بایگانی مطالب: آب
دخالتهای آرام در فروپاشی تنوع زیستی
در بسیاری از رودخانهها، صحنهای تکراری دیده میشود؛ تجمع ماهیها در سطح آب و دستهایی که خوراک انسانی را وارد جریان آب میکنند. شاید این اقدامها، در کنار رهاسازی گسترده بچهماهی توسط نهادهای شیلاتی در بالادست، تلاشی برای حفاظت از ماهیها در برابر صید بیرویه تلقی شود. اما واقعیت این است که این دو مداخله، که در ظاهر برای حمایت از حیات آبزیان طراحی شدهاند، در سطح اکولوژی رودخانه الگوهای طبیعی را دگرگون میکنند. این تغییرات آرام و تدریجیاند، اما اثر نهایی آنها میتواند به بازآرایی کامل ساختار زیستی رودخانه منجر شود.
تأمین حقابه اصفهان از پساب برای فضای سبز؛ راهکار کلیدی مقابله با فرونشست
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با تأکید بر ضرورت استفاده از پساب برای آبیاری فضای سبز شهری اعلام کرد تأمین حقابه اصفهان از این مسیر، یکی از راهکارهای اصلی برای کاهش فشار بر منابع زیرزمینی و مقابله با فرونشست در کلانشهر اصفهان است. علیرضا قاریقرآن در نشست با اعضای شورای شهر اصفهان گفت: در شرایط فعلی، توسعه پایدار فضای سبز شهری بدون اتکا به پساب امکانپذیر نیست و زیرساختهای لازم برای تصفیه استاندارد و استفاده از این منابع آبی با همکاری دولت و مدیریت شهری در حال پیگیری است.
آبهایی که در باطلههای معدن گم میشوند
|پیام ما| معدنها همیشه با سنگ شناخته میشوند، نه با آب. در تصویر عمومی از معدنکاری، کامیونهای بزرگ، خاکبرداری، انفجار، سنگآهن، مس و طلا دیده میشود. اما آبی که در کارخانههای فراوری میچرخد، با سنگ خردشده مخلوط میشود، در تیکنرها، یعنی حوضچههای تهنشینی و غلیظسازی، آرام میگیرد و بخشی از آن در باطلهها جا میماند، کمتر به چشم میآید. در سرزمینی که بحران آب هر سال شکل تازهای پیدا میکند و تأمین آب برای شرب، کشاورزی و صنعت به مسئلهای امنیتی، اقتصادی و محیطزیستی بدل شده، همین آب ناپیدا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. بررسی تازه مرکز پژوهشهای مجلس درباره وضعیت بازیابی آب در کارخانههای فراوری مواد معدنی نشان میدهد مسئله فقط مصرف آب در معدن نیست؛ مسئله این است که کشور هنوز نمیداند آب معادنش دقیقاً کجا مصرف میشود، چه مقدار به مدار تولید بازمیگردد و چه مقدار در باطلهها از دست میرود.
کارشناسان محیطزیست: فریب رشد موقت ذخایر سدها را نخوریم
با وجود افزایش ۸۰ درصدی ورودی آب به مخازن سدها و پر شدن ۶۶ درصدی ظرفیت آنها، کارشناسان حوزه آب و محیطزیست هشدار میدهند که این بهبود وضعیت کاملاً موقتی است و نباید مانع از برنامهریزیهای بلندمدت و اصلاحات ساختاری در حوزه مدیریت منابع آب شود.
آبِ شـــــــرب گلآلود نتیجه افتتاح طرح ناتمام
آب اهواز و روستاهای اطراف آن بار دیگر گلآلود و مکدر شده است؛ مشکلی که قرار بود پس از سالها با اجرای طرح آبرسانی «غدیر» برای همیشه رفع شود. اگرچه این طرح در دولت سیزدهم افتتاح شد، اما گرهی از مشکل آب اهواز باز نکرد. حالا با شروع فصل گرم، آب مکدر و گاه گلآلود با شدت بیشتری به خانه اهوازیها برگشته است. شهروندان اهواز ناچار به خرید آب گران از تانکرها هستند و برخی روستاییان نیز از کانالهای آبیاری کشاورزی یا رودخانه کارون آب برمیدارند. یک استاد دانشگاه به «پیام ما» میگوید: «در زمان افتتاح خط انتقال آب از رودخانه دز به کرخه، که طرحی موقت برای جابهجایی محل آبگیر و بهبود کیفیت بود، اینگونه القا شد که طرح غدیر تکمیل و بهرهبرداری نهایی شده است، در حالی که چنین نبود و در آن زمان پیشرفت طرح ۵۳ درصد بود. تلاش سازمان آب و برق خوزستان برای اصلاح این ذهنیت نیز به نتیجه نرسید و همین مسئله باعث شد طرح غدیر دیگر پیگیری نشود و نیمهتمام بماند.» او توضیح میدهد: «در طرح غدیر پیشبینی شده بود تصفیه فیزیکی آب انجام و سپس به شرکت آبفا تحویل شود. بر همین اساس توسعه تصفیهخانههای اهواز از دستور کار خارج شد، اما مجری از این تعهد شانه خالی کرد. بنابراین بار اضافهای به تصفیهخانههای قدیمی وارد شد. نتیجه این شده که اکنون آب با تصفیه ناقص وارد شبکه میشود و آب اهواز از نظر کدورت و شوری (EC) به هیچوجه قابل قبول نیست. اگر دستگاههای تصفیه خانگی نباشند، مردم باید با احتیاط از آب استفاده کنند.»
مسیر ناهموار احیای دریاچه ارومیه
| پیام ما | رئیسجمهور در نشستی درباره احیای دریاچه ارومیه به موضوع تغییر الگوی کشت، بهرهبرداری از آب و نقش جهتدهنده منابع آبی پرداخت. دریاچه ارومیه زیستگاهی است که سالهاست برای احیای آن بودجه صرف شده و هنوز در مسیر احیاست. پزشکیان همچنین از نبود اطلاعات دقیق و نقشه جامع منابع آب انتقاد کرده و گفته است که مدیریت منابع آب بدون شناخت ظرفیتها ممکن نیست. اما مدیر دفتر برنامهریزی ستاد احیا این انتقاد را وارد نمیداند و میگوید اطلاعات لازم موجود است و مسئله اصلی، اجراست؛ زیرا تغییر الگوی کشت با معیشت مردم گره خورده و نیازمند سرمایهگذاری در بخشهای دیگر، مانند گردشگری و صنایع معدنی است و در حال حاضر برنامههایی برای تغییر معیشت مردم در حال اجراست. در این گزارش، ابعاد مختلف گفتههای رئیسجمهور درباره دریاچه ارومیه را مرور و بررسی میکنیم و به آخرین وضعیت این دریاچه میپردازیم.
احیای ارومیه در گرو حکمرانی علمی آب
رئیسجمهور در نشست بررسی روند پیشرفت احیای دریاچه ارومیه، با تأکید بر ضرورت تدوین نقشه جامع مدیریت منابع آب، خاک و ظرفیتهای منطقه، اعلام کرد که تداوم زندگی در این منطقه به ایجاد تناسب میان منابع و مصارف، اصلاح الگوی کشت، کنترل صنایع آببر و تقویت نظام نظارتی وابسته است.
آمادگی کامل آبفا اهواز برای مقابله با تنش آبی تابستان
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب اهواز از آمادگی همهجانبه این شرکت برای مدیریت پایداری شبکه توزیع در فصل گرما خبر داد.
ناظرانی که از برداشت آب سود میبرند
| پیام ما | روی نقشه فرونشست ایران، رنگها آرامآرام تیرهتر شدهاند. لکههایی که زمانی محدود به چند دشت بودند، حالا در پهنههای بیشتری از کشور دیده میشوند. این نقشه فقط تصویر زمینهای ترکخورده نیست؛ صورت زمینیِ یک بحران نهادی است. زیر پای دشتها، آبخوانهایی خالی میشوند که دههها بار توسعه، کشاورزی کمبازده، چاههای بیشمار و پروژههای پرهزینه را به دوش کشیدهاند. اما گزارش تازه مرکز پژوهشهای مجلس میگوید در قلب این بحران، فقط خشکسالی و تغییر اقلیم ننشسته است؛ مسئله مهمتر، ساختاری است که در آن نهادهای مسئول حفاظت از آب، خود از فروش، برداشت، توسعه پروژهها و حتی جریمه تخلفها منتفع میشوند.
یک دانش، دو سرنوشت
|پیام ما| قنات، باغ ایرانی، سازههای آبی شوشتر، روستای صخرهای میمند، شهر تاریخی یزد، منطقه هورامان و دهها مصداق دیگر از مهندسی و معماری بومی ایران، هزاران سال پیش از آنکه مفهوم «سازگاری اقلیمی» به دغدغهای جهانی تبدیل شود، تجلی همین مفهوم بودند. ایران از کشورهایی است که بخشی از میراث جهانیاش نهتنها دارای ارزش فرهنگی است، که از منظر سازگاری با اقلیم نیز اهمیت دارد. اما شواهد نشان میدهد که این دانش در قرن معاصر جایی در سیاستگذاریها نداشته است. با تشدید بحران اقلیم، توجه نهادهای بینالمللی به تأثیر این بحران بر میراث فرهنگی بیشتر شده و جهان به دنبال راهحلی برای مقابله با این بحران است. کمپین «Heritage Adapts» پاسخی به همین نیاز است؛ کمپینی که به دنبال بهرهمندی از دانش بومی برای سازگاری با اقلیم و نجات میراث تاریخی و طبیعی کشورهاست. شاید این کمپین برای ایران تلنگری باشد تا بازنگری جدی در توجه به دانش اجدادی داشته باشد.
