سوگینه، غمونه، چمری، مویه و شروه نام‌های مختلفی از سوگ‌آواها هستند. موسیقی که بر اساس سنت روایی سینه‌به‌سینه منتقل شده و در دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایلام، دزفول، یاسوج، لردگان، ملایر، آبدانان، الیگودرز و گیلان از زبان زنان داغدار شنیده می‌شود. نوا و آواهایی که برگرفته از کهن‌الگوها و اسطوره‌ها گاهی در مرز توران و ایران سوگ سیاوش را می‌سراید و بعضاً در بزنگاهی از تاریخ برای جوانان و نوجوانان الیگودرز گاگریو می‌خواند. ششم بهمن‌ماه روز نوا و آواهای ایرانی است و «پیام ما» در گفت‌وگویی با «پیمان بزرگ‌نیا»، پژوهشگر موسیقی نواحی، به سوگ‌آواها می‌پردازد. گونه‌ای از موسیقی نواحی که در آن متناسب با شخصیت متوفی، روایت هارمونیکی را بر بستر موسیقی از زبان زنان می‌شنویم.

چراغ‌های سالن‌های تئاتر هنوز روشن‌اند، اما خیابان‌ها خاموش‌تر از همیشه. نوفل‌لوشاتو، خیابانی که تا همین چند وقت پیش، عصرها با صدای همهمه تماشاگران تئاتر، بوی قهوه کافه‌ها و صف‌های کوتاهِ گیشه‌ها زنده بودند، حالا سکوتی را که ناآشنا نیست، به دوش می‌کشند. سکوتی که بعد از جنگ دوازده‌روزه هم این خیابان‌ را که مرکز فرهنگی پایتخت است، پر کرده بود. در پیاده‌روها فقط رهگذران معدودی عبور می‌کنند و خیابان‌ها نیمه‌خالی از عابران پیاده است. در این یک ماه اخیر و به‌دنبال ناآرامی‌های اجتماعی، مراکز فرهنگی پایتخت به‌شکلی خاموش شده‌اند؛ مثل هربار دیگر که اولین ترکش‌هایش فعالیت‌های فرهنگی را نشانه می‌گیرد. گویی فرهنگ هم، مثل شهر، وارد دوره‌ای از نفس‌های کوتاه و احتیاط‌آمیز شده است.

اوایل دهه ۷۰ با تغییرات فرهنگی و اجتماعی، کافه‌های بیشتری در گوشه‌وکنار تهران و دیگر شهرها سر بر آوردند و از دهه ۹۰ تا امروز، شمار آنها همچنان در حال افزایش است. حالا فرقی ندارد در کدام خیابان قدم بزنیم؛ تقریباً در هر خیابان می‌توان محلی برای توقف، دیدار و گفت‌وگو پیدا کرد و فرهنگ کافه‌نشینی روزبه‌روز بیشتر جای خود را باز می‌کند و حتی به شهرهای کوچک‌تر نیز راه یافته است. اما ریشه فرهنگ کافه‌نشینی در ایران به سال‌های دور برمی‌گردد، زمانی که گروهی از مهاجران ارمنی، که از نسل‌کشی و زخمی عمیق گریخته بودند، در ورود و بومی‌سازی نهادهای مدرن اجتماعی، مانند کافه‌ها، در ایران پیشرو شدند. در نشست «کافه‌ها و ارامنه» که روز چهاردهم دی‌ماه در کافه‌موزه «تایپ» برگزار شد، نقش ارامنه در شکل‌گیری فرهنگ کافه‌نشینی ایرانیان بررسی شد و «سید احمد محیط‌طباطبایی»، رئیس ایکوم ایران، و «وازریک نصیریان»، کارشناس و پژوهشگر، پیشینه تاریخی و نقش اثرگذار جامعه ارامنه در ترویج فرهنگ کافه‌نشینی در ایران را واکاوی کردند.

«شب ملخ» با نگاهی طنزآمیز به ترس‌ و خشونت‌ نهادینه دوران جنگ می‌پردازد