بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ

نمایش محصور

تئاتر شهر، این روزها بیش از هر زمان دیگری غریبه و فراموش‌شده به‌نظر می‌رسد. حصارهای آهنی اطراف آن برای طرح تعیین حریم که در دولت گذشته با وجود مخالفت‌های زیاد ایجاد شد، حالا به دیوارهایی بلند تبدیل شده‌اند که نه‌فقط چهره این یادگار هنری را مخدوش کرده‌اند، بلکه آن را از شهر و مردمش جدا ساخته‌‌اند. ساخت‌وسازهای بی‌قاعده و نبود برنامه‌ای روشن برای حریم این بنا، آن را به یک نقطه گمشده در قلب تهران تبدیل کرده و هویت شهری این نقطه از پایتخت را تهدید می‌کند. تهدیدی که «سعید سادات‌نیا»، معمار و شهرساز، درباره آن می‌گوید درصورت ادامه بی‌توجهی به وضعیت حریم تئاتر شهر، در بلندمدت به بافت فرهنگی این منطقه آسیب وارد خواهد شد.

مارکوف ساخت، ما ویران می‌کنیم

|پیام ما| «خطر تخریب ساختمان سینگر» تیتر خبری بود که خیلی زود در میان علاقه‌مندان به تاریخ و میراث فرهنگی دست‌به‌دست شد و صاحب‌نظران و مسئولان میراث‌فرهنگی و مدیران شهری را وادار به واکنش کرد. موضوع در جلسه اخیر شورای شهر مطرح شد و آن‌طورکه مسئولان شهرداری و شورای شهر و میراث فرهنگی می‌گویند سندی مبنی‌بر درخواست مالک برای خروج اثر از فهرست ثبت و یا تخریب و نوسازی بنا در شهرداری و میراث فرهنگی ثبت نشده است. «محسن سعادتی»، معاون میراث‌فرهنگی استان تهران، در اظهاراتی هرگونه اقدام در مورد این بنا را غیرقانونی و «ممنوع» اعلام کرده است. در این میان، اما اظهارات «سید احمد علوی»، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران، قابل‌تأمل است که در مورد یک بنای ثبت‌ملی‌شده و دارای اهمیت‌ها و شاخصه‌های معماری فراوان، گفته است: «اگر وزارت میراث‌فرهنگی اعلام کند ساختمان فاقد ارزش میراثی است، شهرداری موظف به صدور مجوز تخریب می‌شود.»

سوزن، نخ، روایت

قصه سوزن‌دوزی روایت نقش است و نخ. روایت حس‌وحال آدم‌هایی است که ساعت‌ها سوزن به دست؛ نقش روی نقش می‌آفرینند. آدم‌هایی که گذر زمان را نمی‌دانند و وقتی روشنی روز جای خود را به تاریکی شب می‌دهد، با دست‌هایی زخم‌شده از درد سوزن، نگاه به نقش‌و‌نگارهای پارچه می‌اندازند. سوزن‌دوزی گاهی راوی قصه زنان پرغصه‌ای است که جایی برای فوران احساس و شور زنانگی خود ندارند. زنانی که تنها مأمن تنهایی آنان تاروپود پارچه است و سوزن و نخ…

مجازات سنگین برای حفاران غیرمجاز

حفاظت از میراث فرهنگی از اصلی‌ترین ارکان هویت ملی و تاریخی هر کشور است. یکی از عواملی که حفاظت از این میراث ارزشمند را با چالش مواجه می‌کند، حفاری‌های غیرمجاز و کاوش‌های غیرقانونی است. این موضوع در سال‌های اخیر تحت‌تأثیر باورهای غلط، سودجویی و ناآگاهی از ارزش واقعی میراث‌فرهنگی، گسترش یافته است. از سوی دیگر، قوانین و مقررات موجود در برخی موارد نتوانسته‌اند به‌طور مؤثر در مقابله با این معضل عمل کنند. به‌ویژه، در مورد ابزاری چون فلزیاب‌ها و دیگر تجهیزات کاوش پیشرفته، که روزبه‌روز پیچیده‌تر شده و امکان کاوش‌های غیرمجاز را تسهیل کرده‌اند. در این زمینه، تصویب قوانین جدید و به‌روز برای مقابله با حفاری‌های غیرمجاز و حفاظت از میراث فرهنگی، یک ضرورت است که اخیراً در قالب طرح جدیدی که در مجلس اعلام وصول شده است، به‌طور جدی در حال پیگیری است.

پرده قاچاق، بزرگ‌تر از پرده سینما

توقیف، قاچاق و سانسور هنوز هم در یک سناریوی کشدار و چندین‌ساله، مسئله سینمای ایران هستند. هر سال، فیلم‌های بسیاری پشت سد مجوزها متوقف می‌شوند، برخی آثار فقط به چند اکران محدود در جشنواره‌ها بسنده می‌کنند و امیدی به نمایش رسمی آنها نیست و قاچاق فیلم‌ها هم تبدیل به معضل جدی‌تری شده است. در چنین شرایطی، سینماگران یا عطای فیلمسازی را به لقای آن می‌بخشند یا به ساخت فیلم‌های تجاری روی می‌آورند. عده‌ای هم ترجیح می‌دهند خارج از مرزها به فعالیت خود ادامه دهند. درعین‌حال، فیلم‌های داخلی همچنان با محدودیت‌های موضوعی مواجه‌اند. این درحالی‌است که سینمای جهان به مسائلی روزی همچون تغییراقلیم و بحران‌های اجتماعی می‌پردازد، اما در ایران هنوز هم در اکثر موارد روایت‌های تکراری و محتاطانه روی پرده به نمایش درمی‌آیند. سینمای ایران در یک سال اخیر چه مسیرهایی را طی کرده؟ آیا امیدی به تغییر وجود دارد؟ با «احمد طالبی‌نژاد»، منتقد سینما، وضعیت سینمای ایران را در سالی که رو به پایان است، مرور کردیم.

خانه‌های آجری در صف حذف

شهر دزفول به‌دلیل تراکم بافت تاریخی، به شهر آجر مشهور است. آجرکاران این شهر را بازماندگان معماران معبد چغازنبیل می‌دانند، همان آجرکارانی که معمار قلعه شوش بودند. دزفول شهری کهن با پیشینه تاریخی چندهزارساله است و از قدیمی‌ترین شهرهای استان خوزستان به‌شمار می‌رود. این شهر از نظر تاریخی، طبیعی و فرهنگی ویژگی‌های برجسته‌ای دارد. دزفول ۲۴۴ هکتار بافت تاریخی دارد که در بخش شرقی شهر قرار گرفته و دارای ۲۸ محله بوده و ۷۵ خانه ثبت ملی را در خود جا داده است. این بافت تاریخی برای ادامه حیات خود به‌عنوان بافتی منحصربه‌فرد با معماری ویژه نیاز به رسیدگی و توجه بیشتر دارد.

سینما «پارس» به فروش گذاشته شد

مالکان سینما پارس پس از چند سال تعطیلی آن را به صورت یکجا به فروش می‌رسانند.

آموزش صنایع‌دستی در زندان‌ها به صنایع‌دستی آسیب می‌زند

داستان مرگ ناگهانی اکد و شهر سوخته

«شهر سوخته» را یکی از عجیب‌ترین تمدن‌های کهن بشری در جنوب‌شرق ایران می‌دانند. تمدنی با پنج هزار سال قدمت و مردمانی بسیار پیشرفته در مقایسه با تمدن‌های هم‌دوره‌شان! که در علم، صنعت و اقتصاد حرف اول را می‌زدند. در هنر چنان پیشرو بودند که در جامی زیبا نخستین انیمیشن جهان را خلق کردند. کشفیات این شهر باستانی نشان می‌دهد ساکنانش جمجمه جراحی و چشم‌ مصنوعی طراحی می‌کردند. اما شهر سوخته با تمدن عجیب و پیشرفت‌هایی که داشت، یکباره از صفحه روزگار ناپدید شد. باستان‌شناسان سالیان طولانی گورها و تپه‌های شهر سوخته را ‌کاویدند تا شاید دلیلی محکم و قانع‌کننده برای فروپاشی ناگهانی تمدن بزرگ مردمان شهر سوخته پیدا کنند؛ چراکه تمدن شهر سوخته با آن‌همه ویژگی‌های منحصر‌به‌‌فرد تمدنی، هیچگاه نتوانست در طول تاریخ احیاء شده و به اوج شکوفایی بازگردد. باستان‌شناسان براساس یافته‌های علمی می‌گویند چراغ زیباترین و روشن‌ترین تمدن بشری جهان در شرق ایران ناگهان و برای همیشه خاموش شد و از هزاره‌های گذشته تا آغاز دوره اسلامی در دل تاریکی فرو رفت. به‌اعتقاد آنها، شهر سوخته تنها تمدنی نبود که به این سرنوشت محکوم شد، بلكه تمدن اکد در بین‌النهرین به‌عنوان بزرگترین تمدن بشری جهان نیز دچار همین سقوط تاریخی شد. اما دلیل نابودی این تمدن‌ها چه بود؟ این گزارش براساس مستندات علمی و در گفت‌وگو با «حسن فاضلی نشلی» پاسخ‌هایی برای این سؤال دارد.

دولت مدافع آموزش زبان‌های محلی در کنار زبان رسمی است

سخنگوی دولت تأکید کرد: آموزش فراگیر به زبان فارسی، تعارضی با حق آموزش زبان‌های محلی و مادری ندارد.