بایگانی مطالب: آب
حکمرانی مطلوب آب با مدیریت توأمان کمیت و کیفیت
اصغر جهانی، رئیس گروه محیطزیست و آبهای غیرمتعارف شرکت مدیریت منابع آب ایران، تأکید کرد که حکمرانی مطلوب منابع آب تنها با مدیریت همزمان کمیت و کیفیت امکانپذیر است. این استراتژی کلان، با هدف تأمین پایدار آب شرب، حفظ سلامت عمومی و امنیت غذایی، از طریق پایش مستمر، اجرای طرحهای تصفیه فاضلاب در ۵۷۷ روستای بالادست سدها و بهرهگیری از سیستمهای نوین پایش در حال پیگیری است.
نقش حیاتی نیروگاههای برقآبی در پایداری شبکه برق
در اوج تقاضای انرژی تابستان، نیروگاههای برقآبی با تولید ۱۱ هزار مگاوات برق، نقش کلیدی در حفظ پایداری شبکه سراسری کشور ایفا کردند. این ظرفیت که بخش مهمی از تعهدات تأمین انرژی پایدار را بر دوش دارد، اکنون با مدیریت هوشمندانه منابع آبی و حفظ ذخایر سدها، به یکی از ارکان اصلی عبور از ناترازی انرژی تبدیل شده است.
آب شرب «کازرون» در گرو پساب نیـــــروگــــاه
تکلیف قانونی برنامه هفتم توسعه برای قطع دسترسی صنایع آببر به سفرههای زیرزمینی و منابع متعارف، استان فارس را در کانون گذار به اقتصاد چرخشی آب قرار داده است؛ مسیری که در گام نخست، با امضای قرارداد ۳ هزار و ۸۳۶ میلیارد ریالی بیع متقابل در مجتمع فولاد اقلید به مرحله اجرا رسید. اما در شهرستان کازرون، طرح انتقال پساب به سومین نیروگاه بزرگ سیکل ترکیبی کشور، با هدف آزادسازی ۴۰ لیتر بر ثانیه آب شیرین برای سیرابکردن ۱۴ هزار نفر از اهالی منطقه، همچنان پشت سد تعیین تکلیف مدل قرارداد و جذب سرمایهگذار متوقف مانده است.
گرهگشایی از تنش آبی جنوبغرب کرمان با افتتاح خط انتقال سد صفارود
با تکمیل بخش جدیدی از پروژه انتقال آب سد صفارود به ارزش ۲۷۰۰ میلیارد تومان، آب شرب باکیفیت شهر رابر با ظرفیت ۱۰۰ لیتر بر ثانیه تأمین شد و نیاز آبی مجتمع مس درآلو به پایداری رسید؛ این اقدام ضمن ارتقای تابآوری آبی منطقه، بار شبکه آبرسانی شهرستان بافت را نیز سبکتر میکند.
توسعه آبیاری نوین در خوزستان؛ راهکار افزایش بهرهوری و تولید پایدار
معاون وزیر و سرپرست معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر توسعه آبیاری نوین و تکمیل زیرساختهای آب و خاک، گفت: تداوم سرمایهگذاری، مشارکت کشاورزان و استفاده از تسهیلات میتواند بهرهوری آب و پایداری تولید کشاورزی در خوزستان را تقویت کند.
دستدرازی به آبهای چندهزارساله
خراسان جنوبی در آستانه ورشکستگی آبی قرار دارد؛ استانی که حدود ۹۵ درصد آب مصرفی آن از منابع زیرزمینی تأمین میشود، درحالیکه میانگین کشوری این شاخص حدود ۴۵ درصد است. سالانه نزدیک به ۸۸۴ میلیون مترمکعب آب در استان مصرف میشود و ۸۷ درصد آن به کشاورزی اختصاص دارد؛ سهمی که نشان میدهد عبور از بحران آب، بدون اصلاح الگوی کشت و مدیریت تقاضا در این بخش ممکن نیست. نگرانی اصلی اما تنها حجم برداشتها نیست، بلکه سن و ماهیت منابعی است که از اعماق زمین استخراج میشوند. مطالعات سنیابی در دشت بیرجند نشان میدهد فقط حدود ۱۵ درصد آب برداشتشده از آبهای جوان، یعنی حاصل بارندگیهای چند دهه اخیر و دارای قدمت اندک، است، اما ۸۵ درصد آن به منابعی با قدمت چهار تا ۱۷ هزار سال تعلق دارد. این آبها عملاً تجدیدناپذیرند و برداشت از آنها، مصرف سرمایهای است که زیستپذیری استان را با بحرانی عمیقتر روبهرو میکند. بااینحال، مانند همیشه پای معیشت و کشاورزی در میان است.
زن، بیرون از معادلــــــه آب
بین سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳، نزدیک به ۴۱ نفر در حوضچههای آب سیستانوبلوچستان غرق شدهاند؛ نیمی از آنان دختربچههایی بودند که برای تأمین آب موردنیاز خانواده و دامهایشان، در راه کولبری آب کشته شدند، اما «مرگشان فقط یک حادثه دیده شد، نه یک واقعه در حوزه زنان». این آمار را «مهتا بذرافکن»، جامعهشناس آب و اقلیم، ارائه داد و از حاضران در نشست انجمن جامعهشناسی پرسید چند رسانه تاکنون نام این دختران را برجسته کردهاند. او همچنین به صفهای تانکر آب در روزهای گرم که بیشتر افراد حاضر در آنها زناند، اشاره کرد: «مگر اینها بخشی از جامعه زنان نیستند که بار حمل آب را به دوش میکشند؟ اگر قرار است در مطالعات زنان از خشونت و نابرابری صحبت کنیم، نمیتوانیم حذفشان کنیم.»
ذخایر سدهای فلات مرکزی ۴۰ درصد رشد کرد
با وجود رشد ۴۰.۵ درصدی حجم ذخایر سدهای حوضه فلات مرکزی و شرقی نسبت به سال گذشته، همچنان بخش بزرگی از مخازن خالی است. وزارت نیرو با تأکید بر میزان پایین پرشدگی سدها، نسبت به تداوم تنش آبی در حوضه دریاچه نمک و ضرورت اجرای فوری برنامههای مدیریت مصرف هشدار داد.
هشدار درباره وضعیت ذخایر سدهای ایران؛ ۳۰ درصد ظرفیت همچنان خالی است
مدیرکل روابط عمومی شرکت مدیریت منابع آب ایران با اعلام اینکه ۳۰ درصد از حجم سدهای کشور خالی است، تأکید کرد خشکسالیهای ۶ سال اخیر همچنان چالش اصلی تأمین آب در استانهای پرجمعیت است. وی بر لزوم تغییر رویکرد از «صرفهجویی سنتی» به «مدیریت هوشمندانه مصرف» و بهرهگیری از هنر برای فرهنگسازی تأکید کرد.
«حبلهرود»؛ اختلاف آب میــــان تهران و سمنـان
«حبلهرود» در استان سمنان فقط با خشکسالی دستوپنجه نرم نمیکند. برداشتهای بیرویه در بالادست، توسعه کشتهای پرمصرف، برداشت مستقیم از رودخانه، تغییر کاربری اراضی، ضعف نظارت بر کانالهای انتقال آب و اختلاف بر سر تخصیص منابع سدها، زنجیرهای از فشارها را بر این رودخانه وارد کرده است. در پاییندست، گرمسار با رودخانهای مواجه است که به گفته فعالان و کشاورزان این حوزه، در برخی مقاطع عملاً آبی برای رسیدن به آن باقی نمیماند. در چنین شرایطی، تجربه سالها مطالعه برای «مدیریت یکپارچه حوضه آبریز حبلهرود» نیز هنوز نتوانسته است به یک سازوکار اجرایی پایدار تبدیل شود.
