بایگانی مطالب برچسب: آثار تاریخی
احداث فروشگاه زنجیرهای در عرصه ربع رشیدی
یک شرکت فروشگاههای زنجیره ای به تازگی مدعی شده بخشی از زمینهای عرصه محوطه باستانی ربع رشیدی را در اختیار دارد تا فروشگاه جدید بسازد.
قطعنامهای علیه پاسارگاد
هفتم آبان است و موسوم به روز کوروش. در این روز کارکنان محوطه جهانی پاسارگاد میتوانند به مرخصی بروند، چرا که کسی حق ورود به این مجموعه را ندارد. رویهای که از سال ۱۳۹۶ آغاز شد و نبود کنترل روی جمعیت حاضر در مجموعه، عدهای را بر آن داشت که کلاً درهای مجموعه را ببندند. حالا هفت سال از آن روزهای پرآشوب میگذرد و همچنان ۷ آبان، جاده منتهی به پاسارگاد بسته میشود. از چند روز قبل بومگردیها باید کاروکاسبی خود را تعطیل کنند. پاسارگاد به اغما میرود و گردشگریاش تعطیل میشود. دیگر در این مقطع از تاریخ مهم نیست که در چشمانداز برنامه هفتم توسعه تأکید بر توسعه گردشگری شده است. نشانی بر اینکه مسئولان عاجزند از برپایی گردهمایی، همایش و برنامههای گردشگری در یک روز خاص برای یک مجموعه باستانی. اصلاً این را هم بندازیم گردن کوروشپرستهای افراطی و چشم ببندیم به سیل علاقهمندان به هویت و تاریخ وطن و بگوییم این فقط درد یک روز از ۳۶۵ روز سال است.
میراث زیر دست و پای مترو
|پیام ما| احداث مترو در نزدیکی یک اثر یا محدوده تاریخی و مخالفت کارشناسان و علاقهمندان میراث فرهنگی با این اقدام، اتفاق جدیدی نیست. این روزها نوبت به شیراز و حافظیه رسیده، روزگاری این اخبار حول محور چهارباغ عباسی و میدان نقش جهان در اصفهان میگشت و زمانی در محدوده بافت تاریخی تهران، فردا نوبت کدام شهر و بنای تاریخی باشد، کسی نمیداند. تقابل توسعه و بناها و آثار تاریخی تنها محدو به کشور ما نیست، اما آنچه این اتفاق را در ایران و جهان متمایز میکند، کیفیت اجرای پروژههای عمرانی است. رعایت اصول و ضوابط مبتنیبر مطالعات علمی در این زمینه جزو لاینفک پروژههای عمرانی است که در نزدیکی آثار تاریخی در دنیا اجرا میشوند. اما در تهران و شیراز و اصفهان چطور؟ کدامیک از این ضوابط مد نظر قرار میگیرند؟
تعطیلی معدن کوه رحمت تخت جمشید قطعی است
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس اعلام کرد که تعطیلی معدن کوه رحمت تخت جمشید قطعی است.
باغ جهانی عباسآباد در احتضار!
بیش از چهار قرن از آن روزگار که شاهعباس در میان جنگلهای انبوه هیرکانی اشرف، بهشهر کنونی در مازندران، کاخها و عمارتهای خود را بنا کرد، میگذرد. شاهعباس که اشتیاق زایدالوصفی به مازندران، سرزمین مادری خود، داشت درکنار قصر اشرف یا چهلستون اشرف، کاخ صفیآباد و عمارت چشمه، عمارت باشکوهی دیگر در قلب جنگلهای مازندران و بهشهر بنا کرد که آن را باغ عباسآباد مینامند. اگرچه دیگر از صدای سم اسبان و گامهای نگهبانان قصر خبری نیست، قهقهه زنان حرمسرا خاموش شده و پرسههای خواجههای بختبرگشته حرم شاه لابهلای انبوه درختان باغ در دل تاریخ برای همیشه به فراموشی سپرده شده است و تنها ویرانهای از آن عمارت باشکوه بهجای مانده. اما اهمیت این باغ و سایر قصرهای اشرف برای شاهعباس بهقدری بود که بهگفته «دیوید بلو»، نویسنده کتاب «شاهعباس، پادشاه سنگدلی که به افسانه بدل شد»، در ۱۷سال پایانی سلطنت او به یکی از اقامتگاههای اصلی شاهعباس در مجموعه کاخها و باغهای اشرف تبدیل شد و او ماههای زمستان را بهطور مرتب در آنجا سپری میکرد و با فرستادگان دولتهای غربی در اشرف ملاقات داشت؛ بهطوری که در آن سالها فقط پنج بار دیدار کوتاه از اصفهان انجام داد!
متروی شیراز به ۵۰۰ متری حافظیه رسید
خط دو مترو شیراز بدون هیچ پشتوانه مطالعاتی و مصوبه شورای ترافیک استان درحالی تا یک کیلومتری حافظیه پیشروی کرده است که مدیرکل میراثفرهنگی استان فارس نه تنها در جریان این اجرای این پروژه نیست که خط دو مترو را در ۵۰۰ متری حافظیه از اساس تکذیب کرد. موضوعی که رییس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای پنجم شهر شیراز نه تنها صحت آن را تایید میکند که معتقد است اجرای طرح مترو و گذر آن از حافظیه در شورای پنجم شهر شیراز رد شده بود، اما در شورای ششم شهر شیراز اجرای این طرح از سر گرفته شده است.
تخریب میراث در دوره انتقال دولت
شواهد نشان دادهاند هر چه دنیا بیشتر و سریعتر بهسمت پیشرفت حرکت میکند، آثار و محوطههای تاریخی هم بیشازپیش دستمایهٔ تاراج و غارت قرار میگیرند؛ رد لودرها روی تن آوارهایشان باقی میماند، مرمتهای غیراصولی یقهشان را میگیرد و در بهترین حالت به زمینهای کشاورزی، پارکینگ و برجهای بیسروته و بدقواره تبدیل میشوند. طبق همین شواهد عملی، روز تعطیل و غیرتعطیل هم ندارد، مدتهاست همه بهخصوص کسانی که دستی بر آتش مالکیت بناهای تاریخی دارند، میدانند که یک روز تعطیل مساوی است با تخریب راحتتر بنای تاریخی یا اصلاً ساختوساز بالاتر از عرصه و حریم بنا در همسایگی یک خانه! اما در این شرایط نبودن افرادی که باید بر چگونگی حفاظت از بناهای تاریخی نظارت داشته باشند، قطعاً این درصد از تخریبها را به توان دو میرساند، دورههای انتقال مدیریتی بهخصوص بعد از تغییر هر دولت، یکی از همان زمانهاست که هر چقدر مدیران و مسئولان بالادستی دیرتر معرفی شوند، کارشناسان پاییندستتر وظایفشان را بهسرعت بیشتری به فراموشی میسپارند و جا خالی میکنند.
۱۱سال و ۶ ماه حبس برای بزرگترین حفار غیرمجاز
کوهسار بادفر ملقب به پوآرو یکی از بزرگترین حفاران غیرمجاز در فضای مجازی با داشتن بیش از یک میلیون فالوور در فضای مجازی از سوی مقامات قضایی محکوم شد. بادفر که هماکنون فراری است به ۱۱سال و ۶ ماه حبس، ۸۰ میلیون جریمه و ۷۵ ضربه شلاق محکوم شده است.
حراج آثار تاریخی زیر بار یک تفاهمنامه
|پیام ما| گنگبودن وضعیت برخی از آثار موزهای، فراتر از آن است که هرچند سال یکبار مطرح شود و پیگیریها برای بازکردن معمای غیبشدنشان، به نتیجهای مطلوب برسد؛ درست مانند وضعیت فرشهای سعدآباد که زیر بار هزار حرف گم شد. حالا بحث از ۳۰ اثر هنری موزهای است؛ آثاری از هنرمندانی صاحبنام و بعضاً معاصر ایرانی که قیمت برخی از آنها سر به فلک میکشد.
پژوهش منصفانۀ تاریخ، نقشۀراه توسعه
تاریخ را جز با پژوهش علمی و مطالعۀ منابع دانشگاهی داخلی و خارجی، نمیتوان قضاوت کرد. این جملۀ کلیدی، در گفتوگوی «پیام ما» با «کامران کشیری» پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی است او معتقد است تنها راه اصولی مطالعۀ تاریخ، مطالعۀ پژوهشی عاری از سلیقه و تفکرات شخصی، مذهبی، سیاسی مورد قبول و علاقۀ فرد پژوهشگر و راوی تاریخ است.
حریم آثار چشم اسفندیار میراث
اظهارات «سیدرضا صالحی امیری» دربارۀ «بازنگری حریم آثار تاریخی» در صحن علنی مجلس و در روز رأی اعتماد، اعتراضات بسیاری به همراه داشت. بسیاری از کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی، دربارۀ کوچکشدن حریم آثار باستانی و کارشکنی در حریم این آثار، اظهار نگرانی کردند. فعالان میراث فرهنگی نیز بر صالحی امیری تاختند که چرا دربارۀ کوچککردن حریم آثار تاریخی در روز رأی اعتماد در مجلس سخن گفته است؟ صالحی امیری گفته بود که بسیاری از نمایندگان مجلس از حریم آثار تاریخی ناراضی هستند و باید حریم این آثار مورد بازنگری قرار بگیرد. اما بسیاری از کارشناسان و فعالان قدیمی میراث فرهنگی، بر این باورند که اظهارات او به معنای کوچکشدن حریم آثار باستانی نیست، بلکه بسیاری از حرایمی که دهههای ۶۰ و ۷۰ شمسی تعیین شده و غیراصولی و اتفاقاً کوچکتر از حد مناسب بودهاند، قرار است مجدداً تعیین شوند. حریم آثار تاریخی، یکی از حساسترین موضوعات در حفاظت از محوطههای باستانی و بناهای تاریخی کشور است. باستانشناسها در نامۀ خود به صالحی امیری اعلام کردند که طراحان کوچکشدن حریم آثار تاریخی در کشور، همان غارتگران و تاراجگران میراث فرهنگی و تاریخی کشور هستند که آثار ایران را به کشورهای عرب حاشیۀ خلیجفارس و غرب و شرق جهان قاچاق میکنند.
این جایگاه، عرصه آزمون و خطا نیست
انجمن علمی باستانشناسی ایران در نامهای سرگشاده وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه «این جایگاه، عرصۀ آزمون و خطا نیست!» درخواست کرد «باستانشناسی» بهعنوان بنیادیترین بخش در حوزه میراث فرهنگی به یکی از معاونتهای این وزارتخانه ارتقاء یابد و از توان متخصصان و کارشناسان باستانشناسی برای رفع چالشها و مشکلات استفاده شود.
