بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
شب روشن
وسوسههای گنجیابی
حفاریهای غیرمجاز و قاچاق آثار تاریخی در برخی نقاط ایران، بهویژه در محوطههای باستانی به معضلی جدی تبدیل شده است. در بسیاری از مناطق با وجود تلاشهای گسترده برای جلوگیری از این اقدامات همچنان آثار باستانی در معرض تهدید قرار دارند. بازار قاچاق آثار تاریخی رونق یافته و حتی در شبکههای اجتماعی نیز شیوههای حفاری و فروش این آثار به نمایش گذاشته میشود. اما چرا برخی از افراد بهجای واگذاری این میراث به دولت و نهادهای مسئول، بهدنبال دستیابی به ثروت از طریق کشف این گنجینههای تاریخی هستند؟ درحالیکه مسئولان میراثفرهنگی طی سالها، مشارکت مردمی را یکی از راههای اساسی در حفاظت از این سرمایههای تاریخی میدانند.
یک امضا، یک تخریب، یک فاجعه
|پیام ما| بعد از تخریب ساختمان پلاسکو در دیماه سال ۱۳۹۵ سازمان میراثفرهنگی وقت تصمیم گرفت حریم بناهای مجاور ساختمان پلاسکو را که شامل خانه مشیرالدوله پیرنیا، هرمز پیرنیا، مدرسه و کلیسا ژاندارک، مسجد هدایت و ساختمان تجاری غریب(کافه آیبتا سابق) میشد و در ادوار گذشته در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده بود، ولی تنها یک بنا -خانه مشیرالدوله پیرنیا- حریم مصوب داشت و الباقی بناها حریم مصوب نداشتند، بهصورت یکپارچه مشخص، بازنگری و ابلاغ قانونی کند. طی این فرایند ۱۶ ساختمان در نقشه حریم این پنج ساختمان بهعنوان بنای ارزشمند قرار گرفت و تخریب و نوسازی آن ممنوع اعلام شد و بهصورت رسمی ابلاغیه حریم این بناها در تاریخ ۲۴ مرداد ۱۳۹۸ به شماره ۱۲۴۰۹/۹۸۲۱۰۰ به دستگاههای مربوطه توسط «علیاصغر مونسان»، معاون رئیسجمهور و رئیس سابق سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری کشور ابلاغ شد. یکی از بناهای ارزشمند در این نقشه، «خانه ولیالله پیرنیا» است که پسر «مشیرالدوله(حسن) پیرنیا» بود و خانه او یکی از بناهای دارای خاطرات مهم تاریخی همچون ضبط برنامه گلها توسط «داوود پیرنیا»، جلسات سران و بزرگان، تدوین و نگارش «کتاب ایران باستان» توسط مشیرالدوله پیرنیا است و با مجموعه خانههای مجاور خود یک بافت تاریخی و ارزشمند را تشکیل میدهد.
مطبوعات محلی، بایگانی عظیم تاریخ هر منطقه
|پیام ما| گرچه مجموعه فرهنگی «اردیبهشت کتابِ خانه اصفهان» میزبان نشستی با موضوع بررسی سیر تحول روزنامهنگاری اصفهان بود، اما حضور «محمدحسین خسروپناه» و «عبدالمهدی رجایی»، تاریخنگاران و پژوهشگران تاریخی موجب شد تا تاریخ مطبوعات کشور با همه فرازها و فرودها و نقش مطبوعات محلی از اصفهان تا آذربایجان و فارس، مرور شود. آنچه در این نشست مورد تأکید قرار گرفت، موضوع مهم بایگانی تاریخ، ورای کتب و نوشتههای درباری در مطبوعات بهویژه مطبوعات محلی بود؛ چراکه کتابهای بیشماری از زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مردم ایران در برهههای مختاف تاریخ معاصر در استانهای کشور براساس اطلاعات مطبوعات تدوین و تألیف شدند.
عبدالرضا فریدزاده، شاعر، درگذشت
عبدالرضا فریدزاده شاعر، نمایشنامهنویس، بازیگر و کارگردان تئاتر درگذشت.
بخشهایی از عمارت تاریخی باغ سالاری بهدلیل بارندگی فرو ریخت
بخشهای از عمارت تاریخی باغ سالاری شیراز فرو ریخت. باغ سالاری یکی از بناهای ارزشمند دوره قاجاریه در شیراز، در جریان بارندگیهای اخیر دچار آسیب شده و نیازمند مرمت فوری است.
ساخت آینده با حفظ گذشته
ساختمانهای تاریخی یادگاریهایی هستند که از دوران گذشته باقی ماندهاند. حفظ آنها اگرچه ما را با تاریخ گذشته آشنا میکند، اما به همان میزان مهم است که چطور از آنها مراقبت شود. یکی از چالشها موضوع بهروهوری انرژی این بناها است. آمریکا یکی از کشورهایی است که در عین اینکه بناهای تاریخیاش بهدلیل ارزش فرهنگیشان مورد توجه و حفاظت قرار میگیرند، اما از برخی الزامات بهرهوری انرژی مستثنا هستند. با تلاش شهرها برای دستیابی به اهداف محیطزیستی، این معافیتها تحتبررسی قرار گرفتهاند. درحالیکه طرفداران حفاظت از بناهای تاریخی معتقدند که این ساختمانها باید از تغییراتی که میتواند به آنها آسیب برساند مصون بمانند، حامیان پایداری بر ضرورت بهبود بهرهوری انرژی در تمامی بخشهای محیط ساختهشده تأکید دارند. چالش اصلی، یافتن تعادلی میان حفظ میراث تاریخی و مسئولیتهای محیطزیستی است.
منوچهر والیزاده، دوبلور مطرح درگذشت
منوچهر والی زاده دوبلور پیشکسوت و باسابقه تلویزیون دقایقی پیش درگذشت.
شاهکار هنر معماری دوره صفوی در یک قدمی تخریب
گنبد امامزاده هارون ولایت اصفهان، با کاشیکاریهای بینظیر دوران صفوی، در معرض فروپاشی قرار دارد؛ غفلت مسئولان از مرمت تهدیدی جدی برای این میراث فرهنگی است.
گلسنگها مهاجمان خاموش میراث کهن
گلسنگها، موجودات زیستی که از ترکیب قارچها و جلبکها بهوجود میآیند، سالهاست که حیات آثار باستانی و تاریخی ایران را تهدید میکنند. از برج قابوس تا تختجمشید و از بیستون تا تنگ چوگان در معرض آسیبهای ناشی از رشد گلسنگها هستند. رشد این موجودات روی سنگها، دیوارها و بناهای باستانی میتواند منجر به تخریب تدریجی و آسیب به ساختار آنها بهویژه در مورد سنگنبشتهها و نقشبرجستهها شود. در سالهای اخیر، این موضوع نگرانیهای زیادی برای متخصصان مرمت و حفاظت از میراث فرهنگی ایجاد کرده است. هرچند برخی معتقدند تشدید این پدیده در سالهای اخیر به موضوع تغییراقلیم برمیگردد و برخی فعالیت مراکز صنعتی را در نزدیکی این آثار در تشدید رشد گلسنگها بیتأثیر نمیدانند. اما برخی کارشناسان معتقدند همچنان باید در مورد ریشههای بروز و شدت گرفتن این پدیده مطالعات دقیق صورت گیرد. در آخرین اظهارنظر «زهره بزرگمهر»، مدیرکل پیشین دفتر فنی حفظ و احیا وزارت میراثفرهنگی، به ایسنا گفته است: «تنها دلیل ایجاد گلسنگ مربوط به هوا و وجود رطوبت است و هیچ ربطی به آلایندههایی نظیر پتروشیمی ندارد.»
