دریاچه گهر در استان لرستان، به عنوان یکی از ارزشمندترین تالاب‌های کوهستانی ایران، هم‌اکنون با دو چالش اساسی ورود رسوبات و گردشگری کنترل‌نشده روبه‌رو است. در حالی که این زیست‌بوم ارزشمند در آستانه ثبت در کنوانسیون بین‌المللی رامسر قرار دارد، کارشناسان نسبت به تسریع روند «پیری» این تالاب هشدار داده و بر لزوم مدیریت صحیح انسانی برای حفظ این میراث طبیعی تأکید می‌کنند.

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست از ثبت ۲۷ تالاب کشور در سایت بین‌المللی رامسر خبر داد و اعلام کرد که رایزنی‌ها برای افزودن دو تالاب دیگر به این فهرست معتبر جهانی در دستور کار امسال قرار دارد. شینا انصاری با تأکید بر نقش حیاتی تالاب‌ها در حفظ ۴۰ درصد از تنوع زیستی جهان، از پیگیری جدی سازمان برای تأمین حقابه تالاب‌ها به عنوان اولویت دوم پس از آب شرب خبر داد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان از پیگیری‌های انجام‌شده برای ثبت دریاچه گهر به عنوان سایت کنوانسیون رامسر خبر داد و گفت این اقدام می‌تواند دستاوردی مهم برای استان و کشور در حوزه حفاظت از تالاب‌های طبیعی باشد. به گفته او، پرونده ثبت این دریاچه کوهستانی در مراحل نهایی بررسی قرار دارد و در صورت نهایی شدن، جایگاهی جهانی برای این زیست‌بوم ارزشمند ایجاد خواهد شد.

معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست از صدور سند برای یک میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار از اراضی تالابی کشور به نام سازمان حفاظت محیط زیست و به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران خبر داد و گفت روند اخذ سند برای سایر تالاب‌ها همچنان ادامه دارد.

مرکز منطقه‌ای کنوانسیون رامسر برای غرب و مرکز آسیا پس از رایزنی‌های دیپلماتیک ایران، فعالیت خود را از تابستان ۱۴۰۴ به مدت سه سال دیگر در کشور ادامه می‌دهد؛ مرکزی که هماهنگی همکاری‌های تالابی میان ۱۵ کشور منطقه را بر عهده دارد.

اکتشاف نفت در تالاب بین‌المللی شادگان، بعد از سه سال، حالا به مرز فاجعه رسیده است؛ فاجعه انسانی و محیط‌زیستی‌‌ای که پیش‌ازاین نیز پروژه‌های نفتی در خوزستان به بار آورده بودند. اخیراً یکی از کارگران اکتشاف نفت در تالاب شادگان کشته شد. این تمام فاجعه نیست، هر روز تعدادی تا پای مرگ می‌روند. شرایط غیرانسانی این کارگران از یک‌سو و دست‌اندازی به زیستگاه‌های امن تالابی از سوی دیگر، یادآور سناریوی تلخ تخریب‌های نفت در هورالعظیم با دخالت چینی‌هاست که قدم‌به‌قدم در تالاب شادگان در حال اجراست. «علیرضا جنامی»، کارگر ۲۷ساله اکتشاف نفت، حدود دو ماه پیش، هنگام عملیات لرزه‌نگاری در تالاب شادگان کشته شد. این خبر که با عنوان گرمازدگی منتشر شده بود، در میان اخبار گم شد. تا وقتی که ۱۲ شهریور باز گروهی از کارگران لرزه‌نگاری نفت به‌خاطر گیر افتادن در زمین‌های باتلاقی تا پای مرگ پیش رفتند و استانداری خوزستان اعلام کرد: «هشت تکنسین شرکت اکتشاف نفت که در تالاب شادگان گرفتار شده بودند، از خطر مرگ نجات یافتند.»

در مهمترین محفل این روزهای حفاظتگران محیط زیست در جهان، همه حاضران یک نام را می‌شناختند: رامسر. «ایمان ابراهیمی»، حفاظتگر پرندگان که در اجلاس متعاهدین کنوانسیون رامسر «قهرمان جهانی تالاب» شد، می‌گوید که این نام برایش افتخارآمیز است. او که مدیرعامل و بنیان‌گذار انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم است، اکنون در گفت‌وگو با «پیام ما» از تجربه حضور در این اجلاس در زیمباوه و پیچ‌وخم مسیر حفاظت‌گری می‌گوید.

چند روز قبل از آنکه صدای جنگنده‌ها در آسمان ایران شنیده و راه پهپادها به استان‌های مختلف باز شود، دختران و پسران دبستانی در کنار تالاب لاگون پارک ملی بوجاق به صف شدند و رو به تالابی که می‌خواهند روزهای پرآبی‌‌اش را ببینند، گفتند: «تالاب شهر ما زمانی آب داشت، روزی ماهی داشت، روزی پرنده‌ها می‌اومدن، روزی می‌شد قایق‌سواری کرد،روزی آدم‌ها شاد بودند، روزی تالاب زنده بود…». تالاب لاگون پارک ملی بوجاق بندر کیاشهر زیر پاهایشان قرار داشت، زیر پل چوبی بندری که تا سال‌های قبل به داشتن تالاب می‌بالید و بعدها تبدیل به فاضلاب شهری و نی‌ها شد. آنها روی زمینی خشک که نی‌ها جای آب را در آن گرفته‌اند، خواستار احیای تالاب شدند؛ تالابی که در دهه اخیر ساکنان کیاشهر هر روز شاهد کم‌جان‌ شدنش بودند. آنها با تشکیل زنجیره‌ای انسانی و امضای طوماری خطاب به رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست، در روزهایی که خبری از جنگ نبود، خواستند راهی برای زنده‌شدن تالاب پیدا کنند، راهی برای زندگی.