بایگانی مطالب: کشاورزی پایدار
یغمای آب
شش ماه از شروع سال آبی گذشته است و سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به نیمه رسیده است. بااین‌حال، کشاورزان اصفهانی در حوزه زاینده‌رود می‌گویند قطره‌ای آب برای تأمین حقابه قانونی‌شان به‌سمت اراضی زیر کشت رهاسازی نشده است. موضوعی که نماینده شهروندان اصفهان در مجلس شورای اسلامی را ناگزیر به تذکر شفاهی به وزیر نیرو در صحن مجلس و درخواست از رئیس‌جمهوری برای مداخله مستقیم در این موضوع کرده است. پیشتر نیز دادستان اصفهان در مورد عدم تأمین حقابه کشاورزان اصفهانی صحبت کرده بود. براساس تابلوی منابع و مصارف که در جلسه سیزدهم شورای‌عالی آب مصوب شد، مجموع حجم آبی که دولت با سرمایه خودش تأمین و به حوزه زاینده‌رود وارد کرده است، معادل ۳۸۴ میلیون مترمکعب است؛ ولی آبی که از سال ۴۷ به‌بعد تخصیص داده است، معادل ۱۹۷۶ میلیون مترمکعب است؛ یعنی پنج‌برابر حجم تأمین شده. حالا دبیر صنف کشاورزی اصفهان می‌گویند مشکل در تمام این سال‌ها از فروش حقابه کشاورزان اصفهانی توسط وزارت نیرو بوده است، درحالی‌که مطابق ماده ۴۴ و ۴۵ قانون توزیع عادلانه آب وزارت نیرو حق اینکه حقابه‌های این افراد را به کسی بفروشد، ندارد و نداشته است. متأسفانه طی چهاردهه اخیر این وزارتخانه حجم زیادی آب را در حوضه زاینده‌رود فروخته است.
سیاست‌های دم‌نکشیده «چای»
طی ۱۰ سال گذشته کاهش تولید چای در کشور و افزایش صادرات، بالا و پایین شدن نرخ‌ها و خرید از تولیدکننده و البته مشکلات کارخانه‌های فرآوری و خرید برگ سبز چای، نه‌فقط باغ‌های چای را کوچک و اراضی حاصلخیز آن را تبدیل به خانه و ویلا کرد، بلکه موجب ورشکستگی تعداد زیادی از فعالان اقتصادی این صنعت شد. موضوعی که طی سال‌های گذشته چاشنی گندیده فساد هم با پرونده بزرگ «چای دبش» به آن اضافه شد. امسال اما به‌نظر می‌رسد سیاست‌های وزارت جهادکشاورزی که با عنوان حمایت از تولید داخل تدوین شده است، مشکلات را چندبرابر کرده است. توزیع چای از محل دپو که بخش قابل‌توجهی از آن مربوط به چای دبش است، تقریباً واردات را به نصف رساند و الزام واردکننده بر خرید چای از داخل نیز بر مشکلات واردکنندگان اضافه کرد. تسهیلات به کارخانه‌داران هم گویا نه گره‌ای از صنعتگر باز کرد و نه از چایکار.
داستان مرگ ناگهانی اکد و شهر سوخته
«شهر سوخته» را یکی از عجیب‌ترین تمدن‌های کهن بشری در جنوب‌شرق ایران می‌دانند. تمدنی با پنج هزار سال قدمت و مردمانی بسیار پیشرفته در مقایسه با تمدن‌های هم‌دوره‌شان! که در علم، صنعت و اقتصاد حرف اول را می‌زدند. در هنر چنان پیشرو بودند که در جامی زیبا نخستین انیمیشن جهان را خلق کردند. کشفیات این شهر باستانی نشان می‌دهد ساکنانش جمجمه جراحی و چشم مصنوعی طراحی می‌کردند. اما شهر سوخته با تمدن عجیب و پیشرفت‌هایی که داشت، یکباره از صفحه روزگار ناپدید شد. باستان‌شناسان سالیان طولانی گورها و تپه‌های شهر سوخته را کاویدند تا شاید دلیلی محکم و قانع‌کننده برای فروپاشی ناگهانی تمدن بزرگ مردمان شهر سوخته پیدا کنند؛ چراکه تمدن شهر سوخته با آن‌همه ویژگی‌های منحصر‌به‌‌فرد تمدنی، هیچگاه نتوانست در طول تاریخ احیاء شده و به اوج شکوفایی بازگردد. باستان‌شناسان براساس یافته‌های علمی می‌گویند چراغ زیباترین و روشن‌ترین تمدن بشری جهان در شرق ایران ناگهان و برای همیشه خاموش شد و از هزاره‌های گذشته تا آغاز دوره اسلامی در دل تاریکی فرو رفت. به‌اعتقاد آنها، شهر سوخته تنها تمدنی نبود که به این سرنوشت محکوم شد، بلكه تمدن اکد در بین‌النهرین به‌عنوان بزرگترین تمدن بشری جهان نیز دچار همین سقوط تاریخی شد. اما دلیل نابودی این تمدن‌ها چه بود؟ این گزارش براساس مستندات علمی و در گفت‌وگو با «حسن فاضلی نشلی» پاسخ‌هایی برای این سؤال دارد.
حدود و منطق مداخله صنعت در کشاورزی: تلاش برای تعادل
برق نمی‌آید، کشاورزان برق خود را می‌سازند
روزی هشت ساعت قطعی برق برای کشاورزان یعنی ضرر پشت ضرر. این قطعی حالا ابعاد گسترده‌ای پیدا کرده و امان کشاورزان را بریده، میزان تولید کم شده و تعدادی از پمپ‌های آب که با برق کار می‌کنند، سوخته‌اند و خسارت اینها هم بار جدیدی بر دوششان گذاشته. برای همین هم صدای بیش از ۵۰ کشاورزی که به نشست هم‌اندیشی با «استارتاپ بیت‌بُنه» در اداره جهادکشاورزی بویین‌زهرا دعوت شده بودند هم بلند بود. آنها از وضعیت گله داشتند و از خسارت‌هایشان می‌گفتند. بیت‌بنه، که حالا کارش را به‌عنوان استارتاپی در حوزه کشاورزی شروع کرده، یکی از راهکارهایش تعامل برای راه‌اندازی نیروگاه خورشیدی است. آنها می‌گویند با پیش‌فروش محصولتان بخشی از هزینه تأسیس نیروگاه خورشیدی را تأمین کنید تا شاید کمی از بار بی‌برقی‌های موجود کم شود. هرچند این ایده از نظر تعدادی از کشاورزان چندان خوشایند نیست. آنها معتقدند وزارت نیرو بار تولید برق را بر دوششان گذاشته و بدون حمایت این عرصه را رها کرده است.
تحت فشار حداکثری مذاکره نمی‌کنیم
سخنگوی دولت درباره رویکرد دولت در خصوص مذاکرات، گفت: عبارت «تحت تحریم مذاکره نمی کنیم» دقیق نیست. عبارت دقیق این است «تحت فشار حداکثری مذاکره نمی‌کنیم». مذاکره گفت‌وگویی بین طرفین و امر اختیاری است. تحت فشار حداکثری مذاکره نمی‌کنیم.
صنعت و کشاورزی، هماهنگی برای آینده
حمایت صنایع از کشاورزی و مسئولیت اجتماعی صنایع در قبال کشاورزان مسائلی هستند که در سال‌های اخیر در سخنان مسئولین کشور به چشم می‌خورد. اما آیا این حمایت‌ها، به‌ویژه در شرایط بحران منابع آبی، می‌توانند در چارچوب توسعه پایدار کشور جای بگیرند؟ تحلیل‌ها نشان می‌دهد که این حمایت‌ها، اگر به‌درستی طراحی و اجرا نشوند، ممکن است نه‌تنها کمکی به توسعه پایدار نکنند، بلکه منابع طبیعی و اقتصادی کشور را با چالش‌های جدی مواجه سازند.
ایران چگونه منابع آب خود را نابود می‌کند؟
شاید دیگر دیر شده باشد
سفره‌های آب زیرزمینی تهران چه زمانی کاملاً بی‌آب می‌شوند؟
توجه به نقش زنان در رفع بحران آب
|پیام‌ما| در نهمین همایش روز ملی آب در کشور که در استان بوشهر برگزار شد، بر دو محور کلیدی از جمله نقش زنان در مدیریت منابع آبلی و توجه ویژه به بهره‌گیری از دانش بومی و متناسب با جغرافیای ایران تأکید شد. در این همایش چالش تأمین و دسترسی به آب شرب بهداشتی نه به‌عنوان مشکلی در ایران بلکه به‌عنوان مسئله‌ای که در آینده فراگیر خواهد شد، مورد بررسی و واکاوی قرار گرفت.
