بایگانی مطالب برچسب: تغییراقلیم

هشدار برای طبقاتی شدن آب

گزارش‌های مردمی رسیده به «پیام‌ما» و سایر رسانه‌ها نشان می‌دهد پایتخت‌نشینان و البته شهرک‌های حومه تهران، هفته گذشته با قطع طولانی آب روبه‌رو بوده‌اند. موضوعی که بلافاصله از سوی شرکت آب‌وفاضلاب تکذیب و اعلام شد که فقط «افت فشار» به شبکه اعمال شده است. با وجود این تکذیب‌ها اما یک روز قبل مدیرعامل آب‌وفاضلاب تهران، اعلام کرده است مردم باید به فکر خرید «تانکر» و «مخزن آب» باشند. خبری که روایت از خبری دیگر دارد: «اوضاع دسترسی به آب در تهران وخیم‌تر خواهد شد.» حالا این خیابان سعدی تهران است که به مشتری‌هایش اضافه شده است و فروشندگان پمپ، تانکر و ادوات مربوط به آنها در این خیابان فروش بیشتری دارند. خیلی دورتر از خیابان سعدی، در گوشه‌وکنار کشور، تبلیغات گسترده در مورد کمبود آب، سودای انتقال‌ آب دریا و بین‌حوضه‌ای را افزایش داده است. «سیاست‌های دولت می‌تواند تحت‌تأثیر این اقتصاد سیاسی آب قرار بگیرد.» این را «سعید سلیمانی‌ها»، کارشناس آب از «اندیشکده تدبیر آب»، می‌گوید و هشدار می‌دهد: «همین سیاست‌ها می‌تواند درنهایت منجر به طبقاتی شدن آب و برق شود.»

افزایش آتش‌سوزی‌های مراتع اصفهان؛ نگرانی از نبود امکانات کافی برای حریق‌های گسترده

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان با اشاره به افزایش تعداد آتش‌سوزی‌های مراتع و جنگل‌ها در چهار ماه ابتدایی امسال نسبت به سال گذشته، از کمبود امکانات برای مهار حریق‌های بزرگ و چند جبهه‌ای ابراز نگرانی کرد و بر ضرورت همکاری بیشتر دستگاه‌های مختلف تاکید کرد.

۴ هزار همت تو غبارا گم شد

|پیام‌ ما| گرچه به‌نظر می‌رسد بیشترین خسارت پدیده پرتکرار گرد‌وغبار در کشور به حوزه سلامت باشد، اما اعداد تکان‌دهنده‌ای از خسارت‌های اقتصادی این پدیده در نشست «تاب‌آوری و اقدامات مؤثر در برابر گردوغبار» مطرح شده است. اعدادی که روایت اقتصادی سهمناکی دارند. کل خسارت اقتصادی سالانه بخش خانوار از پدیده ریزگرد در ایران ۱۹هزار و ۱۲۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ اعلام شده است که این عدد به‌ازای هر خانوار ۵.۶ میلیون تومان محاسبه شده است. همچنین، گزارش ارائه‌شده در این نشست می‌گوید مجموع خسارت اقتصادی یک دوره ۱۰ساله در کشور به ارزش پول امروز، چهار هزار و ۸۳ همت است. بااین‌حال، آنچه در این نشست بر آن تأکید شده است، علاوه‌بر اعداد و ارقام اقتصادی یک موضوع مهم است: «با وجود بیست سال سیاستگذاری در مورد مقابله با گرد‌وغبار، این سیاست‌ها کاملاً ناموفق بوده است.»

درد بی‌علاج «زاینده‌رود»

براساس آخرین آمار و طبق تابلوی منابع و مصارف دولت از حوضه زاینده‌رود معادل یک‌هزار و ۹۷۶ میلیون مترمکعب برداشت می‌کند. وزارت نیرو اعلام کرده است با هدف تأمین آب صنایع در این حوضه آبریز، حفظ محیط‌زیست استان، احیای زاینده‌رود و گاوخونی و جلوگیری از فرونشست بیشتر زمین، با انتقال آب دریای عمان در فاز نخست امکان انتقال ۷۰ میلیون مترمکعب آب را فراهم کرده است؛ عددی کمتر از «یک‌سی‌ام» برداشت فعلی. کارشناسان هشدار می‌دهند که نه‌تنها این حجم آبی نمک‌زدایی شده -که اتفاقاً بسیار گران هم استحصال می‌شود- کمکی به محیط‌زیست و زاینده‌رود نخواهد کرد، بلکه ممکن است با گسترش بیشتر صنایع و جمعیت‌پذیری به‌واسطه اشتغال، مشکلات محیط‌زیست نیز تشدید شود. کارشناسان بخش آب، فقط کاهش برداشت قابل‌توجه از این حوضه را علاج می‌دانند. آنان معتقدند همین ۷۰ میلیون مترمکعب آب، در بخش کشاورزی جایگزین خواهد شد، نه حقابه محیط‌زیستی.

شاعر زمین

|پیام ما| از زمان تولد ادوارد برتینسکی در انتاریو کانادا در سال ۱۹۵۵، جمعیت زمین تقریباً سه برابر شده و اقتصاد آن ۱۰ برابر رشد کرده است. این «شتاب بزرگ»، که عنوان نمایشگاه مرور آثار اوست و به‌تازگی در مرکز بین‌المللی عکاسی در منطقه لوئر ایست ساید نیویورک برپا شده، غیرعادی‌ترین دوره در تاریخ بشر محسوب می‌شود. در طول چهار دهه گذشته، برتینسکی یکی از روایتگران تصویری این دوره بوده است؛ مانند شاعری بزرگ که با استفاده از لنزهای پیشرفته و فناوری‌ها، چشم‌اندازی گسترده‌تر و جامع‌تر از جهان به ما ارائه می‌دهد.

سیل کپرها را برد، ریزگرد نفس‌ها را

درحالی‌‌که روستاهای دو شهرستان «قلعه‌گنج» و «جازموریان» شب پنجشنبه طعمه سیلاب شدند و ده‌ها خانه، راه و نخلستان در تاریکی و بی‌خبری تخریب شد، مدیرکل بحران استان کرمان می‌گوید «اطلاع‌رسانی قبلی انجام شده بود». اما واقعیت میدانی چیز دیگری‌ست؛ دهیاران روستاهایی مانند «گونچان» و «شمس‌آباد» تأکید می‌کنند هیچ هشدار رسمی دریافت نکرده‌اند و مردم تنها با شنیدن صدای باران و هجوم ناگهانی آب، فهمیدند بحرانی در راه است. آن شب نه لودری آمد، نه امدادی، نه حتی تلفنی که پاسخ دهد. مردم با بیل و بی‌سیم، راه سیلاب را باز کردند. در همین حال، سایر شهرستان‌های جنوبی با ریزگردهای شدید درگیر بودند.

سوگ نخلستان

بیش از ۳۵ هزار هکتار از نخل‌های آبادان و خرمشهر در خطر بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت این دو شهر جنوبی در خوزستان هستند. تکرار متناوب بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت آبادان و خرمشهر موجب به مخاطره انداختن تمامی نخل‌ها و حتی کشاورزی در محدوده منطقه آزاد اروند شده است. فعالان محیط‌زیستی در خوزستان دلیل بحران پیشروی آب شور از خلیج‌فارس به‌سمت آبادان و خرمشهر را در سیاستگذاری‌های غلط حکمرانی منابع آب می‌دانند. این نشان می‌دهد احداث سد روی کارون و بهمنشیر، بدون تأمین حقابه، کارساز نخواهد بود.

احیای ناتمام

دریاچه ارومیه، بزرگترین دریاچه داخلی ایران و یکی از مهمترین اکوسیستم‌های محیط‌زیستی کشور، در سه دهه اخیر با خطر کاهش تراز آب و خشک شدن مواجه است. با وجود مطالبه عمومی و هشدار فعالان محیط‌زیست از اوایل تا اواخر دهه ۸۰ شمسی، متأسفانه دولت وقت با انگاره‌سازی وارونه، به این بحران محیط‌زیستی مهم، رویکردی امنیتی داشته و اهمیتی برای خشک‌شدن دریاچه ارومیه قائل نشده است. در سال ۱۳۹۲، وقتی حسن روحانی در زمان تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری وعده صریح احیای دریاچه ارومیه را داد، متأسفانه نفس‌های این پهنه آبی به شمارش افتاده و حدود ۸۰ درصد مساحت آبی خودش را از دست داده بود. باوجوداین، این وعده روحانی، بارقه‌های امید را در دل فعالان و دوستداران محیط‌زیست و مردم منطقه روشن کرد. ستاد احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۲ توسط هیئت وزیران در دولت یازدهم تشکیل شد. در ادامه، از سال ۱۳۹۳ این ستاد با هدف نجات این اکوسیستم ارزشمند، برنامه‌ای ۱۰ساله با ۲۶ راهکار عملی برای حفاظت و احیای دریاچه تدوین کرد. اما با گذشت بیش از یک‌دهه فعالیت ستاد، دریاچه ارومیه احیا نشده و حتی به شرایط بدتر از آغاز فعالیت این ستاد رسیده است. حال با سپری شدن بیش از سه دهه از آغاز اولین نشانه‌های شروع بحران و بیش از یک‌ دهه از فعالیت ستاد احیای دریاچه ارومیه، باید بتوان به این سؤال مهم پاسخ داد که چرا پس از یک دهه فعالیت هنوز به نقطه اول یا حتی بدتر از آن رسیده‌ایم؟