|پیام ما| روز جمعه ویدئویی از آتش‌سوزی چنار کهنسال روستای برغان منتشر شد. درختی که گفته می‌شود بیش از هزار سال عمر داشته و در حیاط مسجد جامع برغان در کنار چنار کهنسال دیگری که عمری حدود ۳۰۰ سال دارد، قرار گرفته است. این درختان علاوه‌بر اینکه یکی از جاذبه‌های گردشگری روستای برغان هستند، برای مردم محلی هم جایگاه ویژه‌ای دارند و مردم برای این دو درخت کهنسال احترام خاصی قائلند. هرچند مدیر میراث‌فرهنگی البرز اعلام کرده خسارات واردشده به درخت جزئی است، اما گزارش‌های آتش‌نشانی حکایت از انجام نزدیک به ۱۲ ساعت عملیات برای نجات این درخت دارد. درختان کهنسال یکی از عناصر تاریخی و طبیعی ایران هستند که در تمام تاریخ این سرزمین مورد توجه بودند، حوادثی شبیه به آتش‌سوزی جمعه در برغان تنها یکی از تهدیداتی است که درختان کهنسال ایران با آن مواجهند، چندی پیش هم تصویری از قطع درخت کهنسال دیگری برای ساخت جاده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که با واکنش‌های بسیاری روبه‌رو شد. توجه به حفاظت از این درختان به‌جز مسئله محیط‌زیستی، جنبه تاریخی و فرهنگی هم دارد و عمر بلند این درختان نشان می‌دهد مردم این سرزمین در طول تاریخ تا چه اندازه برای طبیعت و عناصر آن احترام قائل بودند و حالا این درختان هم قربانی بی‌توجهی می‌شوند و هم در جریان توسعه بی‌ضابطه در مناطق مختلف مورد تهدید قرار می‌گیرند.

عصر یکشنبه، پنجم اسفندماه سال ۱۴۰۳، هشتصد و بیست و سومین شب از مجموعه شب‌های مجله بخارا با همراهی مجله صنوبر و خانه اندیشمندان علوم انسانی به شب بوم‌سازان زاگرس اختصاص داشت. در این شب، سخنرانان از اهمیت و تهدیدهای پیش روی زاگرس گفتند. «علی دهباشی»، سردبیر فصلنامه بخارا، زاگرس را تمدن‌بخش دانست. «مانیا شفاهی»، سردبیر فصلنامه صنوبر، آن را منبع اقتصادی و غذایی ایران عنوان کرد. «بهمن ایزدی» از پیر شدن زاگرس و ضرورت احیای آن سخن گفت. «بهرام زهزاد»، بوم‌شناس، انسان را عامل تغییرات زاگرس از هزاران سال پیش تاکنون معرفی کرد و «رضا ساکی»، دستاوردهای فعالان محیط‌زیست برای معرفی و احیای زاگرس را برشمرد که یکی از آنها همین شب بوم‌سازگان زاگرس بود.

رییس سازمان حفاظت محیط زیست در پیامی به رویداد «کاربرد هوش‌مصنوعی در مدیریت محیط‌زیست و امنیت‌غذایی» تاکید کرد: هوش مصنوعی تنها یک ابزار است و مسئولیت اصلی بر دوش ما انسان‌ها است. با استفاده از این ابزار، ما می‌توانیم به سوی آینده‌ای پایدارتر و سالم‌تر برای محیط زیست حرکت کنیم.

جنوب کالیفرنیا روز گذشته (جمعه) برای رانش زمین و سیل بیشتر آماده بود به ویژه در مناطقی که بر اثر آتش‌سوزی‌های ویرانگر ماه گذشته سوخته بودند.

|پیام ما| دو مطالعه جهانی نشان می‌دهد اقلیم سیاره احتمالاً وارد فاز جدید ترسناکی شده و زمین در حال عبور از آستانه افزایش دمای جهانی ۱.۵ درجه سانتی‌گراد است. این درحالی‌است که براساس توافقنامه تاریخی پاریس در سال ۲۰۱۵، جامعه جهانی به‌دنبال کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و نگه‌داشتن دمای کره زمین در محدوده کمتر از ۱.۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دما پیش از انقلاب صنعتی بود. اما در سال ۲۰۲۴، دمای زمین از این حد هم فراتر رفت. بااین‌حال، این بالا رفتن دما برای اعلام عبور از آستانه مشخص‌شده در توافق پاریس کافی نبود، زیرا اهداف دمایی تحت توافقنامه به‌جای درنظر گرفتن بازه‌های کوتاه‌مدت، بازه‌هایی چندین دهه‌ای را در نظر می‌گیرد و دما را در این بازه‌ها اندازه‌گیری می‌کند. دو مقاله‌ای که به‌تازگی منتشر شده‌اند از معیار متفاوتی استفاده کرده‌اند؛ هر دو داده‌های اقلیمی تاریخی را بررسی کرده‌اند تا مشخص کنند که آیا سال‌های بسیار گرم در گذشته نزدیک نشانه‌ای از شکستن آستانه گرمایش طولانی‌مدت در آینده است یا خیر. پاسخ به این سؤال نگران‌کننده بود؛ بله!

جنگل زاگرس طعمه آتش‌ شده. مردم می‌دوند تا آتش را خاموش کنند و حیوانات را فراری دهند. زنی در این میان، روباه سوخته‌ای را بغل می‌گیرد. این شروع سکانس آغازین فیلم «خاتی» است که تصاویرش برای ما غریبه نیست. سال‌های اخیر زیاد دیده‌ایم که داغ زاگرس بر دل طبیعت مانده است و مردم محلی هم همیشه برای کمک حضور داشته‌اند. فیلم «خاتی» که امسال در جشنواره فیلم فجر شرکت کرده، روایتی است از طبیعت این منطقه و تعارض جامعه محلی با حیات‌وحش. «فریدون نجفی»، کارگردان این فیلم، در گفت‌وگو با «پیام ما» از «خاتی» و اهمیت ساخت فیلم‌های محیط‌زیستی می‌گوید.

باد، عنصری متغیر، نامرئی و هزارچهره از طبیعت است که به‌راحتی نمی‌توان آن را پیش‌بینی کرد. درواقع، بسیاری از بادهای بی‌رحمانه‌ای که ماه گذشته لس‌آنجلس را درنوردید، با طلسم طولانی‌مدت خشکسالی پیش‌ازآن همراه شد که حتی برای جنوب کالیفرنیا هم امری غیرعادی بود. «آریل کوهن»، کارشناس هواشناسی و مسئول «خدمات هواشناسی ملی» در لس‌آنجلس، به نیویورک‌تایمز می‌گوید: «این یک تلاقی منحصربه‌فرد از شرایط بود که تقریباً خیلی کم اتفاق می‌افتد.» بااین‌حال، دانشمندان می‌گویند حالا به‌اندازه‌ کافی درباره بادهای سانتا آنا می‌دانیم تا خود را برای آینده آماده کنیم. سانتا آنا بادهای بیابانی هستند که آتش‌سوزی‌های گسترده ماه گذشته کالیفرنیا را به دیگ خروشانی از ویرانی تبدیل کردند. این بادها با یک الگوی مشخص شعله‌های آتش را گسترش دادند. به‌گفته دانشمندان بادهای سانتا آنا هر سال اغلب در طول ماه‌های سرد می‌وزند. این بادها از دالان‌های به‌خصوصی عبور می‌کنند، از دره‌ها و در امتداد تپه‌ها حرکت می‌کنند و هوای بیابان و زمین‌های ناهموار را در هجوم بی‌پروای خود به‌سمت دریا هدایت می‌کنند.

بر اساس مطالعه‌ای که توسط World Weather Attribution انجام شده است، تغییرات آب و هوایی احتمال وقوع آتش‌سوزی‌های ویرانگر در «لس‌آنجلس» را تا ۳۵ درصد افزایش داده است.