| پیام ما | درحالی‌که جهان به استقبال ۲۲ آوریل ۲۰۲۶ می‌رود، گزارش‌های جدید علمی از وضعیتی بی‌سابقه در تراز انرژی سیاره پرده برمی‌دارند. زمین امروز بیش از آنکه گرما دفع کند، انرژی جذب می‌کند و این «عدم تعادل»، زنگ خطر را برای تمدن بشری به صدا درآورده است. شعار امسال روز زمین (که در ایران به زمین پاک شهرت دارد) یعنی «قدرت ما، سیاره ما»، فراتر از یک فراخوان نمادین، بر دو رکن اساسی تأکید دارد: دگرگونی بنیادین در زیرساخت‌های انرژی و بازپس‌گیری قدرت تصمیم‌گیری توسط جوامع محلی. این گزارش تحلیلی به بررسی ابعاد فنی این بحران و راهکارهای نوآورانه‌ای می‌پردازد که در سال جاری میلادی، امیدها را برای نجات زیست‌کره زنده نگاه‌داشته است.

|پیام ما| با همه ما آشناترند، آن‌ها که در ساحل جنوب، ساده، صمیمی و آرام زندگی می‌کنند. آن‌ها که شادی‌شان ناب و خالص است و نهایتِ شادی، و غمشان از عمق سوزی که در صدا و سازشان موج می‌زند، چنگ به دل می‌زند. انگار خوب می‌دانند چطور نهایت یک حس را نشان دهند؛ از شادی تا غم، از تنهایی تا همبستگی. بندری‌ها در عین سادگی، پیچیده و عمیق‌اند. شاید کم‌حرف باشند، اما چشم‌هایشان سخن‌ها دارد و وای از روزی که با زبان ساز، بخواهند حرف دلشان را بزنند. این مردم نازنین، تاریخی از خوشی‌ها و ناخوشی‌ها، ظلم‌ها و ایستادگی‌ها، شجاعت‌ها و همدلی‌ها را پشت سر گذاشته‌اند و حالا می‌شود همین مفاهیم را در زندگی روزمره‌شان، موسیقی‌شان و فرهنگشان هم دنبال کرد. بندری‌ها این روزها داغ سنگینی به دل دارند؛ داغی که ایران و جهان در آن شریک است. اما ما چقدر آن‌ها را می‌شناسیم؟ تاریخشان و فرهنگشان و دغدغه‌هایشان را چقدر خوانده‌ایم؟ ما که چراغ نام بندر در ذهنمان با یک موسیقی شاد و پرشور روشن می‌شود، از گذشته و تاریخش چه می‌دانیم؟ حسین حسین‌زاده شهابی، کارشناس ارشد باستان‌شناسی است و به‌عنوان معاون مرکز اسناد تاریخی شهرداری بندرعباس، پژوهش‌های گسترده‌ای در تاریخ و فرهنگ مردم این منطقه انجام داده است. از زبان او بیشتر با بندری‌ها آشنا می‌شویم.

رئیس حوضه آبریز کارون بزرگ گفت: بحران خشکسالی در حوضه آبریز کارون بزرگ با کاهش شدید بارش‌ها و تهدید جدی منابع آبی، نیازمند مدیریت فوری و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول است.

سازمان ملل اعلام کرد جهان یک دهه گرمای مرگبار را پشت سر گذاشت و ۲۰۲۴، رکورد افزایش دمای بی‌سابقه در تمامی این سال‌ها را شکست.

جشنواره‌های سینمایی و پاتوق‌های فرهنگی همیشه موقعیت‌های خوب و دلچسبی برای دیدن فیلم‌هایی هستند که کمتر موقعیت دیده شدن توسط مخاطب را دارد. به‌خصوص فیلم‌هایی که در اکران‌های عمومی معمولاً رنگ پرده را نمی‌بینند و یا براساس سیاست‌های معمولاً یک بام و دو هوای مسئولان سینمایی گرفتار اکران‌های ناقص در بدترین ساعت نمایش و یا در دورافتاده‌ترین سالن‌های سینمایی در کلانشهر‌ها می‌شوند که آلودگی هوا و ترافیک را باید بر دیگر علت‌ها اضافه کنید.

شفافیت در گزارش‌دهی؛ گامی حیاتی برای بازسازی اعتماد مردم به صنعت پتروشیمی

در روزهای اخیر رونمایی از سد مخزنی «سرتنگ شهید» در سرشاخه رود «ماربُر» در بخش «پادنا علیا» با حضور استاندار اصفهان، نماینده و فرماندار شهرستان سمیرم و برخی از مسئولین محلی انجام شد. قرار است با تحقق بهره‌برداری شبکه پمپاژ و انتقال آب رود ماربُر در حوالی روستای مورک و همچنین احداث سد غیرقانونی ماندگان که در منطقه استحفاظی دنا قرار دارد، نواحی خشک استان اصفهان سیراب شوند تا بعد از سد ماندگان، رودخانه ماربُر برای همیشه خشکی نواحی مرکزی اصفهان را تجربه کند. این تصمیمات عجولانه و غیرکارشناسی که فاقد ارزیابی محیط‌زیستی و مجوز از سازمان حفاظت محیط‌زیست هستند، به دور از مطالعات دقیق هیدرولوژیک، اکولوژیک و جامعه‌شناختی و به‌طور غیرقانونی اجرا می‌شوند. تصمیماتی که ناشی از مدیریت سیاسی یا سیاست‌زده‌ از شرایط اقلیمی ‌اصفهان و شرایط بحرانی آن سامان و کشور است و درک واقع‌بینانه‌ای از وضعیت اقتصاد معیشتی مردم سایر بوم‌سازگان سرشاخه‌های زاگرس و مناطق پیرامونی آن ندارد و از نیاز بیوم‌ناحیه‌های گوناگون به نظام رطوبتی و شریان‌های طبیعی رودها مهجور مانده است.

|پیام‌ما| برداشت درختان شکسته و افتاده از هیرکانی موجی از واکنش‌ها را در جامعه به‌همراه داشته و باعث اظهار نظرهای مختلف از سوی مسئولان شده است. در این گزارش تلاش کردیم دیدگاه‌های مختلف در این زمینه را پوشش دهیم. «حنیف‌رضا گلزار»، کارشناس خاک، سه پرسش را در یادداشت خود مطرح کرده است: «نخست اینکه گزارش کارکرد و دستاوردهای شصت سال استیلای طرح‌های بهره‌برداری چوب از جنگل‌های شمال چرا منتشر نمی‌شود؟ و دوم اینکه درآمدهای حاصل از استخراج، تولید و فروش بیش از ۶۰ میلیون مترمکعب چوب در آن شصت سال چه شد؟ سوم اینکه چرا جامعه متخصصین جنگل تنها نگران اعمال تخصص در تنها هفت درصد از پوشش جنگلی کشور (برابر ۵۰ درصد سطح جنگل‌های شمال) هستند؟» در مقابل «رسول اشرفی‌پور»، مشاور رئیس سازمان منابع‌طبیعی و آبخیزداری، در یادداشت خود آورده است: «در نظام اجرایی جنگلداری برداشت پایه‌های شکسته‌‌افتاده و ریشه‌کن عموماً مبتنی‌بر ضرورت است تا طرح. خصوصاً برای جنگل‌های شمال ایران که به‌دلیل شرایط فیزیوگرافی، عمق کم خاک و شرایط اقلیمی پاییز و زمستان درصد بادافتادگی قابل‌ملاحظه است.» «رحیم ملک‌نیا»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه لرستان، نیز مانند گلزار چند پرسش را در یادداشت خود مطرح کرده است: «چرا وضعیت سایر جنگل­‌ها و به‌طور خاص در زاگرس که در آن برداشت چوب صنعتی وجود ندارد، بحرانی است؟ آیا می‌­توان برداشت چوب از شمال را در شرایط زوال زاگرس، مهمترین موضوع مدیریت منابع‌طبیعی کشور دانست؟ اگر بهره­‌برداری برنامه­‌ریزی‌شده از شمال برای جنگل خسارت‌­زا است، بهره‌­کشی بی‌برنامه و نظارت‌نشده از جنگل در قالب قاچاق، چرای دام و استفاده سنتی چه تأثیری دارد؟»