بایگانی مطالب : تغییر اقلیم
گردشگری زیر سایه تغییراقلیم
|پیام ما| آثار و تبعات تغییراقلیم سالهاست که فعالان محیطزیست را نسبت به آینده زمین و زندگی بشر نگران کرده است. این پدیده علاوهبر آثار و و تبعاتی که در زندگی، تغذیه، شرایط جوی و... دارد، میتواند بر صنعت گردشگری هم اثر منفی داشته باشد. هرچند این صنعت از جهاتی خود یکی از عوامل تغییراقلیم محسوب میشود، اما درعینحال از این پدیده متأثر است. تغییر تقویم گردشگری، تخریب جاذبههای طبیعی، تغییر مکانی مقاصد گردشگری و تأثیراتی که این پدیده در بلندمدت بر اقتصاد گردشگری دارد، از مواردی است که در پژوهشهای صورتگرفته در این زمینه نسبت به پیامدهای آن هشدار داده شده است. گردشگری ایران که تحتتأثیر مسائل مختلفی است، بهمرور از این پدیده نیز تأثیر پذیرفته و در آینده نهچندان دور با تبعات آن درگیر خواهد شد.
تراژدی منابع مشترک در «راه ابریشم»
کشورهایی که در مسیر «راه ابریشم» هستند، در کنار اشتراکات فرهنگی و تمدنی، از نظر محیطزیستی نیز یک ویژگی مشترک دارند؛ پوشش گیاهی و جانوری آنها بهشدت آسیب دیده است. این کشورها باید بتوانند در این زمینه با هم همکاری کنند و به راهحلهایی با مشارکت تمام ذینفعان برسند. اینها گفتههای «ماندانا سجادی»، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران، است که در نشست «گردشگری، صلح و محیطزیست در راه ابریشم» مطرح کرد. این نشست به همت انجمن علمی مطالعات صلح ایران و گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی روز چهارشنبه، ۲۵ مهر، در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.
نسخه سبز پزشکان اروپایی برای آینده
|پیام ما| شبکهٔ جدیدی که دربارهٔ تغییراقلیم در اروپا فعالیت میکند، سعی دارد گروهی از پزشکان را برای آمادگی با بیماریها و آسیبهای سلامتی ناشی از تغییراقلیم آماده کند. «گرمازدگی»، «تب دنگی» و «مالاریا» و راههای مقابله و درمان آنها از جمله بیماریهایی هستند که در این شبکهٔ جدید بهطور تخصصی به پزشکان کارآموز آموزش داده میشوند. علاوهبراین، شبکه آموزشهایی را در زمینهٔ نقش گرمشدن زمین در سلامتی انسان ارائه آموزش میدهد. این اقدام در جهت سازگاری با شرایط جدید اقلیمی انجام میشود؛ شرایطی که بهگمان برخی اقلیمشناسان، در حال ورود به وضعیت ناشناخته و غیرقابل پیشبینی است.
عقب نشینی از حقابه
درحالیکه ایران در مناسبات آبی خود در رودخانههای فرامرزی بهویژه طی چندسال اخیر کامیابی نداشته است و در سه رودخانه «هیرمند»، «فراهرود» و «هریرود» مداخله افغانستان حقابه را به حداقل ممکن رسانده، شرق کشور با بحران شدید آب روبهرو است. یکسو سیستان و هامون بیآب است و یکسو خراسانرضوی به مرکزیت مشهد که حتی آبهای زیرزمینی خود را از دست داده است. «محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس شورای اسلامی پس از مراجعت از سفر تاجیکستان، اعلام کرد برای انتقال آب از تاجیکستان به ترکمنستان و انتقال به سد دوستی مذاکره کرده است و حالا کارشناسان میگویند حتی به زبان آوردن این موضوع به صلاح نیست؛ چراکه فشار طالبان را هم بر حقابه هریرود و هم هیرمند و مناسبات در فراه تشدید میکند. بهگفته کارشناسان، گرچه طالبان با تکمیل کانال «قوشتپه»، «آمودریا»، سرچشمهای که گویا رئیس مجلس به آن امید بسته را هم خشک میکند، اما ماجرا به همین جا ختم نمیشود و اینبار فشارهای آبی طالبان بر ایران شدت میگیرد و او امتیازات دیگری از جمله فروش آب به ایران را به جای تأمین حقابه قانونی آن را مطالبه میکند.
آشیانه پرندگان مهاجر دستخوش مهندسی
درست است که بخشی از حقابه تالاب میقان در استان مرکزی با پساب تصفیهشده فاضلاب شهر اراک جبران میشود، اما باز هم این حقابه نتوانسته است مانع از فرونشست در دشتهای شهرستان اراک شود. مسیر رودخانههایی که روزگاری به تالاب میقان جاری بودند، اکنون با آببندها و سدهای متعدد مسدود شدهاند بلکه توسعه کشاورزی به ارمغان آورند، اما درعوض شاهدیم که توسعه کشاورزی نه به بندهای خاکی، بلکه به چاههای فراوانی وابسته شده که شیره سفرههای آب زیرزمینی این سرزمین را میمکند. فرونشست نشانه این روند ناپایدار است که البته عوارضی هم برای زیرساختهای ریلی، جادهای، فرودگاهی و... دارد. در این گزارش با کسب نظر از دو کارشناس قرار است به بررسی ابعاد فرونشست در شهرستان اراک بپردازیم.
تکرار اشتباه پرهیز از توافق
|پیام ما| کمتر از یک ماه به بیستونهمین اجلاس متعهدین کنوانسیون تغییراقلیم (کاپ ۲۹) در کشور جمهوری آذربایجان باقی مانده. اجلاسی که قرار است در آن تصمیمهایی مهم دربارهٔ آیندهٔ سوختهای فسیلی و اعتبارات مالی مربوط به کاهش انتشار گازهای گلخانهای و جبران اثرات ناشی از تغییراقلیم گرفته شود. یکی از مطالبات مهم فعالان اقتصادی و محیطزیست در آن روزها، حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، در این اجلاس و شرکت فعالانهٔ ایران در نشستهای مربوط به اعتبارات اقتصادی آن است. چندروز قبل نیز در نشستی که اتاق بازرگانی ایران ترتیب داده بود، موضوع با حضور محمدجواد ظریف، وزیر اسبق امور خارجه ایران بررس شد. روز گذشته نیز مرکز صلح و محیطزیست بههمراه بنیاد امید ایرانیان در یک همکاری با اتاق بازرگانی ایران، نشستی را با موضوع تبعات نپیوستن ایران به توافق اقلیمی پاریس برگزار کردند. نشستی که اگرچه تمامی سخنرانان بر لزوم پیوستن هرچه سریعتر ایران به این توافقنامه تأکید داشتند، اما هنوز نهفقط حضور پزشکیان در کاپ ۲۹ در هالهای از ابهام است که پروندهٔ پیوستن ایران به توافق پاریس نیز هنوز در شورای نگهبان بلاتکلیف مانده تا ایران درکنار یمن و لیبی یکی از سه کشوری باشد که هنوز به این توافقنامه نپیوسته است.
نقش هوش مصنوعی در بهبود سامانههای هشدار
۲۰ مهرماه ۱۴۰۳ «علی آقامحمدی»، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، در جریان بازدید از دستاوردهای شهرداری تهران در «نمایشگاه شهر پایدار» گفت: «معتقدم ایجاد سامانه هشدار سریع زلزله را میتوان مهمترین کار شهرداری تهران دانست و اگر شهرداری بخواهد ارائهای از دستاورد خود به مردم در یک کلمه داشته باشد همین یک سامانه کافی است.» معاون پیشگیری و کاهش خطر سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران روز یکشنبه ۱۱ شهریور در یک برنامه تلویزیونی گفت: «زمستان امسال -۱۴۰۳- سامانه هشدار سریع زلزله و سیل تهران را راهاندازی میکنیم، با این سامانه حدود ۱۲ ثانیه قبل از زلزله پیامک هشدار اعلام میشود تا اقداماتی صورت گیرد.»
«میلتون» ۱۲ نفر را کشت
درست دو هفته بعد از طوفانی موسوم به هلن که جان ۲۳۰ نفر را در جنوب ایالات متحده و مکزیک گرفت، طوفان میلتون بهعنوان یکی از خسارتبارترین درجات طوفان ایالت فلوریدا را در نوردید و جان ۱۲ نفر را گرفت، اما بهنظر میرسد خسارت اقتصادی زیادی بهجای گذاشت. در زمان تنظیم این گزارش و براساس اعلام نیویورک تایمز بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به برق دسترسی ندارند. همچنین، خبرگزاریهای دیگر گزارش کردهاند که ساکنان فلوریدا ناچار از دور انداختن بسیاری قایقها و ابزارهای شغلیشان هستند و این فقط بخشی از خسارتهاست. همزمان سازمان هواشناسی در ایالات متحد امریکا گزارش کرده است شدت طوفانها، با تغییراقلیم و در آمریکا رو به افزایش است و اثر تغییراقلیم بر این کشور به گونهای است که نیازمند اقدام همگانی برای کاهش گاز گلخانهای و مدیریت پیامدهای تغییراقلیم است.
جهان در نقطه بدون بازگشت
گزارش سال ۲۰۲۴ «سیارهٔ زنده» (Living Planet Report) روز پنجشنبه منتشر شد. این گزارش هر دو سال یکبار توسط «صندوق جهانی حیاتوحش» (WWF) و با همکاری باغوحش لندن (ZSL) منتشر میشود و در آن شاخصهای وضعیت طبیعت در جهان مورد بررسی قرار میگیرد. صندوق جهانی حیاتوحش در گزارش امسال خود اعلام کرده که اگرچه اقدامات امیدوارکنندهای برای حفاظت از گونههای زنده و زیستگاههای طبیعی در جهان به چشم میخورد، اما کماکان فعالیتهای انسانی، در حال هدایت طبیعت بهسوی «حذف فاجعهبار گونهها» است. هشداری که میگوید طی سالهای ۱۹۷۰ تا ۲۰۲۰ میلادی، حدود سهچهارم جمعیت مهرهداران وحشی از روی کرهٔ زمین حذف شدهاند و حذف این گونهها، بهمعنای از دست رفتن اکوسیستمهای طبیعی و بهخطر افتادن بقای انسان روی کرهٔ زمین است.
کبودی فرونشست زیر چشم تهران
نقشه فرونشستهای تهران نشان میدهد این استان از فرونشستهای وسیع و عمیق رنج میبرد. لکهای در جنوب و غرب کلانشهر تهران و لکهای دیگر در دشت ورامین قرار گرفته و در اراضی کشاورزی این مناطق گسترده شده است. البته این پدیده فقط مزارع و باغهای تهران را تحتتأثیر قرار نداده و در هفت منطقه از مناطق ۲۲گانه تهران نیز ریشه دوانده است. زیرساختهایی مثل خطوط راهآهن بینشهری، مترو، خیابانها و مناطق مسکونی در معرض فرونشست قرار گرفتهاند که این امر، ضرورت مقابله با این پدیده ایجادشده بهدلیل بدمصرفی آبهای زیرزمینی را به مسئولان گوشزد میکند. در این گزارش عوارض و عوامل احتمالی مؤثر بر فرونشست تهران در گفتوگو با «مهدی معتق»، استاد مرکز تحقیقات علوم زمین آلمان، مورد بررسی قرار گرفت که در زیر میخوانید.
