بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
نقص حکمرانی فرهنگی در صنایعدستی
از زمان شکلگیری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در مرداد ۱۳۹۸، نشانههایی از تغییر در اولویتهای ساختاری و گفتمانی این وزارتخانه پدیدار شده که در ظاهر ممکن است کوچک و کماهمیت به نظر برسند، اما در بستر سیاستگذاری عمومی و تحلیل نهادی، واجد دلالتهای مهمی هستند.
کافه میراث یک مهاجرت ناخواسته
اوایل دهه ۷۰ با تغییرات فرهنگی و اجتماعی، کافههای بیشتری در گوشهوکنار تهران و دیگر شهرها سر بر آوردند و از دهه ۹۰ تا امروز، شمار آنها همچنان در حال افزایش است. حالا فرقی ندارد در کدام خیابان قدم بزنیم؛ تقریباً در هر خیابان میتوان محلی برای توقف، دیدار و گفتوگو پیدا کرد و فرهنگ کافهنشینی روزبهروز بیشتر جای خود را باز میکند و حتی به شهرهای کوچکتر نیز راه یافته است. اما ریشه فرهنگ کافهنشینی در ایران به سالهای دور برمیگردد، زمانی که گروهی از مهاجران ارمنی، که از نسلکشی و زخمی عمیق گریخته بودند، در ورود و بومیسازی نهادهای مدرن اجتماعی، مانند کافهها، در ایران پیشرو شدند. در نشست «کافهها و ارامنه» که روز چهاردهم دیماه در کافهموزه «تایپ» برگزار شد، نقش ارامنه در شکلگیری فرهنگ کافهنشینی ایرانیان بررسی شد و «سید احمد محیططباطبایی»، رئیس ایکوم ایران، و «وازریک نصیریان»، کارشناس و پژوهشگر، پیشینه تاریخی و نقش اثرگذار جامعه ارامنه در ترویج فرهنگ کافهنشینی در ایران را واکاوی کردند.
شکست گردشگری لوکس ونزوئلا
|پیام ما| ساعت ۴:۳۰ صبح جمعه، ۳ ژانویه ۲۰۲۶، خبر بازداشت «نیکلاس مادورو» رئیسجمهور ونزوئلا، بهسرعت در رسانههای جهان منتشر شد؛ خبری که همراه با حمله نظامی به پایتخت این کشور، خیلی زود در وضعیت فرودگاهها اثر گذاشت. پروازها متوقف شد، محدودیتهای امنیتی شدت گرفت و هزاران گردشگر خارجی که برای تعطیلات سال نو وارد ونزوئلا شده بودند، در فرودگاهها و شهرهای توریستی بلاتکلیف ماندند. اتفاقاتی که در چند دقیقه رخ داد، ظرف چند ساعت گردشگری ونزوئلا را وارد بحرانی کرد که از کاراکاس فراتر رفت و شبکه سفر منطقه را هم تحتتأثیر قرار داد. رسانهها از «بحران در گردشگری ونزوئلا» نوشتند، اما کدام گردشگری؟ مروری بر سیاستگذاریهای بخش گردشگری در این کشور که دارای جاذبههای طبیعی منحصربهفردی است، نشان میدهد حاکمان بیش از آنکه بهدنبال تقویت نقش گردشگری در اقتصاد این کشور باشند، از آن بهعنوان ویترینی برای نمایش ثبات استفاده کرده بودند، ویترینی که در سحرگاه سوم ژانویه شکست.
«بیتاج» و راز خوشمزگی آبگوشت عشایری
بازگشت یک رمان پس از ۳۵ سال
«شب ملخ» با نگاهی طنزآمیز به ترس و خشونت نهادینه دوران جنگ میپردازد
فرش ایرانی، از کارگاههای عملی تا گفتمان جهانی
در بازهای کوتاه، دو نشست تخصصی با دو نگرش متمایز اما تکمیلکننده درباره فرش ایرانی برگزار شد. نشست نخست در بنیاد قمپژوهی با عنوان «بازآفرینی فرشهای بزرگ»، با دعوت از یک فعال عملی حوزه فرش، به طور ملموس بر چالشهای فنی، اجرایی و مدیریتی تولید فرش در مقیاس بزرگ و کاربرد آن در کشورهای عربی متمرکز شد. نشست «فرش ایرانی در مجموعه جهانی» نیز در موزه فرش ایران برگزار شد و با تمرکزی کلان، جایگاه این هنر را در نهادهای بینالمللی هنر و بازارهای جهانی مورد واکاوی قرار داد. تحلیل همزمان این دو رویداد که هر یک مستقل و برآمده از دغدغههای خاص خود بودند، تصویر جامعتری از وضعیت پیچیده و چندلایه فرش ایران در زمانه حاضر به دست میدهد.
خانه طالقانی همچنان بلاتکلیف
|پیام ما| هفتم آبان سال گذشته بود که وزیر میراثفرهنگی در حاشیه جلسه هیئت دولت اعلام کرد خانه آیتالله طالقانی در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است. ۱۸ دیماه همان سال لوح ثبت ملی خانه در موزه ملی ایران رونمایی شد؛ قرار بود این ثبت، پایان یک دوره فرسایش و تخریب و آغاز ساماندهی دوباره این خانه تاریخی باشد. حالا یک سال از آن مراسم و سخنرانیها گذشته، اما خانه همچنان بیسروسامان است و سرنوشت مرمت بنا و بهرهبرداری فرهنگی آن، در وضعیتی نامعلوم قرار دارد.
بازار خشتی سمنان گرفتار بیتوجهی و آتشسوزی
فاجعهای که جاذبه جهانی شد
|پیام ما| «سیسیلیا هیمنز» زن اسپانیایی که در سال ۲۰۱۲ با مرمت ناموفقِ فرسکوی «اکه هومو Ecce Homo (و اینک انسان)» در کلیسای مرسی شهر «بورخا» به شهرت ناخواسته جهانی رسید، در ۹۴سالگی درگذشت؛ مرمتی که بسیاری آن را یک فاجعه در این حوزه میدانند از یک دغدغه شخصی و خطای آماتوری آغاز شد، اما به یکی از مشهورترین نمونههای جنجالبرانگیز تاریخ مرمت آثار هنری و البته شناختهشدهترین جاذبه گردشگری بورخا تبدیل شد.
فرونشست به قلب تاریخ رسید
فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگنوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح میدانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتیمتر پایینتر میرود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقشرستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنانکه پتروشیمی و کشاورزی آبهای زیرزمینی را میبلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.
