بایگانی مطالب: فرهنگ
نسخه جهان برای پرورش کودکان خلاق چیست؟
نه سال از آن روز میگذرد که سازمان ملل متحد، ۲۱ آوریل (یکم اردیبهشت) را بهعنوان روز جهانی خلاقیت نامگذاری کرد؛ روزی برای یادآوری نقش حیاتی خلاقیت در توسعه پایدار و حل مشکلات جهانی. بااینحال، در این میان، نقش حیاتی آموزش در پرورش این خلاقیت، اغلب نادیده گرفته میشود. در گذشته، حفظ اطلاعات، سنگ بنای آموزش بود؛ اما امروزه، نظامهای آموزشی در کشورهای پیشرو، رویکردی متفاوت در پیش گرفتهاند و پرورش «خلاقیت» را بهعنوان مهارت کلیدی در اولویت قرار میدهند. برنامهریزان آموزشی معتقدند خلاقیت علاوه بر آنکه محرکی برای نوآوری و پیشرفت اقتصادی است، با رشد فردی، سلامت روان و توانایی حل مسئله نیز ارتباط مستقیم دارد. این باور، منجر به تحولی چشمگیر در بسیاری از کشورهای اروپایی، آمریکا و کانادا شده است. خلاقیت دیگر یک مهارت جانبی نیست، بلکه بهعنوان یکی از پایههای اصلی آموزش شناخته میشود. این تغییر، نشاندهنده درک عمیقتری از اهمیت خلاقیت در شکلدهی آینده است.
مدرسه یا کارخانه ذهن
مدرسه ترکیبی از خاطرات خوش و ناخوش است؛ بیدارشدن در صبحهای سرد زمستانی ممکن است برای بسیاری از دانشآموزان سخت باشد، اما اردوها و تفریحاتی مثل سینما رفتن، خاطرات شیرین دوران مدرسه را میسازند. «فرشته شیخالاسلام» مدیر مدرسه «کارآفرینی صهبا» است. مدرسهای که به دلیل رویکرد بازیمحور، پروژهمحور و خانوادهمحورش در گروه مدارس برتر استان قم قرار گرفته است. او که در حوزه فلسفه تعلیموتربیت نیز پژوهش و فعالیت دارد، در گفتوگو با «پیام ما» درباره شکل متفاوتی از فضای مدرسه میگوید که به بروز خلاقیت کمک میکند: «ما در مدرسه بهجای نیمکتهای معمول که محدودیتهای حرکتی ایجاد میکنند، میز و صندلی چوبی داریم که هر سال توسط خود بچهها رنگ میشوند. سعی میکنیم فضای فیزیکی و محیطی مدرسه مانند طراحی نیمکتها و چینش آنها گرفته تا نوع تغذیه و نحوه آمادهسازی آن تجربه متفاوتی باشد.»
سیستم آموزشی، قاتل خلاقیت کودکان
خلاقیت یک موهبت ذاتی و مخصوص افراد خاص نیست؛ بلکه مهارتی است که میتوان و باید آن را آموخت و پرورش داد. اما آیا نظام آموزشی و فضای تربیتی ما بستر مناسبی برای رشد این مهارت فراهم میکند؟ پاسخ متخصصان و فعالان حوزه کودک به این پرسش اغلب منفی است. در نظامی که محور اصلی آن حفظکردن مطالب و رقابت نمرهمحور است، عناصر کلیدی خلاقیت مانند «تفکر واگرا»، کارگروهی و بهویژه «تفکر انتقادی» به حاشیه رانده میشوند. در چنین سیستمی، پرسشگری نه یک ارزش که یک تهدید تلقی میشود و دانشآموز بهجای پرورش قوه تخیل و تحلیل، به شنوندهای منفعل و حرفشنو تبدیل میشود. این مشکل اما صرفاً به مدرسه محدود نیست و از دل خانوادههایی آغاز میشود که خواسته یا ناخواسته با سرکوب خیالپردازیهای کودکانه یا هراس از اشتباهات فرزندشان، بالهای خلاقیت او را پیش از پرواز میبندند. آنچه در ادامه میخوانید نگاهی است به موانع پرورش خلاقیت در ایران و ضرورت یک تغییر بنیادین در شیوه نگاه ما به فرایند یادگیری و تربیت نسل آینده.
از تکاب برای بچههای میناب
سکوت قلعه «شفیعآباد» با همهمه کودکان شکسته میشود. «گوجینوییها» دوباره پای قناتهایشان گرد هم آمدند و این بار دخترکان کویر لوت به یاد یکصد و هفتاد یاس مینابی، همدردیشان را با پهن کردن بساط نقاشی در کنار آب و قنات روستایشان به تصویر کشیدند. آنها با دستهای کوچکشان روی برگهای سفید دفترهایشان روسیاهی جنگ را رنگبهرنگ تصویر کردند.
هیولای پوپولیسم
قنات جهانی گوهرریز ۴ ماه پس از تخریب همچنان مدیر ندارد
بیتوجهی وزارتخانه میراثفرهنگی به میراث جهانی کرمان
آیا زندگی زیباست؟
تاریخِ ترکخورده
جنگها معمولاً پیش از آنکه در تاریخ نوشته شوند، در حافظه بناها ثبت میشوند. ترکهایی که روی دیوارهای خشتی و آجری مینشینند، کاشیهایی که از گنبدها فرومیریزند، شیشههایی که در تالارهای آیینهکاری خُرد میشوند و نقاشیهایی که با موج انفجار ترک برمیدارند، همه روایتهای خاموشی از لحظههایی هستند که تاریخ معاصر با گذشته دور یک ملت برخورد میکند. در هفتههای گذشته و در جریان آنچه به «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و اسرائیل معروف شده، میراثفرهنگی ایران نیز مانند بسیاری از زیرساختهای شهری و انسانی کشور از تبعات مستقیم و غیرمستقیم این درگیریها در امان نمانده است. گزارشهای رسمی منتشر شده از سوی دستگاههای استانی میراثفرهنگی نشان میدهد که در اکثر شهرهای کشور، بهویژه در اصفهان و تهران، تعدادی از بناهای تاریخی و مجموعههای میراثی در معرض موج انفجار، لرزشهای شدید و آسیبهای ثانویه قرار گرفتهاند؛ آسیبهایی که اگرچه در مواردی محدود به تخریبهای ظاهری بوده، اما در برخی بناهای حساس نگرانیهای جدی درباره پیامدهای سازهای آن نیز مطرح شده است.
میراث مارگیران راجستان با تابآوری زنده ماند
| پیام ما| در دل کویرهای سوزان راجستان هند، جایی که زندگی با ریتم باد و شن گره خورده، رقصی سنتی جریان دارد که فراتر از نمایش هنری، نماد مقاومت و هویت یک جامعه است. رقص کالبیلیا، با حرکات سیال و هیپنوتیزمکننده زنان مارگیر، اکنون در فهرست میراثفرهنگی ناملموس بشریت یونسکو جای گرفته و داستان آن از ممنوعیتهای دوران استعمار بریتانیا تا جهانیشدن توسط هنرمندانی چون گلابو سپرا، روایتی الهامبخش از تابآوری فرهنگی به شمار میرود.
صدمه به بنای ثبت ملی نخستین بلدیه شیراز در پی حملات هوایی دشمن
