بایگانی مطالب: آب و منابع طبیعی
ابعاد امنیتی فرونشست زمین و افول سیاستورزی
سد «دوستی» در محاصره شنهای روان
باوجود اجرای طرح مقابله با بیابان، شنهای روانِ تثبیتنشده در خراسانشمالی علاوهبر طوفانهای گردوغبار مشکل جدیدی در تأسیسات آبرسانی بهوجود آورده و اینبار «سد دوستی»، مهمترین منبع آبرسان به شهر مشهد و بخشهای قابلتوجهی از خراسانرضوی را تحتتأثیر قرار داده است. روز گذشته شرکت آب منطقهای خراسانرضوی اعلام کرده است با طوفانهای شن مکرر در شهرستان سرخس بخشهایی از شبکه آبیاری در زیر ماسهها دفن میشود. ماسهها بر آبراهههای رودخانهها، کانالها، انهار و بر روی شبکه هیدروگرافی منطقه نیز آثار منفی کاملاً مشهودی باقی گذاشتهاند. همچنین، مسدود شدن شبکه پایاب «دوستی»، ایجاد انحراف در مسیر آبهای جاری و درنهایت فرسایش کناره رودخانهها از دیگر چالشهایی است که ماسههای روان سرخس ایجاد کرده است.
جادهای میانه خطر و فرصت
در دل زیباییهای کردستان، جادهای پیچدرپیچ و ناهموار از مریوان تا سنندج کشیده شده است؛ جادهای که سالهاست بخشی از بار سنگین تجارت، اقتصاد و ترانزیت کشور را بر دوش میکشد. این جاده، نهتنها شاهراهی برای ارتباط با مرز رسمی و بینالمللی باشماق مریوان در غرب کشور است، بلکه یکی از پرمخاطرهترین راهها برای کامیونها و نفتکشهای سنگینی است که هرروزه از دل آن عبور میکنند. مرز باشماق مریوان، با بیش از یک دهه فعالیت رسمی، سالانه پذیرای میلیونها تن کالا و هزاران تانکر عراقی و ایرانی است که از این مسیر، محمولههای خود را به اقصی نقاط کشور منتقل میکنند.
خطر سالانه ۲ میلیارد تن فرسایش خاک در ایران
سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، متوسط فرسایش خاک در کشور را سالانه ۱۵.۴ تن در هکتار و بالاتر از متوسط جهانی اعلام کرد و گفت: اگر برای این معضل تدبیری اندیشیده نشود سالانه بیش از ۲ میلیارد تن خاک در مراتع و جنگلها دچار فرسایش میشود.
پایانی بر تصرفات غیرقانونی زمینهای ملی
بیش از ۱۷ میلیون هکتار از زمینهای ملی و دولتی سیستان و بلوچستان با هدف ایجاد شفافیت در مالکیت و حدود اراضی استان، در چارچوب طرح کاداستر تثبیت و تدقیق شد. اداره ممیزی و حدنگاری اراضی منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان به عنوان متولی مدیریت اراضی انفال، ملی و دولتی، طبق دستورالعمل اجرایی کاداستر انتخاب شده است. این اداره موظف به تدقیق و جانمایی دقیق حدود و موقعیت اراضی ملی و دولتی و همچنین قطعات مستثنیات محاط در آنها شده است.
«میلتون» ۱۲ نفر را کشت
درست دو هفته بعد از طوفانی موسوم به هلن که جان ۲۳۰ نفر را در جنوب ایالات متحده و مکزیک گرفت، طوفان میلتون بهعنوان یکی از خسارتبارترین درجات طوفان ایالت فلوریدا را در نوردید و جان ۱۲ نفر را گرفت، اما بهنظر میرسد خسارت اقتصادی زیادی بهجای گذاشت. در زمان تنظیم این گزارش و براساس اعلام نیویورک تایمز بیش از دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به برق دسترسی ندارند. همچنین، خبرگزاریهای دیگر گزارش کردهاند که ساکنان فلوریدا ناچار از دور انداختن بسیاری قایقها و ابزارهای شغلیشان هستند و این فقط بخشی از خسارتهاست. همزمان سازمان هواشناسی در ایالات متحد امریکا گزارش کرده است شدت طوفانها، با تغییراقلیم و در آمریکا رو به افزایش است و اثر تغییراقلیم بر این کشور به گونهای است که نیازمند اقدام همگانی برای کاهش گاز گلخانهای و مدیریت پیامدهای تغییراقلیم است.
آیندهٔ جنگلها منوط به رشد درختان کم قطر
بهمنظور دستیابی به جنگلهای دایمیِ نزدیک به طبیعت، به دخالتهای دیگری بهغیراز دستورالعمل جنگلهای کلاسیک نیاز است؛ دخالتهایی که بتوانند حتی محصول جنگلهای کلاسیک را هم بهتدریج به سمتوسوی جنگلهای نزدیک به طبیعت سوق دهند و زمینه احیا سایر منابع جنگلی، بهویژه جنگلهای تخریب شده را فراهم آورند
تهاجم گیاهی به محیطزیست
کاشت گونههای گیاهی غیربومی در مناطق بیابانی ایران، بهویژه گونههای پاکستانی، موضوعی است که در سالهای اخیر توجه بسیاری از محققان و کارشناسان محیطزیست را به خود جلب کرده است. این اقدام میتواند پیامدهای مثبت و منفی زیادی بههمراه داشته باشد که در ادامه به بررسی مضرات آن پرداخته خواهد شد. گفتنی است گونههای گیاهی که برای مهار بیابانزایی مورد استفاده قرار میگیرند، معمولاً گونههایی بسیار مقاوم و تابآور هستند و به همین دلیل، بهمرور زمان، از مناطق دستکاشت فراتر میروند و سطح بیشتری را تحتتأثیر قرار میدهند که پیش از آن، گونههای گیاهی بومی در آنها وجود داشته است. همچنین، گاهی ممکن است این گونههای وارداتی، نقش تهاجم به مزارع و مراتع روستاییان را نیز ایفا کنند.این گزارش نشاندهنده اهمیت توجه به مضرات کاشت گونههای غیربومی است و نیاز به اقدامات حفاظتی برای حفظ اکوسیستمها و تنوع زیستی کشور را یادآور میشود.باتوجهبه مضرات متعدد کاشت گونههای گیاهی عمدتاً پاکستانی در بیابانهای ایران، لازم است تصمیمگیرندگان و کارشناسان محیطزیست با دقت بیشتری به این موضوع بپردازند و از کاشت گونههای غیربومی پرهیز کنند. توجه به حفظ تنوع زیستی و اکوسیستمهای محلی باید در اولویت قرار گیرد.
دنا زیر تیغِ ماندگان
مردادماه خبری منتشر شد مبنیبر اینکه شورایعالی محیط زیست در جلسهای در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲ مصوبهای تصویب کرده تا بخشی از منطقهٔ شکارممنوع سمیرم در بخش حفاظتشدهٔ دنا ارتقا یابد و به منطقهٔ حفاظت بدل شود. این مصوبه، منطقهٔ حفاظتشده و ذخیرهگاه زیستکره را که تحت مدیریتی یکپارچه قرار داشت، دو تکه کرد. همزمان با دو تکه کردن این منطقه، تجهیز کارگاه برای سد ماندگان بر روی سرچشمۀ رودخانهٔ «ماربر» در کوهپایههای دنای شرقی سرعت گرفت. ماربر یکی از سرشاخههای اصلی کارون است و سد ماندگان در دل منطقهٔ حفاظتشده قرار گرفته که نه مجوز دارد و نه مطالعاتی برای آن ارائه شده است. همهچیز در «اما و اگر» و بیاطلاعی پیش میرود تا بقای یک ذخیرهٔ جهانی بیشازبیش تهدید شود. حالا سؤال اینجاست که براساس چه استدلال علمی-فنی، زیستمحیطی و منطقیای باید در اطراف یک اکوسیستم کوهستانی با اقلیم سرد، سه سد ساخته شود که دوسر آن در منطقهٔ حفاظتشده و با فاصلهٔ کم از هم قرار دارند؟
کاهش تعداد آتشسوزی در مناطق چهارگانه طی سال جاری
فرمانده یگان حفاظت محیطزیست گفت: تعداد آتشسوزی در مناطق چهارگانه نسبت به سال گذشته ۳۰ درصد کاهش یافته اما متراژ آن ۵ درصد افزایش پیدا کرده است.
