بایگانی مطالب: میراث و فرهنگ
ترمه؛ هنری به قدمت هفت قرن
انواع و اقسام دستبافتهها جزو هنرهای دستی کهن ایرانی است. روزگاری که مردم با حوصله و صبوری پای دستگاههای بافندگی یا دار قالی مینشستند، گذشته است و حالا دستگاههای بافندگی انواع و اقسام پارچهها را در چشمبههمزدنی میبافد و پارچههای دستبافت یکی پس از دیگری فراموش میشوند. یکی از قدیمیترین پارچههای ایرانی هم از گزند فراموشی در این مسیر در امان نمانده، ترمهبافی است؛ هنری که قدمتش به دوران صفوی میرسد و حالا برای یافتن کارگاههای آن و استادکاران زیردستش باید ذرهبین به دست گرفت.
درگذشت نینواز «نینوا»
«در تمام دنیا سازهایی چون فلوت و نی وجود دارد و از قدیمیترین سازهایی است که انسان به آن دست یافته است، اما نی هفتبند مخصوص ایران است که با زبان، دندان و لب اجرا میشود. قدمت این ساز از تار هم بالاتر است، اما شاید آدم عاشقی نبوده که این ساز را به آن مرحلهای که باید، برساند؛ این امر به توان ما نوازندهها و آهنگسازان بستگی دارد. نی یک چوب است و تلاش و شخصیت ما نوازندهها میتواند ساز را بسازد و اگر کسی چون استاد کسایی نبود، قطعاً این ساز تا به امروز بهصورت یک موسیقی محلی مطرح میشد.» این صحبتهای «جمشید عندلیبی»، نینواز پیشکسوت است که روز گذشته خبر درگذشتش روی خروجی خبرگزاریها رفت و نوشتند که او بر اثر ایست قلبی و در سن ۶۶ سالگی دار فانی را وداع گفته است.
مُهر تعطیلی بر پیشانی ۵۰۰ بومگردی
|پیام ما| تا تعطیلات نوروز ۱۴۰۳ چیزی باقی نمانده است؛ دو هفته. در شرایطی که در سالهای پررونق ضریب اشغال هتلها و مراکز اقامتی نزدیک به صد درصد شده بود، مدتی پیش رئیس جامعهٔ هتلداران از ضرر این صنعت در نوروز ۱۴۰۳ گفت و اعلام کرد ۵۰ درصد اتاق هتلهای کشور در نوروز ۱۴۰۳ خالی میمانند. آنطورکه «جمشید حمزهزاده» گفته است هتلهای کشور امسال نیز همچون سالهای گذشته متضرر خواهند شد و فقط سه روز اول نوروز ممکن است برخی استانهای گردشگرپذیر با ضریب اشغال کامل هتلها مواجه شوند. این آمار دربارهٔ یکهزار و ۲۶۰ هتل شامل ۶۵ هتل پنج ستاره، ۱۶۰ هتل چهار ستاره و هتلهای یک تا سه ستاره نشان میدهد فقط شاید برخی هتلها در استانهای شمالی، کیش و قشم با استقبال مسافران نوروزی مواجه شوند. حالا رئیس جامعهٔ انجمنهای اقامتگاههای بومگردی هم نکتهٔ مشابهی را دربارهٔ بومگردیها مطرح میکند.
بازدید از موزهها در سبد تفریح ایرانیها جایی ندارد
وجود حدود شش میلیون شیء تاریخی در کشور، موزههای ایرانی را به یکی از قدرتمندترین مراکز فرهنگی در دنیا بدل کرده است؛ اشیایی که در سطح ملی و بینالمللی از اهمیت بالایی برخوردارند و آنقدر ارزشمند هستند که برپایی نمایشگاهی برای نمایششان در «شهر ممنوعه» چین با هزینهٔ سه میلیون دلاری هم محقق میشود و بودجهای فراتر از کل اعتبار وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در کشور دارد. این نکته را «جبرئیل نوکنده»، رئیس موزهٔ ملی ایران و عضو شورای تحقیقات مرکز تحقیقات باستانشناسی ایران (ICAR) مطرح میکند و میگوید موزههای ایران نقش مهمی در حفظ و نمایش این آثار ارزشمند برای نسلهای آینده دارند تا از آنها بیاموزند و مورد تحسین و قدردانی قرار دهند. او البته معتقد است آمار بازدیدکنندگان از موزهها متناسب با این ارزش تاریخی نیست و باید مسیرهایی برای افزایش این آمار طی شود.
محققی که سینما مدیون او است
«دیوید بوردول»، مؤلف، نظریهپرداز و استاد برجستهٔ سینما که بهدلیل به اشتراک گذاشتن دانش و اشتیاق خود با دوستداران سینما در همهجا شهرت داشت، در ۷۶ سالگی درگذشت.
پیشبینی رشد ۵۵ درصدی سفرهای درون استانی
|پیام ما| شصتمین نشست ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر با محوریت نوروز ۱۴۰۳ و با حضور «سید عزتالله ضرغامی» وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و نمایندگان دستگاههای عضو صبح شنبه، ۱۲ اسفند، برگزار شد. ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفرهای نوروزی ۱۴۰۳ آذر امسال و زودتر از موعد آغاز به کار کرد و همان زمان اعلام شد پیشبینی معاونت گردشگری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی افزایش سفر با خودروهای شخصی است.
فرونشست زیر پای آثار تاریخی
تصویر تلخ از بحران فرونشستها بر کسی پوشیده نیست، اما کارشناسان میگویند هیچ اقدامی برای کاهش این آسیبها به ویژه در مناطق دارای ظرفیتهای تاریخی و باستانی انجام نمیشود. در نبود برنامهریزیها، فرونشستهای محوطه تاریخی مرودشت در شیراز به 20 سانتیمتر رسیده و حتی در استان مازندران به عنوان یکی از مناطق سبز و پربارش کشور سالانه 10 سانتیمتر فرونشست رخ میدهد. واقعیت تلخ هم این است که حتی در برنامه توسعه هفتم یک کلمه درباره فرونشستها بیان نشده و اگر همین حالا اقدام خاصی در این باره صورت نگیرد، طی 5 تا 10 سال آینده زوال تدریجی نمادهای فرهنگی کشور رقم خواهد خورد.
دستبافتهٔ کویر در سراشیبی فراموشی
همزیستی با کویر و اقلیم گرموخشک روستاها و آبادیهای مرکز کشور سبک زندگی خاص خودش را به وجود آورد؛ از شیوهٔ خوردوخوراک تا هنرهای دستی. اهالی باذوق کویر برای همسو شدن با محیط پیرامون پارچههای پنبهای بافتند تا از آفتاب سوزان در امان بمانند؛ هنری که به استناد پژوهشها قدمتش به دورهٔ ایلخانی میرسد، حالا در سراشیبی فراموشی ایستاده؛ هنر «کرباسبافی».
بررسی ابعاد تدوین سند ملی موزهداری
اولین نشست سند ملی موزهداری ایران درحالی برگزار شد که به تأکید متخصصان، با وجود ظرفیتهای ویژه در همهٔ حوزههای فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و ...، موزهها تاکنون در جایگاه واقعی خود قرار نداشتهاند. کلید تدوین این سند از سوی ادارهکل موزههای وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی زده شد که راهبری و مدیریت ۸۲۹ موزه در کشور را برعهده دارد. هدفگذاری این سند هماهنگسازی و نظاممند کردن رویهٔ موزهها در کشور بود. بر این اساس، از دو سال پیش این موضوع مطرح و جلسههایی برگزار شد و درنهایت نسخهٔ اولیه تهیه و برای کارشناسان و پیشکسوتان موزهداری در کشور ارسال شد.
لاشهخواری که نماد سعادتمندی شد
|پیام ما| پرندهٔ «هما» که در فرهنگ ایران نماد سعادت و خوشبختی است، همین چندروز پیش شبکههای مجازی را قرق کرد. تصاویر و فیلمهایی از دیدهشدن هما در منطقهٔ البرز دستبهدست شد که گویی دیدهشدن این پرنده موضوع عجیبی است و برخی هم به اشتباه آن را هما نمیدانستند و معتقد بودند هما شکل دیگری دارد. انتشار اطلاعات اشتباه و تحریفهایی که حتی دربارهٔ اسطورههای پیرامون هما منتشر شده است، موجب شد به این پرنده و باورهای اساطیری دربارهاش نگاهی بیندازیم.
