بایگانی مطالب برچسب: اراضی کشاورزی

حشرات در خط مقدم بحران اقلیم

ملخ‌هایی که به جان مزارع کشاورزان می‌افتند یا مراتع دامداران را شخم می‌زنند، ورود پشه آئدس به جنوب ایران و احتمال شیوع انواع و اقسام بیماری‌ها، حضور انواع و انواع حشره‌ها در مناطقی که قبلاً دیده نشده بود و...، تنها پیامدهای تغییراقلیم نیستند. تغییراقلیم یعنی حشره‌ای که هنوز کشف نکرده‌ایم، منقرض شود و نفهمیم حتی جزئی از سرمایه‌های طبیعی ما بوده! تغییراقلیم یعنی خالی شدن اکوسیستم از گونه‌ها و سکوت شبانه در منطقه‌ای که پیشتر صدای حشرات،‌ نشان زندگی در آن بود. «علیرضا نادری»، پژوهشگر تنوع‌زیستی و پروانه‌شناس، از معدود کسانی است که در ایران روی این مقوله کار و پژوهش می‌کند. او در این گفت‌وگو تبعات تغییراقلیم بر زندگی حشرات و اکوسیستم را شرح داد. این حشره‌شناس تأکید کرد نباید همه‌چیز را گردن تغییراقلیم انداخت و نقش عامل انسانی در این تحولات را نادیده گرفت.

سفره‌های فقیر؛ مرگ‌های خاموش

گرانی مواد غذایی و محدودیت دسترسی به غذاهای سالم و مغذی، سبد غذایی تعداد قابل‌توجهی از مردم را فقیر کرده است. به‌گفته «احمد اسماعیل‌زاده»، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، مرگ ۱۲۰ هزار نفر در کشور با تغذیه نامناسب مرتبط است. «احمد آرایی‌نژاد»، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، در گفت‌وگو با «پیام ما» فقر مادی و فرهنگی را عامل فقیر شدن سبد غذایی مردم و درنتیجه تغذیه نامناسب دانست.

بحران بی‌بازگشت زیر پای ایران

میراث را به یونجه فروختند

اینجا «ربط» است، یکی از مهمترین محوطه‌های باستانی آذربایجان‌غربی؛ جایی که گمان می‌رود حلقه اتصال تمدن آشور، اورارتو با مانناییان باشد. باوجوداین، مشاهدات میدانی «پیام ما» تکان‌دهنده است. کشاورزان روی شیب این تپه باستانی سخت مشغول به کشت‌وکارند. اینجا دیگر نه بحث حریم مطرح است و نه حتی عرصه، روی محوطه‌ای که کشفیات آن جامعه‌ باستان‌شناسی را به سرنخ‌های دنیای کهن متصل می‌کند، کشاورزی در حال انجام است. پیگیری‌های «پیام ما» اما به نتایج عجیب‌تری هم می‌رسد؛ مدیران میراث‌فرهنگی شهرستان‌ها، خودشان اجازه کشاورزی را داده‌اند! بررسی‌های بعدی گویای آن است که اجاره‌ دادن زمین‌های عرصه و حریم محوطه‌های باستانی که به تملک وزارت میراث‌فرهنگی درآمده‌اند، در استان آذربایجان‌غربی به رسمی عادی بدل شده است و حتی کارمندان میراث‌فرهنگی این استان، به آن وجهه‌ حفاظتی و قانونی می‌دهند و سعی در توسعه آن دارند. هرچند مدیرکل دفتر ثبت آثار وزارت میراث‌فرهنگی این اتفاق را تخلفی آشکار می‌داند و مدیرکل میراث‌فرهنگی استان آن را تکذیب می‌کند، این رویه اما روی عرصه تپه‌های باستانی «ربط»، «قلایچی» و «موت‌آباد» دیده می‌شود. جالب اینجاست که مدیران اداره میراث‌فرهنگی شهرستان‌ها از کشاورزان اجاره‌بها می‌گیرند؛ اما آنقدر اندک که گاهی به یک یا دو میلیون هم نمی‌رسد. سؤال اینجاست که چطور تا امروز این مسئله از سوی مدیران ارشد وزارتخانه میراث‌فرهنگی نظارت نشده و هیچ‌ مسئولی عملکرد مدیران این استان را زیر سؤال نبرده و مانع نابودی محوطه‌های باستانی نشده است؟

کاسه گردوغبار، ۹۰ سال بعد

«کاسه گردوغبار» (Dust Bowl) نامی بود که به دشت‌های جنوبی ایالات متحده آمریکا دادند؛ جایی که در خشکسالی دهه ۱۹۳۰ درگیر طوفان‌های شدید غبار شد. با وزش بادهای شدید، گردوغبار خفه‌کننده مناطقی از تگزاس تا نبراسکا را درنوردید، دام‌ها را تلف کرد و محصولات کشاورزی در سراسر منطقه را از بین برد. کاسه گردوغبار تأثیرات اقتصادی خردکننده رکود بزرگ را تشدید کرد و بسیاری از خانواده‌های کشاورز را به مهاجرت ناامیدانه در جست‌وجوی کار و شرایط زندگی بهتر سوق داد. رمان معروف «خوشه‌های خشم» نوشته «جان اشتاین‌بک» نیز با همین سوژه شکل گرفت و در سال ۱۹۴۰ «جان فورد» با اقتباس از آن فیلمی ساخت که اسکار بهترین کارگردانی را دریافت کرد. اما در آن دهه چه گذشت و این بحران چگونه مهار شد؟

دریاچه‌ ارومیه نگینی که دیگر فیروزه‌ای نیست!

کنگیر، رودخانه‌ای که به صنعت باخت

برداشت بی‌رویه از چاه‌های آبی در منطقه ایوان استان ایلام، موسوم به چاه‌های سراب که آب مورد نیاز یک پالایشگاه را تأمین می‌کنند، رودخانه «کنگیر» را به خشکی کشانده است. اتفاقی که فعالان محیط‌زیست و اهالی منطقه می‌گویند گسترش پیدا خواهد کرد و با مصرف منابع آبی، تمام اکوسیستم منطقه را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. اهالی ایوان در کارزاری از رئیس‌جمهوری خواسته‌اند تا چاه‌های آب مذکور را پلمب کند و این منابع آبی را به طبیعت و مردم ایوان برگرداند و منابع آب شیرین را صرف صنعت نکند. نماینده ایوان می‌گوید قرار است این چاه‌ها تا شهریور پلمب شوند، اما اهالی می‌گوید به این تصمیم خوشبین نیستند.

راندمان آب کشاورزی تهران به ۶۲ درصد رسید؛ کمبود ۴۰۰ میلیون مترمکعبی آب همچنان پابرجاست

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران از افزایش راندمان آب کشاورزی به ۶۲ درصد با اجرای بیش از هزار پروژه آب و خاک خبر داد، اما همزمان کمبود ۴۰۰ میلیون مترمکعبی آب در بخش کشاورزی این استان را اعلام کرد.