تالاب میانکاله در سال‌های گذشته فراز و نشیب بسیاری را از سر گذرانده است. این فراز و نشیب‌ها تاثیر زیادی در حفاظت و کیفیت این تالاب‌ بین‌‌المللی و ذخیره‌گاه زیست‌کره داشته است؛ از تلاش برای راه‌اندازی پتروشیمی -که جلوی آن گرفته شد- تا خشکی بخش‌هایی از آن، پر شدن رسوب بر اثر لایروبی اشتباه، باز بودن درهای میانکاله و عبور و مرور بی‌ضابطه گردشگران و مواردی از این دست. در هفته‌های اخیر هم تبلیغات یک تور گردشگری برای حضور تعداد زیادی توریست در میانکاله، باعث تعجب و نگرانی فعالان محیط زیست استان شده است. این در حالی است که این تالاب محل عبور و زمستان‌گذرانی پرندگان بسیاری است و فعالان محلی می‌گویند حضور مردم در مناطق حفاظت شده باید با توجه به اصول حفاظتی و با تعداد محدود انجام شود.

در دنیای امروز، صنعت گردشگری به یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین بخش‌های اقتصادی تبدیل شده است. میلیون‌ها نفر هر ساله به مقاصد مختلف سفر می‌کنند و از زیبایی‌ها و جذابیت‌های طبیعی و فرهنگی جهان بهره‌مند می‌شوند. بااین‌حال، رشد فزاینده و گاهی غیرمسئولانه این صنعت، چالش‌های جدی زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی را به‌همراه داشته است. به همین دلیل، مفهومی تحت‌‌عنوان «گردشگری پایدار» به‌وجود آمد که به‌دنبال ایجاد تعادلی میان منافع اقتصادی، حفظ منابع طبیعی و فرهنگی، و بهبود شرایط اجتماعی جوامع محلی است. در این مسیر، یکی از مهمترین عوامل برای دستیابی به گردشگری پایدار، آموزش است.

نیاز، مهم‌ترین عامل شکل‌گیری صنایع‌دستی بوده است، و البته فرهنگ تأثیری مستقیم بر شکل و فرم صنایع‌دستی دارد. صنایع‌دستی به‌عنوان عنصری از فرهنگ مادی، برآمده از فرهنگ هر منطقه است. اما پس از خلق، تبدیل به شاخصه‌ای فرهنگی می‌گردد. یعنی عنصری از فرهنگ مادی که حامل فرهنگ غیرمادی است. این عنصر فرهنگ مادی در جهتی معکوس، نقش بسیار پررنگی در حفظ بستر فرهنگی خود دارد. علی چراغی مدرس و فعال گردشگری، پژوهشگر حوزه فرهنگ اقوام و صنایع‌دستی، در گفت‌وگویی با «پیام‌ما» درباره تأثیر آموزش بر توسعه پایدار، گردشگری و حفظ فرهنگ و منابع کشور می‌گوید.

درحالی سال ۲۰۲۴ شعار سازمان جهانی گردشگری صلح است که سال‌هاست صنایع‌دستی معنای صلح را در دل خود جای داده است. صنایع‌دستی که از دیرباز از مواد در دسترس مردم تشکیل شده، یکی از حوزه‌هایی است که متریال پایدار دارد و اصل پایداری همان مقوله‌ای است که در گردشگری بارها و بارها مورد تأکید قرار گرفته.

پردۀ سینما بالاخره راهش را به منطقۀ حفاظت‌‎شدۀ «گنو» در شمال غربی شهر بندرعباس باز کرد و در هفتۀ گذشته، دو فیلم در این منطقه به نمایش درآمد. گفتند این کار در راستای گردشگری مسئولانه است و می‌خواهند تکرار شود، اما نور گسترده و صدا در منطقه‌ای حساس، باعث نگرانی فعالان محیط‌‌زیست منطقه شد و آن‌ها در روزهای گذشته، مدام این سؤال را تکرار کردند: «چرا با وجود نقاط مختلف برای اکران فیلم، این اتفاق باید در منطقۀ حفاظت‌شده انجام گیرد؟» هرچند رئیس منطقۀ حفاظت‌شدۀ گنو، در پاسخ به پرسش‌های «پیام ما» گفت: «فقط حضوری مصاحبه می‌کنم!» و جوابی برای وضعیت منطقۀ تحت‌حفاظتش نداشت، اما معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع‌زیستی ادارۀ کل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان، نگرانی‌های موجود را وارد دانست. درعین‌حال او تأکید داشت که مجوز صادرشده در نزدیکی آبادی چاهو است و در قلب منطقۀ حفاظت‌شده قرار ندارد. «این منطقه از قدیم برای گشت‌وگذار بندرعباسی‌ها مهم بوده و سعی می‌کنیم کارهایی از این دست را هم با سخت‌گیری‌های مربوط به خود دنبال کنیم تا مشکلی برای منطقه پیش نیاید.» فعالان اما معتقدند، تورهایی از این دست یعنی ورود گستردۀ افراد، یعنی سروصدا و تولید زبالۀ زیاد و در نهایت تهدید زندگی حیوانات و گیاهان منطقه؛ اتفاقی که نباید در منطقه‌ای حفاظت‌شده رخ دهد.

با پایان مهلت ثبت‌نام جایزه ملی وجدان محیط‌زیست در کسب و کارها، مرحله ارزیابی فعالیت‌های نامزدها آغاز شد.

خانم دکتر «شینا انصاری»! حفاظت، احیاء، مدیریت پایدار و بهره‌مندی خردمندانه و مسئولانه، وجه مشترک ادبیات کاری سازمان محیط‌زیست و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است و رمز موفقیت این دو نهاد، در مشارکت‌افزایی و تعاملات دوسویۀ جوامع انسانی با محیط‌های طبیعی، تاریخی، فرهنگی و عناصر و مظاهر ارزشمند آن‌هاست؛ هدفی که به‌غایت، بهبود شاخص‌های زیستی را در ابعاد مختلف دنبال می‌کند.