|پیام‌ما| تصاویر به‌جای‌مانده از زلزله بم، هنوز مانند زمان رخداد تکان‌دهنده است. یکی از مخرب‌ترین زلزله‌های ایران که یک شهر را به تمام معنا به تلی از خاک بدل کرد. پس از بم، مانند پیش از‌ آن، باز هم زلزله چه جان‌هایی را که به کام مرگ نکشانید. اما این همه جان رفته چندان تأثیری بر مدیریت بحران پیش از زلزله و صرف اعتبار برای پیشگیری از خسارت‌های احتمالی نکرده است. «علی بیت‌الهی»، زلزله‌شناس، می‌گوید کمبود امکانات و ابزارهای دقیق سنجش و حتی نبود ایستگاه‌های اندازه‌گیری در امتداد گسل‌های ایران، کار را برای زلزله‌شناسان در شناسایی سناریوهای پیش روی مناطق لرزه‌خیز در کشور دشوار کرده و امیدی هم به خرید و به‌روزرسانی این تجهیزات در آینده نزدیک نیست.

تکلیف طالبان با زنان روشن است: حتی اگر مرده باشی، حتی اگر خروارها خاک و گِل روی سرت ریخته باشد، حتی اگر باران ببارد و معلوم نباشد جنازه‌ات هم چه سرنوشتی پیدا می‌کند، کسی تو را، احتمال زنده‌ماندنت و جنازه‌ات را در نظر نمی‌گیرد، چون امدادگر زنی نیست تا تو را بیرون بیاورد. مجروح و زخم‌‌خورده باشی هم کسی به دادت نمی‌رسد؛ چون طبیب و پرستار زن در کار نیست و قانون و شرع در افغانستان برای همه این موارد تکالیف روشنی دارد. در ولایات زلزله‌زده «ننگرهار» و «کنر» نبود امدادگر یا نیروی پزشکی زن باعث شده است تعداد زیادی زن (که آمار دقیقشان معلوم نیست)، همچنان زیر آوار نزدیک به صد درصدی روستاها باقی بمانند. اگر پدر، پسر یا برادری از خانواده زنده مانده باشد، برای بیرون کشیدنشان تلاش می‌کند و اگر نه، سرنوشتشان معلوم نیست. روایت پزشکان و فعالان اجتماعی افغانستان در گفت‌وگو با «پیام‌ما» با گذشت شش روز از زلزله مهیب شرق این کشور می‌گوید که نه‌فقط زنان بلکه کودکان و مردان نیز در کمبود آب، غذا، دارو، ادوات بهداشتی و حتی چادری برای اسکان، روزهای بغرنجی را می‌گذرانند. سازمان‌های بین‌المللی در مورد احتمال شیوع بیماری و سوءتغدیه در این مناطق هشدار می‌دهند، طالبان اما تصاویر و خبرهای امدادرسانی مطلوب خود را منتشر می‌کند.

|پیام ما| ساعت ۲۳:۴۷ یکشنبه‌شب زمین در شرق افغانستان لرزید و خانه‌ها را در این نقطه کوهستانی ویران کرد. مردم درمانده تا صبح که آفتاب بزند، با دست‌هایشان آوار را کنار می‌زدند تا عزیزان گمشده‌شان را بیابند. زمین‌لرزه یکشنبه‌شب تا این لحظه بیش از ۸۱۲ کشته و بیشتر از سه هزار زخمی برجای گذاشته است. این زلزله چنان ویرانگر بود که شمار کشته‌ها و مجروحان هر ساعت درحال افزایش است. اکنون در پنج ولایت شرق افغانستان نیروهای امدادی مشغول بیرون کشیدن مردم از زیر آوارند، هرچند شماری از راه‌ها بر اثر ویرانی مسدود شده است.

در چندمین روز جنگ این اتفاق افتاد مهم نیست، مهم این است که اثرات شوم این موشک‌پرانی به زندگی مردم غیرنظامی هم رسیده ‌است. گویا شعاع نقطه‌زنی اسرائیل چندصدمتر اطراف هر نقطه را منفجر و منهدم کرده است. امدادگران هنوز هم در حال فعالیت میان آوارها هستند. یکی از امدادگران به «پیام ما» از خانواده‌ایی می‌گویند که به گواه همسایگان از ابتدای جنگ تهران را ترک نکردند و چراغ اتاق‌خوابشان تا پیش از انفجار روشن بوده ‌است: «از محوطه‌ای که قاعدتاً راهرو و درگاهی منزل باشد، وارد می‌شویم. جز تلی از خاک و آهن چیزی باقی نمانده‌ است. حجم خرابی و آوار، هرگونه امیدی را به زنده یافتن ساکنین خانه پلاک ۷ می‌خشکاند. یخچال از وسط تا شده‌ است. پس آشپزخانه آنجاست. طبق گفته همسایه، روبه‌روی آشپزخانه اتاق‌خواب ساکنین پلاک ۷ است. اما روبه‌روی یخچال فقط آوار است. جلوتر که می‌رویم، تکه‌پاره‌هایی از پتو و پارچه دیده می‌شود.» این جست‌وجو همچنان ادامه دارد. امدادگران می‌پرسیدند؟ «پس کجا هستند؟ مگر یک آپارتمان ۸۰متری چقدر فضا دارد که این زوج پیدا نمی‌شوند؟» با صدای مهیب سقوط شیئی سنگین به ‌خود می‌آییم و همگی بالای سرمان را نگاه می‌کنیم. آن شیء سنگین تخت دونفره‌ای بود که در اثر انفجار همچون اعلامیه به دیوار روبه‌رویی چسبیده بود و در اثر ریزش بقایای سقف، بر زمین افتاد. اجزای بدن زوج ساکن پلاک ۷ جای بین دیوار و تخت در اتاق‌خوابشان پخش‌ شده‌ بود.

در روزهایی که همه‌ حواس رسانه‌ها و افکار عمومی به وضعیت شهر بندرعباس بعد از زلزله معطوف شده بود، در گوشه‌ شمال‌شرقی ایران زلزله‌ نسبتاً شدیدی اهالی خراسان‌رضوی را غافلگیر کرد. حوالی ساعت ۵ صبح روز پنجشنبه، ۱۱ اردیبهشت‌ماه، بود که مراکز لرزه‌نگاری لرزش زمین به‌شدت ۵ ریشتر در خراسان‌رضوی را ثبت کردند.