بایگانی مطالب : جامعه
پایتخت مادها جولانگاه قاچاقچیان
|پیام ما| روز شنبه فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی استان همدان از دستگیری سه حفار غیرمجاز در حریم محوطه جهانی هگمتانه خبر داد. این افراد که به بهانه تعمیرات در مغازهای در حریم این اثر جهانی اقدام به حفاری غیرمجاز کرده بودند، بازداشت شدند. به گفته سرهنگ جواد خدامرادی ۲۰ قطعه شیء تاریخی مربوط به دوران میانه اسلامی از این افراد کشف و ضبط شده است. این اولینبار نیست که حفاری در ساختمانهایی در محدوده تاریخی شهر همدان منجر به کشف آثار و دستگیری حفاران غیرمجاز میشود. سال گذشته هم اعلام شد ۲ باند حفاران غیرمجاز که به حفاری در داخل منازل مسکونی اقدام میکردند شناسایی و دستگیر شدند. اما این بار این اتفاق در حریم ثبتی محوطه جهانی هگمتانه افتاده است. محدودهای که آزادسازی آن مدتهاست نیازمند پیگیری و تأمین اعتبار است.
چالش بر سر روایتهایی از طبیعت
|پیام ما| کتاب پرفروش «مسیر نمک» که داستان پیادهروی طولانی و تحول زندگی یک زوج را در دل طبیعت روایت میکند، بهعنوان یکی از نمادهای خاطرات طبیعت شناخته شد و میلیونها نسخه فروش داشت. اما حالا این اثر با رسواییهایی جدی روبهروست؛ اتهام اختلاس نویسنده و اغراق در شدت بیماری همسرش، پرسشهای مهمی درباره صداقت و اخلاق در ژانر خاطرات طبیعت بهوجود آورده است. گفته میشود این رسواییها نه تنها اعتبار کتاب را زیر سوال برده، بلکه آینده این نوع روایتها را نیز به چالش کشیدهاند.
دارابگرد در گرداب فروچالهها
ثبت جهانی دارابگرد، سالها یکی از وعدههای مدیران استان فارس و شهرستان داراب به مردم بوده، وعدهای که گویی مدیران قرار نیست برای تحقق آن گام اجرایی بردارند. بیش از یک دهه است که فعالان میراث فرهنگی درباره تبعات فرونشست در این منطقه و همچنین گسترش حفاریهای غیرمجاز هشدار میدهند. فرونشست در دارابگرد آنقدر پیشروی کرده و چاههای غیرمجاز آنقدر جان زمین را مکیدهاند که در این محدوده به جای شکافهای ناشی از فرونشست باید از «فروچالهها» سخن گفت. فروچالههایی که عمق برخی از آنها تا دو متر هم میرسد و این روند رو به افزایش است. با اینهمه هنوز مطالعات دقیقی در این زمینه در دارابگرد صورت نگرفته است. سیاست و رویکرد مدیران اما همچنان وعده ثبت جهانی است. با وجود چالشها و مشکلات و تهدیدات جدی پیرامون این اثر باستانی، باید پرسید که ثبت جهانی این اثر چه گرهی از مشکلات آن باز خواهد کرد؟ آیا الزامات حفاظتی مورد نظر یونسکو در مورد این اثر رعایت شده است؟ پس از یک دهه از تشدید فرونشست در عرصه و حریم این اثر چه اقدامی برای کنترل آسیبهای ناشی از آن در این محدوده صورت گرفته است؟ حتی اگر یونسکو با ثبت این اثر در فهرست میراث جهانی موافقت کند، چه برنامه حفاظتی برای آن تدوین شده است؟
تخریب خلاق در پارکهای فناوری
مفهوم «تخریب خلاق» (Creative Destruction) که توسط جوزف شومپیتر در اقتصاد نوآوری مطرح شده، به فرآیند جایگزینی فناوریهای جدید با سازوکارهای قدیمی اشاره دارد؛ فرآیندی که گرچه با حذف شغلها یا صنایع سنتی همراه است، اما بستر خلق ثروت، رقابتپذیری و کارایی ساختاری را فراهم میسازد. بر پایه این نگاه، پارکهای علم و فناوری میتوانند نقش تسهیلگر این فرآیند را ایفا کنند. پارکها نهادهای توسعهمحور هستند که میتوانند با مدیریت هوشمندانه و فعالسازی ظرفیتهای منطقهای، به قطب تولید ثروت از علم و فناوری تبدیل شوند. پارکها باید حامل نوعی «بازتعریف خلاقانه نقش سنتی دولت و صنعت» باشند.
عسلویه بر مدار لرزش
عسلویه بزرگترین قطب اقتصادی و صنعتی کشور در ۷۲ ساعت گذشته بیش از ۴۴ بار لرزید تا نگرانی از فعال شدن گسل زاگرس از یکسو و همچنین بروز سونامی را چندین برابر کند. زمین لرزه در عسلویه بر اساس اعلام پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، از ساعت ۱۳ و ۴۰ دقیقه روز ۴ مرداد ماه ۱۴۰۴ تا ساعت ۱۰ روز ۷ مرداد ماه جاری تعداد ۴۴ زمینلرزه با بزرگای بین ۲.۶ تا ۴.۹ در مقیاس ریشتر، در اطراف بندر عسلویه استان بوشهر به وقوع پیوست. کانون این زمینلرزه در نزدیکی یکی از شاخههای گسل پیشانی(جبهه) کوهستان زاگرس قرار دارد.
حریم مسجد جهانی عتیق از پاتوق معتادان تا حصر توسعه
نابسامانیها در حریم مسجد عتیق اصفهان که بسیاری آن را «موزه معماری ایران» مینامند، آنقدر ریشه دوانده که اثراتش را میتوان در تخریب تدریجی و عامدانه خانههای ابواسحاقیه، عبور مترو و گودبرداری در گذر کمرزرین و رسیدن رطوبت فاضلاب به دیوارهای این اثر جهانی دنبال کرد. با وجود تمام هشدارهایی که درباره وضعیت این بنا داده میشود، سودای توسعه غیراصولی همچنان به سر مدیران شهری اصفهان است. در هفته پیشرو قرار است جلسه شورای فنی میراث فرهنگی به میزبانی اصفهان برگزار شود. جلسهای که موضوع حریم مسجد جامع و همچنین پرونده ثبت خانههای تاریخی محله ابواسحاقیه از مهمترین موضوعات آن خواهد بود. اما به نظر میرسد به سامان رسیدن وضعیت این محدوده مستلزم تغییر رویه و نگاه در میان مدیران شهری و متولیان میراث فرهنگی است.
دستهایی که رفتهاند
جای خالی مهاجران
اعتراف به نسلکشی از قلب تلآویو
|پیام ما| تصویر ظرفهایی که در دستهای نحیف برای گرفتن غذا دراز شده و چهرههای رنگپریده فلسطینیان، روزهاست که در فضای مجازی میچرخد و جهان به تماشا ایستاده که در نقطهای از این زمین تعداد زیادی انسان بهعمد، گرسنه نگه داشته میشوند. نخستوزیر اسرائیل چند روز پیش اعلام کرد «باید کمترین حد از کمکهای بشردوستانه را وارد نوار غزه کنیم» و بیانیههای متعددی علیه این نسلکشی آشکار صادر میشود که آخرینش هم بیانیه نهاد حقوق بشری اسرائیلی «بتسلیم» بود. اما چقدر این بیانیهها به «نسلکشی» آشکار در غزه معترفاند؟
جاودانگی کلیسای نوتردام با کمک مایکروسافت
فردای روزی که کلیسای نوتردام در آتش سوخت و بسیاری از مردم جهان را شوکه کرد، نام «اندرو تالون»، تاریخنگار بلژیکی و دانشیار کالج هنر واسار، به زبانها افتاد. او سه سال قبل، با اسکنرهای لیزری یک نسخه دیجیتال کامل و دقیق از نوتردام تهیه کرده بود. نسخهای که دقت آن به پنج میلیمتر میرسید. هدف تالون از تهیه این نسخه دیجیتال یک آزمایش فنی بود، اما نتیجه کارش در بازسازی نوتردام نقش مهمی ایفا کرد. مدل دیجیتالی او به نقشهای ارزشمند برای بازسازی نوتردام تبدیل شد. با کمک این مدل، معماران توانستند طاقها، پل معلق و تزئینات پیچیده را با دقت میلیمتری دوباره طراحی کنند. اندرو یک سال پیش از آتشسوزی نوتردام در ۴۹سالگی از دنیا رفته بود، اما میراث ارزشمند او و شیوه دقیق ثبت دیجیتال یک بنای تاریخی برای دنیا باقی ماند؛ میراثی که میتواند آثار تاریخی را حفظ و جاودانه کند. شش سال بعد از آن آتشسوزی عظیم و هشت ماه پس از پایان پروژه بازسازی نوتردام، خبر رسیده که قرار است کپی دیجیتال این بنا بهشکل سهبعدی و با دقت و جزئیات بیشتر توسط مایکروسافت تهیه و در موزه نوتردام ارائه شود. این پروژه نخستین پروژه کپی دیجیتال یک بنای تاریخی نیست، اما بهگفته مجریان آن جامعترین و کاملترین کپی دیجیتال در نوع خود است. مرور جزئیات منتشرشده از این پروژه این نوید را میدهد که بهرهگیری از فناوری در حیطه میراثفرهنگی قرار است آیندهای متفاوت برای آثار تاریخی رقم بزند، آیندهای که در آن میراث گذشتگان با تمام جزئیات جاودانه میشوند. اما اینکه شانس جاودانگی نصیب کدامیک از آثار ارزشمند تاریخی جهان میشود، موضوعی است که پیششرطهای فراوانی دارد که مهمترین آن اراده دولتها و نگاه آنها به مقوله میراثفرهنگی است.
کارت زرد به وزیر یا احساس خطر؟
|پیام ما| روز سهشنبه، هفتم مردادماه، «فتحالله توسلی» نماینده کبودرآهنگ، «سید عباس صالحی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را به مجلس فراخواند تا او را بهدلایل «بیتوجهی و ترک فعل درباره وظایف اصلی وزارتخانه»، «بیتوجهی به تعهدات وزارتخانه در نقاط مختلف کشور و توزیع ناعادلانه اعتبارات در کشور» و «انتصابات خاص در وزارتخانه» مورد پرسش قرار دهد.
