به انگیزه نودمین سال گشایش ساختمان مرکزی «بانک ملّی ایران»

| پیام ما | عصر روزی که در آن معاون گردشگری کشور از واردآمدن بالغ بر ۶۰۰ میلیارد تومان خسارت به تأسیسات گردشگری و ۲۸.۵ همت، خسارت عدم‌النفع به بخش‌های مختلف گردشگری گفت، فعالان و پیش‌کسوتان گردشگری در دبیرخانه «ایکوم ایران»، دور هم جمع شدند و از زخم‌هایی گفتند بسیار عمیق‌تر و قدیمی‌تر از زخم جنگ. هر چند عنوان جلسه‌ای که با همت «خانه اندیشمندان» و ایکوم ایران برگزار شد «گردشگری در سایه جنگ» بود؛ اما سخنان کسانی که دهه‌هاست در بخش‌های مختلف گردشگری فعالیت دارند، حکایت از این داشت که گردشگری ایران تنها قربانی جنگ نیست، بلکه از بحرانی مزمن و عمیق‌تر از بحران جنگ رنج می‌برد و آن فقدان مدیریت دغدغه‌مند و تخصصی و نبود باور به اثرگذاری گردشگری در اقتصاد و فرهنگ، در میان متولیان دولتی این بخش است. به باور آنها بحران گردشگری ایران نه به آسمان ناامن که به زمین سیاست‌گذاری‌های اشتباه بر می‌گردد.

با هدف حفاظت از میراث هویتی جنوب و توسعه گردشگری پایدار، طرح بازآفرینی چهار آب‌انبار تاریخی بندرخمیر کلید خورد.

مسابقات محلی «فوتشال» که سال‌هاست پیش از آغاز نشاکاری در شالیزارهای شمال کشور برگزار می‌شود، حالا به عنوان ظرفیتی برای توسعه گردشگری ورزشی و کشاورزی در مازندران مطرح شده است. کارشناسان معتقدند این رویداد مردمی با برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند به مسابقاتی منطقه‌ای و حتی بین‌المللی تبدیل شود.

معاون گردشگری وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی از برخورد قضایی با تورهای غیرمجاز فعال در فضای مجازی خبر داد و اعلام کرد که به محض شناسایی این مجموعه‌ها، اقدامات لازم برای توقف فعالیت آن‌ها انجام خواهد شد.

معاون گردشگری کشور از معافیت فعالان بومگردی از پرداخت حق بیمه خبر داد و گفت: برای نخستین بار ۱۴ همت تسهیلات قرض‌الحسنه با بهره ۴ درصد برای فعالان بومگردی و صنایع دستی در نظر گرفته شده است.

| پیام ما | «تحلیل ما از بحران‌های گذشته نشان می‌دهد که مشکلات مرتبط با مسائل امنیتی در گردشگری اغلب در سریع‌ترین زمان بهبود پیدا می‌کنند، در برخی موارد ظرف دو ماه، البته به شرطی که دولت‌ها و ذی‌نفعان صنعت گردشگری با یکدیگر برای بازگرداندن اعتماد مسافران همکاری کنند.» این اظهارات «گلوریا گوارا» رئیس و مدیرعامل شورای جهانی سفر و گردشگری (WTTC) که در روزهای ابتدایی جنگ امریکا و اسرائیل با ایران بیان کرده، بازتاب بسیاری در میان صاحب‌نظران گردشگری به‌ویژه در منطقه خاورمیانه داشته؛ منتقدان این اظهارات بر این باورند که او با تخمین زمانی دو ماه برای احیای دوباره گردشگری به‌ویژه در خاورمیانه، رویکردی بسیار خوش‌بینانه داشته؛ چرا که اعتماد مسافران به این منطقه با جنگ گسترده‌ای که درگرفته، به مرز فروپاشی رسیده و ترمیم آن زمان و سرمایه بسیار می‌طلبد. هم‌زمان بررسی‌های «مؤسسه آکسفورد اکونومیکس» به این نتیجه رسیده که به‌رغم تشدید تنش‌ها؛ هنوز می‌توان به آینده گردشگری در خاورمیانه امیدوار ماند.

بخشی از طبقه دوم قنات ثبت جهانی «مون» اردستان دچار ریزش و انسداد شد که موجب اختلال در جریان آب این قنات تاریخی شد. اگرچه با اقدامات اضطراری مسیر آب به‌طور موضعی بازگشایی شده است، اما کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت ادامه نیافتن عملیات لایروبی و اصلاح مسیر، احتمال تکرار این حادثه وجود دارد.

 | پیام ما | وقتی مسئولی در نشست خبری از «تعطیل‌ناپذیری گردشگری» سخن می‌گوید و در همان نفس اعتراف می‌کند هتل‌های قشم، کیش، بندرعباس، بوشهر و خوزستان در اوج فصل گردشگری «تقریباً خالی» بوده‌اند، دیگر نیازی به تحلیل پیچیده نیست. تناقض، خودش را نشان داده است. اظهارات معاون گردشگری در نشست ۲۲ اردیبهشت را باید در این چارچوب خواند: نه یک گزارش عملکرد، بلکه تلاشی برای مدیریت روایت در شرایطی که واقعیت میدانی، روایت را پس می‌زند.

معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی از طراحی «کارت سفر» برای حمایت از گردشگری داخلی خبر داد و اعلام کرد بر اساس این طرح، مسافران می‌توانند از تسهیلات بانکی با نرخ بهره چهار درصد برای سفر استفاده کنند؛ اقدامی که با هدف کاهش هزینه سفر و کمک به رونق صنعت گردشگری در نظر گرفته شده است.

می‌پرسم: «من با بوم‌گردی تماس گرفته‌ام؟» با اکراه می‌گوید: «نه! اقامتگاه سنتی، البته بوتیک هتل.» می‌پرسم: «عنوان در مجوزتان چیست؟» آرام می‌گوید: «بوم‌گردی ولی بوم‌گردی نیستیم. خیلی بهتریم. خودتان بیایید و ببینید. عکس‌هایمان هم در اینستاگرام هست. اصلاً خودتان قضاوت کنید ما بوم‌گردی هستیم یا بوتیک هتل؟» می‌گویم: «مگر بوم‌گردی چه اشکالی دارد؟» می‌گوید: «ما همه اتاق‌هایمان مستر است و تخت دارد. کف‌خواب نداریم. اتاق‌ها هم بسیار تمیز است. کاملاً هتلی.» چه شد که روزگار بوم‌گردی‌ها این‌گونه تلخ شد؟ چه شد که بوم‌گردی از یک روش عارفانه و بومی زیبا تبدیل به مقصد گردشگری مبتذل و ارزان شد؟ چه شد که بوم‌گردی از سبک زندگی بومی تبدیل به روش اقتصادی ناکارآمد و ناپایدار برای مردم روستایی شد؟ و شاید کلیدی‌ترین سؤال اینکه بعد از سه دهه، مفاهیم توسعه پایدار چه جایگاهی در بوم‌گردی‌ها پیدا کرد؟ توسعه به‌عنوان مفهومی غربی چه نسبتی با آبادگری ایرانی پیدا کرد؟ چه شد که نام بوم‌گردی این‌گونه زشت شد؟ برای بسیاری بوم‌گردی با برنامه ماه‌عسل و «عباس برزگر» و کته گوجه و روستاییِ میلیاردر شروع شد؛ اما برای بسیاری که رسانه نداشتند، پیش از آن با گروه «خوشه‌سار بومی» و مرام درویشی و عارف‌مسلکی شروع شده بود و حرف‌های برزگر راه به بیراهه بود. گذشتن از سد کرونا و هواپیمای اوکراینی و اعتراضات خیابانی و جنگ، درنهایت بعد از چند دهه از بوم‌گردی و اقتصادش تن نحیف و لاغری به جا گذاشت که به بیماری بدخیمی دچار است و به تلنگری از پا درمی‌آید. گشتن در معانی و حرف‌زدن درباره این مفهوم به همراه آسیب‌شناسی، حالا نیاز حیاتی این حوزه است.