بایگانی مطالب برچسب: میراث فرهنگی

تاریخِ ترک‌خورده

جنگ‌ها معمولاً پیش از آنکه در تاریخ نوشته شوند، در حافظه بناها ثبت می‌شوند. ترک‌هایی که روی دیوارهای خشتی و آجری می‌نشینند، کاشی‌هایی که از گنبدها فرومی‌ریزند، شیشه‌هایی که در تالارهای آیینه‌کاری خُرد می‌شوند و نقاشی‌هایی که با موج انفجار ترک برمی‌دارند، همه روایت‌های خاموشی از لحظه‌هایی هستند که تاریخ معاصر با گذشته دور یک ملت برخورد می‌کند. در هفته‌های گذشته و در جریان آنچه به «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و اسرائیل معروف شده، میراث‌فرهنگی ایران نیز مانند بسیاری از زیرساخت‌های شهری و انسانی کشور از تبعات مستقیم و غیرمستقیم این درگیری‌ها در امان نمانده است. گزارش‌های رسمی منتشر شده از سوی دستگاه‌های استانی میراث‌فرهنگی نشان می‌دهد که در اکثر شهرهای کشور، به‌ویژه در اصفهان و تهران، تعدادی از بناهای تاریخی و مجموعه‌های میراثی در معرض موج انفجار، لرزش‌های شدید و آسیب‌های ثانویه قرار گرفته‌اند؛ آسیب‌هایی که اگرچه در مواردی محدود به تخریب‌های ظاهری بوده، اما در برخی بناهای حساس نگرانی‌های جدی درباره پیامدهای سازه‌ای آن نیز مطرح شده است.

شهرکرد؛ از شهر ملی تا قطب جهانی نمد

گنج‌یابی در سایه جنگ

| پیام ما | هنوز غبار جنگ به‌طور کامل فرو ننشسته بود که صدای کلنگ‌ها بر خاک، بلند شد. در روزهایی که کشور درگیر بحران و نااطمینانی بود، برخی سودجویان از همین آشفتگی به‌عنوان فرصتی برای حفاری‌های غیرمجاز و جست‌وجوی گنج استفاده کردند. اکنون در دوران آتش‌بس، نشانه‌های این سوءاستفاده، به شکل زخم‌هایی عمیق بر پیکر محوطه‌های تاریخی خود را نشان می‌دهد.

امید به کنشگران

وقتی بومگردی‌ها جای پناهگاه‌ها را گرفتند

در سال‌های اخیر، اقامتگاه‌های بومگردی به عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های صنعت گردشگری کشور، رشد چشمگیری داشته‌اند. استقبال از این اقامتگاه‌ها، علاوه بر جذابیت فرهنگ بومی مناطق مختلف، به قیمت مناسب‌تر آن‌ها نسبت به هتل‌ها نیز باز‌می‌گردد. اما سال ۱۴۰۴، با بحران‌های اجتماعی، اقتصادی و جنگ ۱۲ روزه، امید بسیاری از صاحبان این اقامتگاه‌ها را برهم زد و با آغاز جنگ تحمیلی سوم، این مشکلات تشدید شد.

حبس برج افشاری در بن‌بستِ میراث

|پیام ما| آثار و بناهای به‌جامانده از دوره افشاری در ایران آن‌قدر معدود و انگشت شمارند که کمتر کسی می‌تواند به جز کاخ خورشید در کلات نادری اثر شاخص دیگری را از این دوره به یاد آورد. در میان همین آثار معدود، برج افشاری سمنان که بر اساس مستندات موجود به دستور مستقیم نادرشاه ساخته شده؛ مهجور و ناشناخته، سال‌هاست به‌رغم پیگیری کنشگران میراث‌فرهنگی و کارشناسان و پژوهشگران استان سمنان، به حال خود رها شده است. پیگیری‌ها برای ثبت این اثر در فهرست میراث ملی هم در چهار سال گذشته بی‌نتیجه مانده است. در روزهایی که جنگ و آسیب‌های آن به آثار تاریخی دل بسیاری از علاقه‌مندان به میراث‌فرهنگی را به درد آورده است، ساختمان بلندمرتبه‌ای در مجاورت برج افشاری در حال تکمیل است. ساخت این بنا در حریم درجه یک اثری سیصدساله، در اوج بی‌توجهی و مماشات مسئولان میراث‌فرهنگی استان، موضوعی است که نمی‌توان با اغماض از کنار آن گذشت.

جنگ، بازار هنر اصفهان را فلج کرد

شهر جهانی صنایع‌دستی در محاق

آسیب به برج و باروی ۱۷۰۰ساله کوهپایه

«کوهپایه»، شهری که قرن‌ها در حاشیه کویر مرکزی ایران به‌عنوان یکی از حلقه‌های تاریخی مسیر اصفهان به یزد و کرمان شناخته می‌شود، این روزها با خبری تلخ در حوزه میراث‌فرهنگی مواجه شده است؛ خبر آسیب به برخی از بناهای تاریخی این شهر بر اثر موج انفجار ناشی از حملات موشکی در جریان جنگ اخیر موسوم به جنگ رمضان. بناهایی که برخی از آنها قدمتی تا دوره ساسانی دارند و بخشی از حافظه تاریخی شرق اصفهان محسوب می‌شوند.

هشدار وزیر میراث‌ فرهنگی به یونسکو درباره تهدید حمله به راه‌آهن ایران

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با ارسال نامه‌ای رسمی به مدیرکل یونسکو، ضمن اعلام نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران نسبت به تهدیدات مطرح‌شده علیه راه‌آهن سراسری ایران، این اقدام را تعرضی آشکار به میراث مشترک بشریت دانست و خواستار موضع‌گیری صریح، فوری و بازدارنده این نهاد بین‌المللی شد.

فرهنگ و هنر زیر آتش

| پیام ما | در میانه آتش و ویرانی جنگ، فقط جان انسان‌ها در معرض خطر قرار نمی‌گیرد؛ بلکه هویت فرهنگی یک جامعه هم تهدید می‌شود. در میان ویرانی‌هایی که از آغاز جنگ به وجود آمده، بسیاری از مراکز فرهنگی و هنری هم مورد آسیب قرار گرفتند و برخی از آنها با خسارات گسترده‌ای مواجه شدند. مراکزی که هرکدام نقش مهمی در فرهنگ و هنر ایران داشته‌اند و برای شهروندان ایرانی خاطره‌ساز بودند. در این گزارش مروری خواهیم داشت بر این مراکز سینمایی، تئاتر، ادبیات و کتاب و تجسمی.

وعده‌های فریبنده و توهین به تمدن کهن ایران



|پیام ما | رئیس‌جمهور آمریکا در سخنرانی تلویزیونی اخیر خود در ۱۳ فروردین، در چارچوب عملیات نظامی علیه ایران، تهدید کرد که «ایران را به عصر حجر بازمی‌گردانیم، جایی که به آن تعلق دارد». این اظهارنظر که ساعاتی پس از آن با بمباران زیرساخت‌های غیرنظامی ایران همراه شد، نه‌تنها تهدیدی نظامی، بلکه توهینی عمیق و سیستماتیک به ملت ایران است.

سنگ‌های خورنج پیرانشهر؛ جادوی طبیعت، تاریخ و افسانه‌ها

در دل شهرستان پیرانشهر مجموعه‌ای از سنگ‌های عظیم و اسرارآمیز قرار دارد که سال‌ها گردشگران و محققان را شگفت‌زده کرده‌ است.