بایگانی مطالب : محیط زیست
روایت بیانیهای که به جهان نرسید
هفته سوم اسفند ۱۴۰۴ و در میانه بمباران ممتد تهران بود که اعضای شبکه تشکلهای محیطزیست و منابع طبیعی کشور بیانیهای مهم نوشتند، آنها از آسیبهای گسترده حملات اسرائیل و آمریکا تا آن لحظه بر محیطزیست کشور گفتند و سازمانهای بینالمللی حفاظت محیطزیست را خطاب قرار دادند. بیانیه به سازمان حفاظت محیطزیست رفت و از آنجا به وزارت امور خارجه. وزارتخانه بیانیه را برای سازمانهای مختلف ارسال کرد و به آنها از تبعات آسیبهای جدی این جنگ بر زیستبوم ایران هشدار داد. حالا «محمد الموتی» در روزهای آتشبس شکننده از نوشتن بیانیه زیر بمباران ممتد میگوید. از اینکه قطع اینترنت چطور ارتباط آنها را با دنیا و فعالان محیطزیست جهانی مختل کرد و از اینکه بخش بینالملل محیطزیست و وزارت امور خارجه چطور با قطع ارتباط تشکلهای محیطزیستی در دهههای گذشته با دنیا عامل ضعف و سختی در شرایط بحرانی کنونی شدند.
جنگ چقدر زمیــــــــــن را گرم کرد؟
بهای اقلیمی جنگ علیه ایران برای اتمسفر زمین چقدر تمام شد؟ سنجش میزان انتشار کربن در چنین درگیری گستردهای، فراتر از شمارش ساده تعداد موشکهای شلیکشده یا تانکرهای منهدمشده است. اکنون این پرسش مطرح است که چگونه باید «کربنِ حاصل از نبرد» و «اختلال در چرخههای کلان انرژی» را مقایسه کرد؟ از یک سو، شعلههای سرکش آتش در پالایشگاهها و مصرف سرسامآور سوخت جت در جنگندهها، حجم عظیمی از دیاکسیدکربن را روانه جو میکند؛ اما از سوی دیگر، توقف اجباری غولهای اقیانوسپیما در تنگه هرمز و جابهجاییهای جمعیتی، پارامترهایی هستند که محاسبات آلایندگی را با چالش روبرو میکنند. اما آیا سکونِ اجباریِ بخشی از صنعت، واقعاً به معنای کاهش انتشار است یا تنها جرقهای برای بازگشت به سوختهای کثیفتری چون زغالسنگ در گوشهای دیگر از جهان؟ در میانه این میدانِ دودآلود، شناختِ متغیرهایی که گاه بهصورت متناقض باعث کاهش یا جهشِ ناگهانی آلایندگی میشود، تنها راه برای فهم عمقِ فاجعهای است که شاید سالها پس از خاموشیِ جنگ، اثرات خود را در گرمایش جهانی نشان دهد.
آرژانتین «دژ یخی» خود را حراج کرد
| پیام ما | مجلس نمایندگان آرژانتین در نشست تاریخی و پرتنش خود، با ۱۳۷ رأی موافق در برابر ۱۱۱ رأی مخالف، تیرخلاص را به قانون پیشروِ حفاظت از یخچالهای طبیعی شلیک کرد. این اصلاحیه که تحتفشار مستقیم خاویر مایلئی، رئیسجمهور «لیبرتاریان»، به تصویب رسید، با واگذاری قدرت تصمیمگیری به استانهای معدنی، عملاً راه را برای ورود شرکتهای غولآسای استخراج مس، لیتیوم و طلا به حساسترین نقاط اکوسیستم «آند» هموار میکند. درحالیکه دولت این اقدام را «انقلاب اقتصادی» مینامد، فعالان محیطزیست و کارشناسان هشدار میدهند که این مصوبه، امنیت آبی ۷۰ درصد از جمعیت کشور را در ازای سود کوتاهمدت شرکتهای چندملیتی به قمار گذاشته است.
سینمای ایران و لکنت در روایت بحرانهای اقلیمی
| پیام ما | سینما بهعنوان فراگیرترین رسانه قرن بیست و یکم، همواره توانسته است مفاهیم پیچیده علمی و آمارهای خشک را به «تجربه زیسته» تبدیل کند. وقتی از تغییرات اقلیمی در قالب یک گزارش علمی سخن میگوییم، ذهن مخاطب درگیر اعداد و احتمالات میشود، اما وقتی همین مفهوم در کالبد یک روایت سینمایی رسوخ میکند، «ترس» و «همدلی» جایگزین دادهها میشوند. بااینحال، با نگاهی به کارنامه سینمای داستانی ایران در دهه اخیر، با نوعی غیبتِ استراتژیک در مواجهه با موضوع زمین روبرو هستیم. سینمای ایران که در دهههای گذشته با نگاهی شاعرانه و ستایشگرانه به طبیعت (در آثار کسانی چون کیارستمی یا مجیدی) شناخته میشد، اکنون در برابر «زوال طبیعت» دچار نوعی بهت و سکوت شده است.
بهبود سلامت روان با پرندهنگری
پرندهنگری تنها یک سرگرمی نیست، بلکه میتواند نقطه تلاقی سلامت روان، آموزش محیطزیست و سیاستهای شهری پایدار باشد. در جهانی که انسان هر روز بیشتر از طبیعت فاصله میگیرد، بازتعریف این پیوند از طریق تجربههای معنادار و آگاهانه یکی از کلیدهای بازیابی تعادل روانی و محیطزیستی است. «ایمان ابراهیمی»، «فاطمه کاظمی» و «محمدعلی آقاابراهیمی» در پژوهشی با عنوان «Birdwatching vs. nature walks: a randomized trial to compare mental health outcomes in Iran در انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم انجام و نتایج آن را بهتازگی در «Human Dimensions of Wildlife» منتشر کردهاند، این پژوهش تأثیر پرندهنگری بر سلامت روان را نشان میدهد.
کشف ۲۰۰ لاشه فُک در سواحل دریای خزر قزاقستان
خبرگزاریهای محلی قزاقستان روز گذشته گزارش دادند که در مجموع ۱۹۱ فُک مرده در امتداد سواحل دریای خزر در غرب این کشور کشف شده است. این لاشهها طی دو تا سه روز گذشته توسط بادهای شمال غربی به ساحل آورده شدهاند.
حفاظت از محیط زیست سیستان و بلوچستان
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست استان سیستان و بلوچستان اعلام کرد که بیش از ۴۰ نفر شتر از زیستگاههای حساس در منابع آبی چاه نیمه شمالی استان در شهرستان زهک خارج شدهاند
دخل و تصرف انسان در آب و هوا
بشریت همواره رویای تأثیرگذاری بر آب و هوا را در سر داشته است، از بارورسازی ابرها گرفته تا دستکاری بارش با رادارهای هواشناسی. با این حال، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا تأکید میکند که انسان هنوز در زمینه ایجاد تغییرات آب و هوایی به موفقیت چشمگیری دست نیافته و این حوزه همچنان در مرحله پژوهش قرار دارد.
توهم بازسازی طبیعت
«واژه دوبارهساختن برای طبیعت توهمی است که ما را از پیشگیری بازمیدارد.» این گفته دکتر سید محمود قاسمپوری از اعضای شورای راهبری سازمان حفاظت محیطزیست است که به مدت ۳ دهه در حوزه مسائل محیطزیست ایران فعالیت دارد. او عضو هیئتعلمی «دانشگاه تربیتمدرس» در گرایش تنوع زیستی و حفاظت زیستگاهها است و از دهه گذشته بر روی اکوسیستمهای ساحلی خلیجفارس و جزایر آن پژوهش میکند. در این گفتوگو، به بررسی تأثیرات جنگ ۴۰ روزه اخیر و بحرانهای اجتماعی بر حفاظت از محیطزیست ایران پرداختهایم.
حضور پلنگ ایرانی در ارتفاعات رودبار تأیید شد؛+ فیلم
دوربینهای تلهای در ارتفاعات رودبار بار دیگر حضور پلنگ ایرانی را ثبت کردند؛ رخدادی ارزشمند که علاوه بر اهمیت علمی، میتواند مسیر کاهش تعارض میان دامداران و حیاتوحش و تقویت برنامههای حفاظتی در زیستگاههای کوهستانی گیلان را هموار کند.
