بایگانی مطالب: گزارش روز
بنهها به استراحت نیاز دارند
امسال قرار بود دوباره نام بنههای زاگرس در ایلام با صمغگیری گره بخورد؛ همان درختان کهنسالی که هنوز جای تیغهای سالهای گذشته بر تنههایشان پیداست. اما این بار، پیش از آنکه فصل برداشت آغاز شود، مجوزها متوقف شدند. این تصمیم شاید فقط برای یک سال، بنهها را از زخمهای تازه دور نگه دارد، اما به جدالی که سالهاست میان کارشناسان، کنشگران محیطزیست و متولیان منابع طبیعی جریان دارد، پایان نداده است؛ جدالی بر سر این پرسش که آیا جنگلهای زاگرس هنوز تاب بهرهبرداری را دارند یا نه؟
آلودگی هوا بزرگترین تهدید کودکان ایران
گزارش «مخاطرات اقلیمی کودکان ۲۰۲۶» یونیسف نشان میدهد کودکان ایران در میان کشورهایی قرار دارند که همزمان با چندین مخاطره اقلیمی روبهرو هستند. بر پایه برسی پیام ما، آلودگی هوا، توفانهای شن و گردوغبار، گرمای شدید، موجهای گرما و خشکسالی مهمترین تهدیدهای اقلیمی شناساییشده برای کودکان ایرانیاند.
گامهای آرام در مسیر دیپلماسی آب
بر اساس گفتههای رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیطزیست، دیپلماسی آب در مرزهای شرقی، غربی و شمالی کشور، حتی در دوران جنگ نیز با وجود همه دشواریها ادامه داشته است. با این حال، کارشناسان حوزه آب و دیپلماسی معتقدند دیپلماسی آب ایران بهدلیل در اولویت نبودن مسئله آب، وجود تحریمها و ناهماهنگی بینبخشی، هنوز نتوانسته است گرهی از بحرانهای آبی کشور باز کند. آنها معتقدند رویکرد کشور نسبت به دیپلماسی باید تغییر کند، بخشهای غیررسمی مانند دانشگاهها وارد این فرایند شوند و از ظرفیتهای آنها بهره گرفته شود.
شرکتهای نفتی در حالی سود میبرند که جهان بهشکلی خطرناک داغتر میشود
| پیام ما | سوزاندن سوختهای فسیلی بحران اقلیمی را تشدید میکند، اما بزرگترین شرکتهای نفتی جهان قصد دارند تولید خود را افزایش دهند. در حالی که جهان زیر موجهای گرمایی هرچه خطرناکتر میسوزد، این پرسش مطرح است که چرا به شرکتهای نفتی اجازه داده میشود بهجای پرداخت هزینه پیامدهای فعالیتهای خود، تولید سوخت را افزایش دهند؟ این پرسشی است که باید در روزهایی که گنبدهای حرارتی بخش بزرگی از نیمکره شمالی را فرا گرفتهاند، در ذهن همه مردم باشد؛ روزهایی که رکوردهای دما یکی پس از دیگری شکسته میشوند، کودکان در خودروهای قفلشده جان میبازند، بیمارستانها از قربانیان گرمازدگی پر میشوند و نیروهای امدادی با آتشسوزیهای گسترده جنگلی مقابله میکنند.
توسعه از کجــــــا شروع میشود؟
| پیام ما | سال ۲۰۱۵، کشورهای عضو سازمان ملل در قالب «دستورکار ۲۰۳۰» متعهد شدند با تحقق ۱۷ هدف توسعه پایدار، فقر را کاهش دهند، از محیطزیست حفاظت کنند و کیفیت زندگی را بهبود بخشند. اکنون کمتر از پنج سال تا پایان این مهلت باقی مانده است، اما تازهترین گزارش توسعه پایدار ۲۰۲۶ نشان میدهد تنها تعداد محدودی از کشورها توانستهاند به بخش بزرگی از این اهداف نزدیک شوند.
جنگ سرد بر سر هوای خنک
| پیام ما | ظهر یکشنبه، گرما از دیوارهای خانههای نوایتسل بالا میرفت. آفتاب، شرق براندنبورگ را مثل ورق آهن داغ کرده بود و دماسنجها عددی را نشان میدادند که تا همین چند سال پیش برای آلمان غریب بود: ۴۱.۷ درجه سانتیگراد. ماریو، تعمیرکار بازنشسته ۶۵ ساله، پردهها را کشید، پنجرهها را بست و دستگاهی را روشن کرد که هنوز در خانههای آلمانی کمیاب است؛ کولر ثابت. دو سال پیش، یک موج گرمای سخت او را وادار کرد این دستگاه را بخرد. حالا میگوید: «تابستانها بهتدریج گرمتر میشوند. با افزایش سن، تحمل گرما سختتر میشود.» خانه بنگلوی او در مرز آلمان و لهستان، جزو همان اقلیت کوچک خانههایی است که در آلمان کولر ثابت دارند. اما در اروپایی که گرما دیگر مهمان چندروزه تابستان نیست، همین اقلیت کوچک به نشانه یک پرسش بزرگ تبدیل شده است: خنکماندن، رفاه است یا حق زندهماندن؟
سایه برای همــــــــه نیست
| پیام ما | موج گرمایی که غرب اروپا را دربر گرفته، شدیدترین موج گرمای ثبتشده تاکنون توصیف شده است. ترکیب دمای بالا و رطوبت ـ که بهواسطه بحران اقلیمی تشدید شده ـ باعث شده بسیاری از شهرها عملاً غیرقابلتحمل شوند. در حالی که برای برخی افراد پیامدهای این وضعیت تنها به خواب آشفته و روزهای سنگین و ناراحتکننده در خانه محدود میشود، خانوادههای کمدرآمد به دلیل نبود اقدامات کافی برای سازگاری شهرها با گرمای شدید، آسیب بسیار بیشتری میبینند و زنان بیش از همه تحت فشار قرار دارند
عبور «متانول» از قلب چابهار
لولهها دوباره به چابهار برگشتهاند؛ همان لولههایی که سال گذشته با اعتراض شماری از شهروندان، اجرای پروژه انتقال متانول را متوقف کردند. در اخبار رسمی، البته از اعتراضهای مردمی مرتبط با توقف این پروژه خبری نیست. پیش از این، در شهریور ۱۴۰۲، بنا بر گزارش «نفت ما»، «جواد سپاهی»، فرماندار وقت چابهار، گفته بود: «برای انتقال متانول از پتروشیمی به بندر، خط لولهای نیاز است و برای آن حدود ۸ واریانت در نظر گرفته شده بود که از میان آنها در نهایت یکی انتخاب شد و استعلامهای محیطزیست و نهادهای دیگر اخذ شد. اما پیش از آنکه این خط لوله به شهر برسد، با هماهنگی دادستان، کار را حدود یک ماه پیش (مرداد ۱۴۰۲) تعطیل کردیم تا دوباره نظرهای قطعی کارشناسان را دریافت کنیم.» حالا با آغاز دوباره عملیات اجرایی، نگرانی ساکنان محلههای واقع در مسیر خط لوله نیز جان تازهای گرفته است. مردم میگویند مخالف توسعه نیستند، اما معتقدند توسعه زمانی پایدار خواهد بود که با شفافیت، گفتوگو و اطمینانبخشی درباره ایمنی پروژه همراه باشد.
رخ زرد چنارهای پارک «لالـــــــــــه»
پارکهای تهران، ریههای این شهر هستند؛ ریههایی که تهران با آن نفس میکشد و سرسبزیشان روح انسان را تازه میکند. اما خبرهای ناگواری از آنها به گوش میرسد. بوستان لاله که در مرکز شهر قرار دارد، یکی از قدیمیترین و زیباترین پارکهای تهران است. اما حالا در ابتدای تابستان، درختان این پارک کمکم رو به خشکی میروند. کارکنان پارک و شهرداری، خرابی و خشکی چاهها، کمبود نیروی کار و همچنین بیتوجهی مدیر پارک را از دلایل این اتفاق میدانند. فعالان محیطزیست معتقدند وقتی به پارک لاله، که گل سرسبد پارکهای تهران است، رسیدگی نمیشود، باید منتظر بود تا پارکهای دیگر هم با چالشهایی از این دست مواجه شوند. در این گزارش، همراه با دو کارشناس جنگل و فضای سبز، قدم در بوستان لاله میگذاریم و احوال درختان را از نزدیک پیگیری میکنیم.
تعطیلی گرمخانهها در جنگ چهلروزه
گرمخانهها در جنگ چهلروزه تعطیل بود. کمتر کسی در روزهایی که تهران زیر حملات موشکی بود، به ساکنان گرمخانهها فکر میکرد. بیخانهها در شبهای هول پایتخت، جایی بهجز ماندن در گرمخانهها نداشتند و وقتی از آنجا خارج شدند، دوباره به پاتوقهای قبلی برگشتند. این خبر را اولینبار یک مددکار به «پیام ما» میدهد و بعدتر معاون شهردار هم در گفتوگو با روزنامه، آن را تأیید میکند. یک جامعهشناس شهری اما در واکنش به تعطیلی گرمخانهها میگوید: «برای افرادی که در دوره پس از ترک مصرف مواد قرار دارند، از دست دادن این فضای امن میتواند روند بهبودی را مختل کرده و احتمال بازگشت به مصرف و حضور در پاتوقهای مصرفکنندگان را افزایش دهد.» در روزهای جنگ حتی دیده شده که افراد بیخانمان به خانههای ویرانشده میرفتند، وسایل سالم را میفروختند و با پول آن غذا میخریدند.
