موج هوش مصنوعی تا یک دهه آینده دست‌کم ۲۰ درصد مشاغل کشور را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. درحالی‌که فقط دو درصد شغل‌ها کاملاً جایگزین می‌شوند، ۱۸ درصد دیگر با ترکیب هوش مصنوعی و نیروی انسانی متحول خواهند شد. پیش‌بینی می‌شود این تحولات درصورت مدیریت صحیح می‌تواند سالانه تا ۱.۵ درصد به بهره‌وری ملی بیفزاید، اما غفلت از الزامات این انتقال، شکاف دیجیتالی و بیکاری ساختاری را تشدید خواهد کرد. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «بررسی تأثیرات هوش مصنوعی بر بازار مشاغل و بهره‌وری در جهان و ایران» این موضوع را بررسی کرده است.

جهان امروز با چالش‌های بی‌سابقه‌ای در حوزه‌های محیط‌زیستی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است. مسائلی سر بر می‌آورند که باید با مجموعه‌ای از دانش‌های گوناگون به آنها پاسخ داد و این درحالی‌است که جامعه در مسیر هرچه تخصصی‌تر شدن پیش می‌رود. در حال حاضر محیط‌زیست یکی از مهمترین حوزه‌های تجلی‌گر این تناقض محسوب می‌شود و برای مثال، تشخیص و اعلام خطرات تغییراقلیم را در حالی متخصصان جغرافیا برعهده گرفته‌اند که این مسئله با سویه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی همراه است. در مواجهه با چنین معضلاتی، لزوم ترک رویکردهای گذشته و اتخاذ تصمیمات بین‌رشته‌ای بیش‌ازپیش نمایان شده است. ازاین‌رو، دانشمندان از طریق رویکردی نوین به‌نام «پایداری محاسباتی» که با ترکیب علوم مختلف، بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی و استفاده از امکانات به‌روز تکنولوژی به‌وجودآمده، در پی آنند تا این چالش‌ها را به مسائل قابل‌حل تبدیل کنند.

داده‌های ماهواره‌ای، به‌ویژه داده‌های سنجش‌ از دور (Earth Observation) یکی از مهم‌ترین ابزارهایی هستند که می‌توانند به شکل‌گیری، مدیریت و بهینه‌سازی شهرهای هوشمند کمک کنند.

در دنیایی که تغییر اقلیم و بحران منابع، آینده کره زمین را تهدید می‌کند، شرکت‌های بزرگ نقش کلیدی در کاهش این چالش‌ها دارند. پپسی‌کو، غول صنعت مواد غذایی و نوشیدنی با تعهدات بلندپروازانه خود در حوزه‌های تغییر اقلیم، مدیریت آب و بسته‌بندی پایدار، نه‌تنها به دنبال کاهش اثرات منفی زیست‌محیطی است، بلکه الگویی برای سایر شرکت‌ها در پذیرش مسئولیت اجتماعی شرکتی شده است. از کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تا بازگرداندن میلیاردها لیتر آب به طبیعت، پپسی‌کو ثابت کرده که کسب‌وکار موفق می‌تواند هم‌زمان با حفظ محیط‌زیست و بهبود شرایط اجتماعی همراه باشد.

|پیام‌ما|در حال حاضر، به‌دلیل عدم تدوین راهبرد ملی کشـاورزی دیجیتال مشتمل بر سند راهبردی و برنامه اقدام در کشور، محیط توانمندساز و مشخص برای فعالیت بازیگران مختلف به‏‌و‌یژه‌ شرکت‌‏های دانش‏‌بنیان و تحقق الزامات مربوطه برای تحقق کشاورزی دیجیتال، ایجاد نشده‌ است. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی با عنوان «سند ملی راهبردی و برنامه اقدام کشاورزی دیجیتال؛ ضرورت‌ها و مؤلفه‌ها» اعلام کرده است فناوری‌‏های اطلاعات و ارتباطات می‌‏توانند دسترسی بازیگران دولتی، نظارتی و بخش غیردولتی را به‌ داده‌های باز در بسیاری از حوزه‌های کلیدی کشاورزی و منابع‌طبیعی، مانند میزان تولید و سطح زیرکشت محصولات، اطلاعات حوزه حفظ نباتات، کیفیت خاک‌های زمین‌های کشاورزی، اطلاعات لازم برای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی مرتبط با منابع پایه از جمله زمین و آب، ظرفیت‌های خالی صنایع تبدیلی و تکمیلی، میزان تغییر کاربری و واگذاری اراضی کشاورزی و منابع طبیعی و الزامات توسعه تولید نهاده‌های فناورانه به‌شکل مقرون‌‏به‌‏صرفه و با دقت بالا فراهم کنند. این گزارش می‌گوید: «در حال حاضر، ارزیابی دقیقی از وضعیت فعلی، شکاف‌ها و فرصت‌های موجود برای نوآوری دیجیتال به‌عمل نیامده و نظام مناسبی برای پایش پیشرفت و اندازه‌گیری تأثیر ابتکارات کشاورزی دیجیتال طراحی نشده‌ است. همچنین، اولویت‌‏ها یبخش کشاورزی در استفاده‌ از ظرفیت‏‌های دیجیتال تاکنون تعیین نشده‌ است. ازاین‌‏رو، تدوین برنامه و راهبردهای مشخص و شفاف در زمینه‌های مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات و ترسیم یک تصویر منسجم از تحقق اهداف حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات به‌ویژه در بخش کشاورزی اجتناب‌ناپذیر است.

جامعه علمی جهان در چندسال اخیر به‌طور پیاپی با شوک‌های افشای مقالات علمی جعل‌‌شده و ثبت جعلی نام نویسندگان مقالات روبه‌رو شده است. به‌طوری‌که هرساله فهرستی بلند و بالا از مقالاتی که توسط مجلات علمی با برچسب «پس‌گرفته‌شده» (Retracted) مشخص شده‌اند، منتشر می‌شود. بسیاری از این مقالات به‌دلیل آنکه حق تألیف آنها توسط برخی شرکت‌ها به شخصی دیگر فروخته شده است، در این فهرست قرار گرفته‌اند و از این طریق، تقلب دانشگاهی این «شبه‌دانشمندان فرصت‌طلب» مشخص می‌شود. حالا اما نوع دیگری از تقلب دانشگاهی شناسایی شده است و آن ثبت اختراعات جعلی است. یک پژوهش نشان می‌دهد تنها در دو سال گذشته، برخی شرکت‌های ثبت پژوهش‌ها و اختراعات علمی، طرح هزاران دستگاه عجیب و غریب در حوزه پزشکی را به‌عنوان اختراع به‌نام افراد مختلف ثبت و از این طریق درآمد کسب کرده‌اند؛ دستگاه‌هایی که وجود خارجی ندارند و حتی اطلاعات اولیه درباره مطالعات مربوط به آنها نیز در جایی ثبت نشده است.

کتاب «نسل زد، نسل امید ایران» نوشته محمدعلی نویدی به تازگی از سوی نشر دایره دانش به چاپ رسیده است.