مروری بر ابتکار UN80 و برنامه اصلاحات حکمرانی در سازمان ملل متحد

زیر سقف چهل هزار قطعنامه

اصلاحات در سازمان ملل متحد موضوع تازه‌ای نیست. از دهه‌ها پیش مباحثی درباره اصلاح شورای امنیت، جایگاه حق وتو، آینده شورای قیمومیت و نحوه تصمیم‌گیری در ارکان اصلی سازمان ملل مطرح بوده است و در برخی موارد نیز به نتایج عملی منجر شده است. بااین‌حال، ابتکار «UN80» که در مارس ۲۰۲۵ به ابتکار «آنتونیو گوترش»، دبیرکل سازمان ملل متحد، آغاز شد، از جهاتی با تلاش‌های اصلاحی پیشین تفاوت دارد. این ابتکار بر سه محور اصلی شامل افزایش کارایی و اثربخشی دبیرخانه، بازبینی مأموریت‌های سازمان ملل و بررسی اصلاحات ساختاری در سطح کل نظام سازمان ملل استوار است. از زمان آغاز این فرایند، مجمع‌عمومی از این ابتکار حمایت کرده، سازوکارهایی برای بازنگری مأموریت‌ها ایجاد شده و گزارش‌ها و مطالعات متعددی درباره گزینه‌های اصلاحی منتشر شده‌اند. اکنون و با انتشار گزارش پیشرفت در می ۲۰۲۶، به نظر می‌رسد مرحله تشخیص مسائل و طراحی اولیه اصلاحات تا حد زیادی پشت سر گذاشته شده و UN80 وارد مرحله تصمیم‌گیری و اجرای تدریجی پیشنهادها شده است؛ مرحله‌ای که موفقیت آن بیش از هر زمان دیگری به همکاری و اراده سیاسی کشورهای عضو وابسته خواهد بود.