بایگانی مطالب: منابع طبیعی
مرگ تدریجی خلیج گرگان
بهنظر میرسد ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور دارد خلیج گرگان را برای عبور از بدترین شرایطی که ممکن است طی ۲۵ سال آینده با آن روبهرو شود، آماده میکند. درحالیکه پیشتر لایروبی کانال آشوراده بهعنوان راه علاج خلیج گرگان معرفی میشد و اعتباری در حدود ۵۰۰ میلیارد تومان برای آن صرف شد، اما حالا دولت میگوید این اقدام کافی نبوده است. بنابر آنچه معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان و مدیرکل حفاظت محیطزیست این استان به «پیامما» میگویند و براساس آنچه در سال ۱۳۹۹ تکلیف شده است، حالا باید اقدامهای دیگری هم بر خلیج انجام شود. بهمن امسال معاون اول رئیسجمهوری مصوبه انجام مطالعه برای پمپاژ آب از دریای خزر به خلیج را امضا کرد. پمپاژی که گویا قرار است از دو منطقه، یکی در شرق و دیگری در غرب خزر، انجام شود. گرچه مجری این طرح وزارت نیرو خواهد بود، اما مطالعات آب از سوی سازمان حفاظت محیطزیست انجام میشود. طبق آخرین دادههای موجود، خزر تا ۲۵ سال آینده به تراز ۳۳- خواهد رسید؛ ترازی که پیشتر آن را تجربه نکردهایم. این کاهش تراز میتواند تمام پهنه ۵۱ هزار هکتاری خلیج گرگان را خشک و آن را به یک کانون نمکی تبدیل کند. اعتبار پیشبینیشده برای علاج خلیج گرگان عددی در حدود ۲.۳ هزار میلیارد تومان است.
ورم کردن پساب زیر پوست «اینچه»
سال پرباران تالاب اینچه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هکتار آب داشت و در سال کمبارش تا مرز خشکیدگی میرفت، در سالهای اخیر مساحت اینچه به یکهزار هکتار رسیده است. دلیل این چهاربرابر شدن بارشهای فراتر از نرمال نیست، سهچهارم دیگر پساب است، پسابی که به جان اینچه افتاده و مراتع را هم به زیر آب برده! برخلاف آنکه شرکت کانسار خزر میگوید همه اقدامات برای حفظ طبیعت و تالاب را انجام داده، اما محیطزیست و منابعطبیعی از شکایت به دستگاه قضا خبر میدهند.
بلاگرهای سفر، هم ناجی هم مخرب
|پیام ما| حضور و فعالیت بلاگرها در حوزه گردشگری، مثل هر حوزه دیگر مزایا و معایبی دارد و مثل هر حوزه دیگر نیازمند نگاه مسئولانه به محتوایی است که در اختیار مخاطبان قرار میگیرد. نگاهی که اگر وجود نداشته باشد، آسیبها و تبعاتی بهدنبال دارد که جبران آن اگر غیرممکن نباشد، کار بسیار سختی است. آنها این روزها اثرگذاری رسانهها و ابزارهای تبلیغاتی را تحتالشعاع قرار دادهاند و این امر هم فرصتی قابلتوجه محسوب میشود و هم تهدیدی قابلتأمل. چند هفته پیش بود که یکی از بلاگرها در یک اثر باستانی مربوط به دوران ساسانی آتش به پا کرده بود تا محتوای ویدئویی تولید کند. درعینحال، همین قشر نقش مهمی در معرفی جاذبههای تاریخی و طبیعی ایران در جامعه دارند که بعد مثبت فعالیت آنها محسوب میشود. اما یک حلقه مفقوده این دو بعد فعالیت آنها را در شبکههای اجتماعی بههم وصل میکند و آن «تولید محتوای مسئولانه» است. در نشست فعالان بخش خصوصی گردشگری و نماینده بخش دولتی با جمعی از اینفلوئنسرها و بلاگرهای سفر در این نشست مشکلات و مسائل خاص خود را مطرح کردند که مهمترین آن فیلترینگ و تبعات و تأثیر آن در فعالیت بر بستر اینستاگرام بود.
«خوشبخت» و «شور» زیر لایههای بتن
اهالی افین یکبار دیگر پلاکارد بر دست روی بتنهایی که آب رود را از آنها دریغ کرده ایستادهاند و میگوید «چرا «خوشبخت» و «شور» را از ما گرفتید؟» خوشبخت و شور رودهای روانی بودند که حالا دو دهه است روی آنها بتن ریختهاند و آب آن توسط لولههایی در زیر زمین به اسفدن میرود. شهری در نزدیکی افین و ۵۰ کیلومتری قاینات. افینیها میگویند حدود بیست سال است صدایشان به جایی نمیرسد. قناتها و توت ۳۵۰ساله روستا خشک شده و جان زرشکها در خطر است؛ آنهم برای بتنریزی و حذف رودخانه از مسیر اصلیاش. حالا در هفتههای اخیر کار دوباره شروع شده. آمدهاند تا لولهها را لایروبی کنند و لوله جدید بگذارند. افینیها میپرسند «پول بیتالمال چرا باید صرف چنین نابودیای شود؟» اداره محیطزیست و منابعطبیعی شهرستان میگویند از نظر قانونی اتفاق رخداده به آنها ارتباطی ندارد و آبمنطقهای مسئول است و مسئولان آبمنطقهای هم به ما میگویند «درباره اتفاقات ماههای اخیر اداره امور آب مجوزی نداده بلکه تصمیمگیری درباره تعمیر و لایروبی و کارهای دیگر توسط شورای تأمین استان مصوب شده است.» در میان کشوقوس مسئولانی که هرکدام تقصیر را به گردن دیگری میاندازند و میگویند از نظر قانونی مسئول نیستند! سالیان سال است که بتنها جای آب روان را گرفته، کوههای اطراف خوشبخت و شور تخریب شده و دیگر خبری از پوشش گیاهی نیست و محلیها میگویند «روی بتنها، آنجا که قبلاً رودخانه بود اشک میریزیم.»
هیرکانی-زاگرس؛ دو روایت از یک بحران
|پیام ما| زمزمههای اجرای دستورالعمل برداشت درختان شکسته و افتاده از جنگلهای شمال صدایی چندان بلند در فضای منابع طبیعی کشور داشت که باقی بحثها در حوزه جنگل، آبخیزداری و... را به حاشیه برد. در هفتههای اخیر کمپینی که در مخالفت با برداشت شکسته و افتاده شکل گرفت، بیش از ۵۰ هزار امضا جمعآوری کرد. در مقابل موافقان اجرای دستورالعمل هم با نگارش نامههایی به مسئولان، خواستار اجرای آن شدند. درنهایت، در دوگانه موافقان برداشت درختان شکسته و افتاده، مخالفان برداشت توانستند حرف خود را به کرسی بنشانند، بهطوریکه «علی تیموری»، رئیس سازمان منابع طبیعی، در نشستی در کافهکارزار از تعلیق اجرای این دستورالعمل خبر داد تا بحثهای بیشتری پیرامون آن انجام شود. فارغ از اینکه این برداشت انجام شود یا خیر، این دوگانهسازی چه تبعاتی بر مدیریت جنگلها دارد و برای حل آن چه باید کرد؟ «رحیم ملکنیا»، عضو هیئتعلمی دانشگاه لرستان، از جمله کسانی است که در سالهای اخیر به این تقابلها و دوگانهسازیها انتقادهایی را وارد دانسته و مطالبی را هم در این زمینه منتشر کرده است. او بهتازگی در یک سخنرانی با عنوان «مدیریت جنگلها؛ از سیاستگذاری مشارکتی تا برنامهریزی فنی» که به همت انجمن علمی دانشجویی دانشگاه تربیت مدرس برگزار شده بود، ضمن انتقاد دوباره از رهاشدگی زاگرس در مقابل هیرکانی، تلاش کرد در شکل کلان به دو مقوله سیاستگذاری و برنامهریزی در حوزه جنگل بپردازد.
بیابان لوت؛ از توسعه گردشگری تا چالشهای مدیریت پایدار
پایداری از دل آتش
باد، عنصری متغیر، نامرئی و هزارچهره از طبیعت است که بهراحتی نمیتوان آن را پیشبینی کرد. درواقع، بسیاری از بادهای بیرحمانهای که ماه گذشته لسآنجلس را درنوردید، با طلسم طولانیمدت خشکسالی پیشازآن همراه شد که حتی برای جنوب کالیفرنیا هم امری غیرعادی بود. «آریل کوهن»، کارشناس هواشناسی و مسئول «خدمات هواشناسی ملی» در لسآنجلس، به نیویورکتایمز میگوید: «این یک تلاقی منحصربهفرد از شرایط بود که تقریباً خیلی کم اتفاق میافتد.» بااینحال، دانشمندان میگویند حالا بهاندازه کافی درباره بادهای سانتا آنا میدانیم تا خود را برای آینده آماده کنیم. سانتا آنا بادهای بیابانی هستند که آتشسوزیهای گسترده ماه گذشته کالیفرنیا را به دیگ خروشانی از ویرانی تبدیل کردند. این بادها با یک الگوی مشخص شعلههای آتش را گسترش دادند. بهگفته دانشمندان بادهای سانتا آنا هر سال اغلب در طول ماههای سرد میوزند. این بادها از دالانهای بهخصوصی عبور میکنند، از درهها و در امتداد تپهها حرکت میکنند و هوای بیابان و زمینهای ناهموار را در هجوم بیپروای خود بهسمت دریا هدایت میکنند.
بلندمرتبهسازیها چطور آلودگی هوای مازندران را تشدید کردند؟
در کنار عواملی نظیر ریزگردها، سوخت بی کیفیت مصرفی خودروها، خشک شدن تالاب میانکاله و پسروی آب دریای خزر اما به گفته کارشناسان و متخصصان امر بلندمرتبهسازی گزینه جدید و تاثیرگذار بر روند تشدید آلودگی هوا در مازندران به شمار می رود.
نفت برای دولت، بیکاری برای مردم
خوزستان، با برخورداری از منابع طبیعی غنی همچون نفت، گاز و پتروشیمی، نقشی کلیدی در اقتصاد ایران ایفا میکند. درحالیکه این استان بهدلیل منابع انرژی و صنعتی خود سهم بزرگی در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور دارد، شاخص فلاکت آن بهدلیل مشکلات اجتماعی و اقتصادی قابلتوجه، همچنان بالا است. در این مقاله به تحلیل وضعیت اقتصادی خوزستان و ارتباط آن با شاخص فلاکت میپردازیم و همچنین نقش حیاتی آموزش و تغییر سیاستهای کلان را در توسعه پایدار و کاهش فلاکت مورد بررسی قرار میدهیم.
چالشها و تهدیدات تالابهای خراسان جنوبی چیست؟
مدیرکل محیط زیست خراسان جنوبی گفت: تالابهای خراسان جنوبی با چالشهای جدی مواجه هستند، از جمله خشکسالیهای بلندمدت و برداشتهای بیرویه از منابع آبی. این مشکلات نه تنها به اکوسیستم تالاب آسیب میزند، بلکه بر معیشت جوامع محلی نیز تأثیر منفی میگذارد.
