بایگانی مطالب: حیات وحش
ثبت پراکنش جدیدی از یک سوسمار در جزیرهٔ ایرانی خلیج فارس
یک پژوهشگر ایرانی موفق به ثبت پراکنش جدیدی از یکی از زیرگونههای سوسمار خاردم مصری در جزیرهٔ تنب بزرگ در خلیج فارس شد.
غذادادن به حیوانات شهری؛ تهدید یا حمایت از محیطزیست؟
آیا غذادادن به حیوانات شهری نشانهای از مهربانی است یا تهدیدی برای محیطزیست؟ این رفتار در نگاه اول شاید عملی خیرخواهانه به نظر برسد، اما تأثیرات واقعی آن بر اکوسیستمهای شهری جای بحث دارد. با بررسی تجربههای جهانی و گفتگو با کارشناسان محیطزیست، نگاهی به این مسئله و تأثیرات مثبت و منفی آن میاندازیم.
شهر، خانه مشترک انسان و حیوان
|پیام ما| آدمها اهل هرکجا که باشند، در طبیعت شکوفا میشوند. سازمان حمایت از حیاتوحش ایالات متحده در سال ۲۰۱۸، نوزدهم اکتبر را روز ملی حفاظت از حیاتوحش شهری نامگذاری کرد. ازآنجاکه ۸۰ درصد جمعیت آمریکا در مناطق شهری یا نزدیک به آن زندگی میکنند، ضروری بود در محیطهای محلی، راههایی برای حفاظت و ارتباط با حیاتوحش و طبیعت در نظر گرفته شود. روز حفاظت از حیاتوحش شهری افراد را تشویق میکند تا علاوهبر بازدید از مناطق طبیعی شهری و گردش و تفریح در آنها، به حمایت و مراقبت از آن نیز بپردازند.
تداوم قانونگریزی باغوحشها
پآن چیزی که ما در سالهای گذشته شاهدش بودیم، تداوم قانونگریزی باغوحشها و فقدان برخورد لازم از سوی سازمان حفاظت محیطزیست است. این مسئله در طول سالیان متمادی ادامه داشته و در پارهای موارد وضعیت بدتر هم شده است. برای مثال در بهمنماه سال ۱۴۰۰ در باغوحش شهرداری اراک یک کارگر توسط شیرها کشته شد. همین اتفاق در فروردین سال ۱۴۰۲ در باغوحش صفه اصفهان رخ داد و خرسها کارگر آنجا را کشتند. سؤال اینجاست که تخلف در چه سطحی باید انجام شود که سازمان حفاظت محیطزیست برخورد لازم را انجام دهد؟ متأسفانه هرکجا مالک باغوحش یا باغ پرندگان شهرداری یا سایر نهادهای حکومتی هستند، عملاً برخوردی انجام نگرفته است و فقط تماشاچی بودهاند.
باغوحشها به حال خود رها شدهاند
اگر جستجویی درباره دستورالعمل باغوحشها در اینترنت داشته باشیم، میبینیم هر مدیری که آمده درباره دستورالعمل صحبت کرده و گفته میخواهیم دستورالعمل جدید صادر کنیم. هر زمان هم که فشار روی باغوحشها یا مدیران سازمان حفاظت محیطزیست زیاد شده، صحبت از دستورالعمل و رتبهبندی جدید به میان آمده تا بگویند که میخواهند وضعیت باغوحشها بهتر شود. اما این کار عملاً حمایت از باغوحشها بوده است.
صبوری کنید
طی سالهای گذشته بارها این جمله از سوی مسئولان مختلف دفتر حفاظت و مدیریت حیاتوحش سازمان حفاظت محیط زیست تکرار شده است: «رتبهبندی باغوحشها در دستورکار است». حالا، بار دیگر «غلامرضا ابدالی»، مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت حیاتوحش این سازمان، به «پیام ما» میگوید که این رتبهبندی در دستورکار است و میخواهند نظارت بر فعالیت باغوحشها با جدیت بیشتری دنبال شود. سامانهای برای فعالیت باغوحشها تهیه شده و قرار است تا رسیدگی به وضعیت فعلی بهدرستی انجام نگرفته، مجوز جدیدی داده نشود و بر تعداد ۷۷ باغوحش و باغ پرندگان کشور افزوده نشود. فعالان این حوزه اما معتقدند طی سالیان گذشته بارها این وعدهها داده شده، اما نه پایش مستمری در کار بوده است، نه نظارت دقیقی انجام میگیرد و نه آمار درستی از حیوانات حاضر در باغوحشها و تولههایی که از آنها متولد میشود، منتشر میشود. مسئله قاچاق حیاتوحش در باغوحشها هم از جمله دیگر مسائلی است که بارها مطرح شده، اما ابدالی در پاسخ به پرسشی دراینباره میگوید «کارهای بسیاری انجام دادهایم که نیازمند گفتوگوی مفصل دیگری است و در حال حاضر نمیتوان دربارهاش صحبت کرد.»
جهان در نقطه بدون بازگشت
گزارش سال ۲۰۲۴ «سیارهٔ زنده» (Living Planet Report) روز پنجشنبه منتشر شد. این گزارش هر دو سال یکبار توسط «صندوق جهانی حیاتوحش» (WWF) و با همکاری باغوحش لندن (ZSL) منتشر میشود و در آن شاخصهای وضعیت طبیعت در جهان مورد بررسی قرار میگیرد. صندوق جهانی حیاتوحش در گزارش امسال خود اعلام کرده که اگرچه اقدامات امیدوارکنندهای برای حفاظت از گونههای زنده و زیستگاههای طبیعی در جهان به چشم میخورد، اما کماکان فعالیتهای انسانی، در حال هدایت طبیعت بهسوی «حذف فاجعهبار گونهها» است. هشداری که میگوید طی سالهای ۱۹۷۰ تا ۲۰۲۰ میلادی، حدود سهچهارم جمعیت مهرهداران وحشی از روی کرهٔ زمین حذف شدهاند و حذف این گونهها، بهمعنای از دست رفتن اکوسیستمهای طبیعی و بهخطر افتادن بقای انسان روی کرهٔ زمین است.
حیواندوستی یا حیوانآزاری؟
روز جهانی حیوانات، که از آن بهعنوان روز جهانی رفاه حیوانات یا روز جهانی حمایت از حیوانات نیز یاد میشود، رویدادی سالانه در چهارم اکتبر است که حقوق و رفاه حیوانات را در سراسر جهان جشن میگیرد. این روز از سال ۱۹۲۵ با هدف تلاش برای افزایش آگاهی جامعه جهانی در مورد حیوانات مخصوصاً گونههای در خطر انقراض، نامگذاری شده است. افزایش آگاهی و بهبود آموزش در سرتاسر جهان منجر به ایجاد تفکری میشود که به حیوانات، بهمثابه موجودات آگاه با افکار، احساسات و شخصیتهای فردی نگاه میکند. البته که این تفکر باید به مرحلۀ عمل رسیده و انسان را ملزم کند که جهان اطراف خود را به عنوان یک سیستم شناخته و بداند که شرط بقای خود، بقای دیگر جانداران این کرۀ خاکی است. از طرفی، حیواندوستی رایج در جامعه، به دلیل ناآگاهی افراد، منجر به رفتارهای غلطی شدهاست که ممکن است در نهایت به آسیب حیوانات بیانجامد. به همین مناسبت «علیرضا شهرداری»، فعال حقوق حیوانات، در گفتوگویی با «پیام ما»، به مسائلی که عمدتا موقع فرهنگسازی درباره حیوانات نادیده گرفته میشوند، پرداخت و مصادیق حیواندوستی غلط و آسیبزا را برشمرد.
مجوز اسلحه شکارچیان غیرمجاز باطل شود
بعضاً مشاهده شده است مراجع صادرکننده جواز سلاح اعلام میکنند جوازهای صادره پنجساله است و تا پایان تاریخ انقضای جواز حق ساقط کردن اعتبار جواز را نداریم و یا اعلام میکنند تأیید صلاحیت اشخاص برای حمل سلاح حسب قانون با وزارت اطلاعات است و…
«هاری» در پستانداران دریایی شیوع پیدا کرد
ماه می امسال یک فُک دریایی در یک ساحل گردشگری در «کیپتاون»، دومین شهر پرجمعیت آفریقای جنوبی، ۵ موجسوار را در عرض چند دقیقه گاز گرفت. هرچند این گروهِ موجسواران با بیتفاوتی این حادثه نادر را به شوخی گرفتند اما کارشناسان از شنیدن این خبر نگران شدهاند زیرا چنین رفتاری در «فُکهای خزپوش» منطقه کِیپ بسیار غیرمعمول است و به نظر میرسد که این قبیل تغییرات رفتاری در پستانداران دریایی در حال تبدیل شدن به الگویی تازه است.
