بایگانی مطالب : تغییر اقلیم
احیاء کنوانسیون خزر کورسوی امید
خزر هر روز در حال کوچکترشدن است و همزمان گزارشها حاکی از آن است که سرریز فاضلاب و آلودگیها به آن نیز در حال افزایش است. کنوانسیون خزر تنها در حد تصویب مانده است. مقامات ارشد کشورهای حاشیۀ خزر، هرکدام در مورد این دریاچه ابزار نگرانی میکنند، اما خبری از اقدام مشترک برای آن به گوش نمیرسد. اینبار هشدار از سوی بنادر شمال کشور به گوش رسیده است که تجارت دریایی نه فقط برای ایران، بلکه برای همۀ بنادر خزر در خطر است. کارشناسان اما میگویند، هشداردادن کافی است و خزر اکنون نیاز به احیاء دوبارۀ کنوانسیون خزر و اقدامهای جامع مشترک بهنفع حفظ اکوسیستم و البته اقتصاد این منطقه دارد؛ شاید احیاء این کنوانسیون، کورسوی امید دریاچه برای بازگشت دوران گذشته و رونق باشد. شاید اجماع کشورهای ساحلنشین، بتواند با تغییر اقلیم و روند سریع پسرفت و کاهش تراز سطح آب این حوض کوچک مقابله کند.
همدستی خشکی و تصرف غیرقانونی میانکاله
|پیام ما| در دهۀ ۹۰ سطح آب دریای خزر با کاهش حدود ۵۰ سانتیمتری مواجهه شد و عقبنشینی دریا از ۱۰ متر تا ۱۰۰ متر در سواحل مختلف رخ داد. نتیجۀ این فرآیند، خشکی بخشی از میانکاله بود که تبعاتی چون کشتوکار در اراضی خشکشده را به دنبال داشت. تصرف زمین این منطقه توسط افراد حقیقی و حقوقی در سالهای گذشته بهسرعت ادامه یافته و این وضعیت با وجود طرح دعواهای حقوقی گسترده، همچنان در جریان است. در این میان مدیرکل محیطزیست استان مازندران، در روزهای اخیر اعلام کرد: «تاکنون ۹ هکتار از اراضی که تصرف غیرقانونی شد، به منابع ملی بازگشته است.» این خبر اما نتوانسته نگرانیهای موجود دربارۀ تصرفات گسترده در این منطقه را مرتفع کند؛ منطقهای که بر اثر فعالیت انسانی و تغییر اقلیم، هرساله بر میزان خشکیاش افزوده میشود و تصرف زمین هم با قوت خود باقی است.
زنگ خطر اقلیمی برای جهان
هشدار دربارهٔ پیامدهای تغییراقلیم به یکی از مهمترین خبرهای منتشر شده در سالهای اخیر تبدیل شده است. گزارشهای علمی منتشر شده از سوی مراکز پژوهشی در جهان نگرانیها بابت پیامدهای تغییر اقلیم را تایید میکند. گزارش اخیر «سازمان ملی اقیانوس و اتمسفر آمریکا» یکی از این گزارشهاست.
بیم ناممکن شدن سکونت در مرکز ایران
|پیام ما| فرونشست زمین در بسیاری از شهرهای کشور زنگ خطر را به صدا درآورده و بسیاری از کارشناسان نگران عواقب آن هستند. در تازهترین هشدار، رئیس گروه «آبزمینشناسی» سازمان زمینشناسی کشور با بیان اینکه ایران مرکزی با خطر شدید فرونشست روبهرو است گفت: با ادامهٔ این روند موجی از مهاجرتهای سرزمینی از ایران مرکزی را شاهد خواهیم بود.
تخریب سالانه یک میلیون هکتار از سرزمین
|پیام ما| مطالعات نشان میدهند که درحالحاضر ۲۲ استان از ۳۱ استان کشور، تحتتأثیر فرسایش بادی هستند و در این ۲۲ استان، ۲۳۳ منطقه بهصورت کانونهای بحرانی درآمدهاند؛ این کانونهای بحران، منشأ تولید گردوغبار هستند که خسارات فراوانی به مناطق اطراف خود خصوصاً در حوزهٔ سلامت انسان و کشاورزی وارد میکنند. مدیرکل اسبق دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، گفته است که مساحت کانونهای بحران در کشور، هماکنون ۱۴ میلیون هکتار است، اما تخمین زده شده که سالانه یک میلیون هکتار به تخریب سرزمینی ناشی از فرسایش بادی اضافه میشود.
معماری اقلیمی؛ خرد ازدسترفته در خانههای ایرانی
نزدیکترین تصویر به زندگی، دورنمایی از شهرهای تاریخی ایران در غروبی با رنگهای گرم و صمیمی است؛ تصویری از خانههای دستبهدستهمداده که در گذشته، تنها سقفی بیجان بر بلندای جریان زیستن نبود، بلکه تندیسی از جنس طبیعت بود که روح عواطف انسانی در آن دمیده شده باشد؛ تبلوری از دنیای درونی انسان. هماهنگی خانهها با مواهب طبیعت و نیازهای انسان، ضربآهنگ زندگی را در رگهای زندۀ شهر جاری میکرد و ازاینرو، نزدیکترین تصویر به انسان، دورنمایی از شهرهای تاریخی ایران در غروبی با رنگهای گرم و صمیمی است. عقل و خردورزی موجود در معماری سنتی ایران، نشریۀ آمریکایی «تایم» را بر آن داشت که سال گذشته در یکی از گزارشهای خود، بنویسد: «ایالات متحده برای مقابله با گرما باید در شهرهای خود از تکنیکهای خاورمیانه و ایران استفاده کند، زیرا این راهکار از هر لحاظ بهصرفهتر است.» دلیل این توصیۀ نشریۀ تایم، سازگاری و هماهنگی معماری سنتی ایران با اقلیم و آبوهوا، برای برطرفکردن معضلات آبوهوایی هر منطقه و بیشترین بهرهوری از مواهب طبیعت است. برای مثال، خانههای سنتی ایران بهنحوی ساخته میشد که گرمای هوای مناطق کویری، سرمای مناطق کوهستانی یا شرجی کرانههای خلیجفارس، کمترین آزار را برای ساکنان در پی داشته باشد. این گزارش حسرتبرانگیز، ما را بر آن میدارد که از خود بپرسیم چگونه از این میزان خرد و اندیشه فاصله گرفتیم و چه مسیری معماری ما را به امروز رساند که خانهها، نه روح و احساسی در جریان دارند و نه احترامی برای ساکنان خود قائل هستند؟ چگونه ممکن است با گذر زمان و پیشرفت علم و فناوری، در رویکرد معماری پسرفت داشته باشیم و فلسفۀ معماری را فدای اقتصاد و درآمد بیشتر کنیم؟ ازاینرو روزنامۀ «پیام ما»، در گفتوگو با «علی عطریان» معمار و مدرس دانشگاه، به بررسی اهمیت معماری اقلیمی و سازگاری و هماهنگی معماری سنتی ایران با اقلیم و آبوهوا پرداخته است که مشروح این گفتوگو را در ذیل از نظر میگذرانید.
توی دادگاه اقلیمی میبینمت!
|پیام ما| بارها و بارها گفته شده: علم مؤاخذه نمیشود. غلظت بالای گازهای گلخانهای در جو باعث گرمشدن سیاره میشود. حقوق بینالملل نیز واضح است: براساس توافقنامۀ اقلیمی پاریس، کشورها متعهد شدهاند که میانگین دما را در سطح ۱.۵ درجۀ سانتیگراد نسبت به میزان پیش از انقلاب صنعتی نگه دارند و بااینحال، با ادامهٔ افزایش انتشار گازهای گلخانهای، افزایش دمای جهانی تقریباً بهطور قطع از این حد فراتر خواهد رفت.
نقطهٔ بیبازگشت اقلیمی در انتظار زمین
|پیام ما| دانشمندان میگویند که اقلیم زمین در آستانهٔ فروپاشی است و هیچکس نمیداند به کدام سمت میرود. یک مدل جدید از سامانهٔ اقلیمی زمین، نشان میدهد که روند گرمشدن زمین فراتر از آنچه در توافق اقلیمی پاریس آمده، یعنی ۱.۵ درجهٔ سانتیگراد گرمتر از دوران پیش از انقلاب صنعتی، میتواند باعث ایجاد نقاط اوجی شود که بازگشت از آنها بسیار دشوار یا حتی غیرممکن است. آنها میگویند، در روند تغییر اقلیم فعلی، خطر اوجگرفتن یکی از چهار نقطهٔ اقلیمی مهم زمین تا سال ۲۳۰۰، احتمالی ۴۵ درصدی دارد.
سهم ۹درصدی صنعت گردشگری در گرمایش جهانی
سومین دورۀ جشنوارۀ جایزۀ ملی وجدان محیطزیست در کسبوکار، با مشارکت معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و حمایت دستگاههای فرابخشی حوزۀ محیطزیست و انتخاب برترینهای محیطزیست، یکشنبه هشتم مهرماه ۱۴۰۳ برگزار خواهد شد. دبیر کمیتۀ ملی طبیعتگردی کشور در گفت و گو با «پیام ما» با اشاره به محوریت گردشگری سبز در این دوره از نشان ملی وجدان محیطزیست از سهم ۹درصدی صنعت گردشگری در گرمایش جهانی، گفت.
افزایش حدود ۳ درجهای دمای هوای کشور طی ۳۰ سال اخیر
رئیس پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو گفت: بر اساس بررسیهای انجام شده طی ۳۰ سال اخیر دمای هوای کشور حدود ۲.۷ درجه سلسیوس افزایش یافته است.
