|پیام ما| زباله‌سوزی یكى از راهكارهاى مرسوم تولید تركیبی حرارت و برق از پسماند است كه دو هدف كلی بازیابی انرژی و كاهش حجم پسماند فنى را دنبال مى‌كند. توسعه نیروگاه‌هاى زباله‌سوز در كشورهاى درحال‌توسعه با چالش‌هایى نظیر مطلوبیت پایین كیفیت پسماند، ناپایداری اقتصادی، نگرانى‌هاى محیط‌زیستی و بهداشتى، نارضایتی اجتماعی و عدم انطباق با مدیریت یكپارچه پسماند مواجه است. محدودیت‌هاى موجود در دفن نهایی پسماندهای عادى به‌خصوص در شهرهاى شمالى كشور باعث شده است در طی سالیان اخیر این فناورى مورد توجه سیاستگذاران وتصمیم‌گیران ملى و منطقه‌اى قرار گیرد. در حال حاضر، در كشور دو نیروگاه زباله‌سوز در شهرهاى تهران و نوشهر در حال بهره‌بردارى است و دو مجتمع نیروگاهی در شهرهاى سارى و رشت در حال ساخت است. بررسی وضعیت موجود نشان مى‌دهد توسعه نیروگاه‌های زباله‌سوز در كشور با چالش‌هایى نظیر زیرساخت ناكافى براى سنجش آلاینده‌هاى خروجى، عدم تطابق ضوابط ملى استقرار نیروگاه‌هاى زباله‌سوز با ضوابط بین‌المللى و ارزش حرارتى پایین پسماند ورودى مواجه است. بر همین اساس، دفتر مطالعات زیربنایی (گروه محیط‌زیست) مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی با عنوان «گزارش نظارتی وضعیت احداث زباله‌‌سوزها در کشور و مشکلات پیش رو» منتشر کرده و در آن به بررسی وضعیت فعلی و پیش رو پرداخته است و به‌منظور غلبه بر چالش‌هاى موجود پیشنهادهایی نظیر توسعه نیروگاه‌های زباله‌سوز در چارچوب برنامه ملى راهبردی مدیریت پسماندها، بومى‌سازى الگوریتم امكان‌سنجى فناورى‌هاى تبدیل پسماند به انرژی و مستندسازی تجربیات موفق و ناموفق نیروگاه‌های موجود زباله‌سوز ارائه داده است.

در سال‌های اخیر، باتوجه‌به بحران‌های زیست‌محیطی و ناترازی شدید برق در کشور، تحولات قابل‌توجهی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر به وقوع پیوسته است. بااین‌حال، دست‌اندرکاران این صنعت هنوز با چالش‌های جدی مواجه‌اند. علی‌رغم اینکه نمایندگان مجلس از تصویب قوانین حمایتی سخن می‌گویند، اما پیشرفت‌های حاصل از این قوانین در عمل بسیار محدود بوده و موانع پنهان، راه موفقیت آن‌ها را مسدود کرده است. شاید برای بسیاری این پرسش مهم مطرح شود که چرا قوانین وضع‌شده نتوانسته‌اند به توسعه تجدیدپذیرها در ایران کمک کنند و چه عواملی در این ناکامی نقش دارند. در گفت‌وگو پیش رو با اسفندیار زارعی، مدیرعامل شرکت نیرونویان قشم، تلاش شده است به این سؤالات پاسخ داده شود. او در این مصاحبه به بررسی چالش‌های موجود، ضرورت بهبود فرایندها و چشم‌انداز آینده انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران می‌پردازد.

«آلودگی هوای تهران رکورد زد.» این جمله، عبارتی تکراری و آشناست که با آغاز فصل زمستان، بارها به تیتر خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها تبدیل می‌شود. در کلان‌شهرهایی مانند تهران که با رشد سریع جمعیت و گسترش استفاده از خودروهای شخصی روبرو هستند، آلودگی هوا به یک بحران مداوم تبدیل شده است. آمارها نشان می‌دهند که حدود ۶۰ درصد آلودگی هوای شهر تهران به واسطه ذرات معلق ناشی از خودروهاست. ازاین‌رو، بسیاری از کارشناسان حوزه شهری بر این باورند که ورود خودروهای برقی (PEVs) به بازار به‌عنوان یک راهکار نوین و پایدار، نقش بسزایی در مقابله با آلودگی هوا و بهبود کیفیت زندگی در این کلان‌شهرها دارد.

 سازمان حفاظت محیطزیست در لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ چند حکم بودجه‌ای مرتبط با مدیریت پسماند و عوارض آلایندگی پیشنهاد داد که در مجلس شورای اسلامی به تصویب نرسیدند این در حالیست که کارشناسان معتقدند با توجه به شرایط تولید و مدیریت پسماند و عوارض آن بر محیط‌زیست لازم است مجلس و سایر دستگاه‌ها در این زمینه همکاری بیشتری داشته باشند.

رقم کل بودجه دولت در سال آینده ۶۴۰۷ همت است. اگر با ارز ۸۰ هزار تومانی حساب کنیم، این رقم معادل ۸۰ میلیارد دلار است. یک ماه قبل «مهرداد بائوج لاهوتی»، از اعضای کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد برای رفع ناترازی برق صد میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز است، عددی که اعلام شده بیشتر از بودجه یک سال کشور است؛ قدر هزینه ساخت ۳۷۵ برج به بلندی برج میلاد (هزینه ساخت ۲۶۶ میلیون دلار). اما آیا برای رفع ناترازی واقعاً به این حجم از منابع مالی نیاز است؟ «پیام ما» در این گزارش به‌دنبال بهترین راه‌حل برای رفع ناترازی برق است و کارشناسانی چون «یدالله سبوحی»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی شریف، و «بهرام صادقی»، عضو باشگاه صاحب‌نظران انرژی، در پاسخ به این سؤال از راهکارهای سایر کشورها می‌گویند. از نگاه سبوحی اولویت اول ما در کشور باتوجه‌به محدودیت منابعی که داریم بهینه‌سازی انرژی و بعد تجدیدپذیرهاست؛ اقدامی که اگر صورت پذیرد، معادل ۴۰ درصد از مصرف انرژی را آزاد می‌کند و برگشت سرمایه‌اش در حدود سه سال است. اینکه چرا سیاست بهینه‌سازی انرژی پی گرفته نمی‌شود؟ جوابش از دید این کارشناسان به هیئت‌مدیره‌های لغزان هلدینگ‌های بزرگ خصولتی و قیمت پایین انرژی برمی‌گردد.

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، یک کشور با تنوع اقلیمی و جغرافیایی است که با سوانح طبیعی متعددی همچون زلزله، سیل، طوفان و بیابان‌زایی مواجه است. این سوانح، نه‌تنها تأثیرات اجتماعی و اقتصادی عمیقی بر جوامع محلی دارند، بلکه چالش‌های جدی در زمینه امنیت و پایداری شهری نیز به وجود می‌آورند. به‌ویژه، زلزله‌های ویرانگر در برخی مناطق کشور، ضرورت توجه به طراحی و معماری پایدار را بیش‌ازپیش نمایان می‌سازد. در این میان، متخصصان حوزه معماری معتقدند که معماری پایدار می‌تواند اصولی را برای کاهش خطر سوانح طبیعی، تقویت تاب‌آوری و حفظ اکوسیستم‌های طبیعی در فرایند توسعه شهری، ارائه دهد. دکتر امیرحسین گرکانی، مدیر پژوهشکده سوانح طبیعی از جمله کسانی است که در این حوزه پژوهش‌های بسیاری انجام داده است. او در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما» به بررسی اهمیت و ابعاد مختلف مفهوم شهر و معماری پایدار پرداخته و چالش‌ها و فرصت‌های مستتر در طراحی فضاهای شهری برای کاهش خطرات سوانح طبیعی در ایران را مورد بررسی قرار داده است.

هیچ‌کس نمی‌خواهد گرمای سوزان در تابستان و آلودگی شدید هوا در زمستان را تجربه کند. اما واقعیت تلخ این است که در کلان‌شهرهایی مثل تهران، این دو پدیده به یک بحران غیرقابل‌انکار تبدیل شده‌اند. این پدیده‌ها ناشی از بی‌توجهی به نبود فضاهای سبز، ظهور ساختمان‌های سر به فلک کشیده و خیابان‌های آسفالت شده است که دما را در شهرها به طرز چشم‌گیری افزایش می‌دهد و باعث کاهش کیفیت هوای شهری می‌شود. به همین دلیل است که در سال‌های اخیر پژوهشگران و طراحان شهری به میدان آمده‌اند تا با بهره‌گیری از استراتژی‌های نوین طراحی پایدار بر چالش‌های این بحران که «جزایر گرمایی در شهرها» نامیده می‌شود، فائق آیند. پریسا کلوس، معمار و طراح شهری در آلمان سال‌ها است که در این زمینه مطالعه و فعالیت می‌کند. او که مدرک فوق دکترای خود را از دانشگاه برلین گرفته در سال ۲۰۱۳ شرکت Resilient Urban Planning and Development را در آلمان تأسیس کرده است و هم‌اکنون به‌عنوان مدیر اجرایی این شرکت فعالیت می‌کند. کلوس در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما» در مورد چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌ روی شهرها در مواجهه با پدیده جزایر گرمایی، اینورژن و همچنین راهکارهای ممکن برای ایجاد فضاهای پایدار در فضاهای شهری صحبت کرده است.

شعار هفته هوای پاک اعلام شد

در سال‌های اخیر، ایران با بحران‌های متعدد در تأمین انرژی، به‌ویژه در پیک‌های مصرف، مواجه بوده است. بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی معتقدند این مسائل می‌تواند ناشی از قوانین موجود و عدم تطابق سرمایه‌گذاری‌ها با نیاز واقعی کشور باشد. در این شرایط، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان کلید حل این معضلات مطرح می‌شود. باوجوداین، فرایند طولانی اخذ مجوز و تأمین مالی پروژه‌های تجدیدپذیر چالش‌های زیادی برای دست‌اندرکاران این عرصه ایجاد کرده است. محمدعلی پور‌امیری، رئیس هیئت‌مدیره شرکت KPV مهرآباد، در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما» ایجاد «اطلس سرمایه‌گذاری تجدیدپذیر» را به‌عنوان کلید حل این معضلات عنوان کرد. به‌گفته او، این اطلس می‌تواند به شناسایی مکان‌های مناسب سرمایه‌گذاری و تسهیل فرایند اخذ مجوزها کمک کند.

شرکت کرچنر سولار گروپ ایرانیان با بهره‌گیری از مجموع بیش از ۸۶ سال تجربه دو شرکت ایران تابلو و KSG و بااستفاده از دانش فنی و تجهیزات روز دنیا، بهترین و پربازده‌ترین راهکارها را با توجیه اقتصادی بالا به سرمایه‌گذاران در پروژه‌های نیروگاه خورشیدی ارائه داده است و خدمات مطالعات امکان‌سنجی و برآورد اقتصادی، اجرای کلید در دست شامل مهندسی، مشاوره، تأمین تجهیزات، اجرا و خدمات گسترده پس‌از‌فروش را باتوجه‌به در نظر گرفتن شرایط جغرافیایی محل پروژه در اختیــــــار متقاضیان قرار می‌دهد.

آذربایجان و چین در حال ایجاد کریدور سبز برای صادرات انرژی تجدیدپذیر به اروپا با سرمایه‌گذاری‌های مشترک در پروژه‌های انرژی پایدار هستند

در دنیای امروز، تغییرات اقلیمی و ناترازی‌های انرژی، کشورهای مختلف را به سمت استفاده از منابع تجدیدپذیر انرژی سوق داده است. اما باوجودآنکه ظرفیت‌های تجدیدپذیر در ایران در حدود ۱۲۴ گیگاوات برآورد شده، همچنان شاهد رشد کند صنعت تجدیدپذیر و سرمایه‌گذاری اندک در این حوزه هستیم. ظرفیت انرژی خورشیدی و بادی به ترتیب ۷۱ و ۴۹ گیگاوات، بیش از ۹۷ درصد از مجموع پتانسیل موجود کشور را به خود اختصاص داده است. اما عملکرد صنعت تجدیدپذیر در زمینه جذب سرمایه‌گذاری و دست‌یابی به این پتانسیل‌ها، تا حدودی نامطلوب بوده و چالش‌های متعددی مانند یارانه‌های سوخت و کمبود منابع مالی، مانع از پیشرفت سریع این قطاع شده است. برای بررسی عمیق‌تر وضعیت سرمایه‌گذاری، چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی انرژی‌های تجدیدپذیر، با صمیمی، رئیس هیئت‌مدیره گروه سرمایه‌گذاری دماوند به گفت‌وگو نشسته‌ایم. این مصاحبه به بررسی مدل‌های سرمایه‌گذاری، چالش‌های موجود و تأثیرات جدیدترین تحولات بازار انرژی ایران می‌پردازد: