بایگانی مطالب برچسب: صنایع دستی
هشدار دربارهٔ بازنگری غیرتخصصی حریم محوطه‌های تاریخی
جامعۀ باستان‌شناسی ایران در پیامی خطاب به سیدرضا صالحی امیری با ابراز نگرانی درباره «بازنگری حرایم» از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درخواست کرد «برای ایران» از هیچ کوششی دریغ نکند. همچنین آنها هشدار داده‌اند وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با درایت و هوشیاری و پیش از آنکه پیکر میراث فرهنگی کشور به وضع ناگوارتری گرفتار آید، با میدان دادن به متخصصان تدبیری بیندیشد و کارنامه خوبی نیز از خود به یادگار بگذارد.
روزگار سپری‌شدۀ دفتین‌سازی
«دفتین» که حالا در گوشۀ صندوقچه‌ها خاک می‌خورد و نسل جدید خانواده‌ها با آن و کاربری‌اش بیگانه هستند، روزگاری از سرمایه‌های یک بافندۀ فرش بود. در خانواده‌هایی که قالیبافی در آن موروثی بود، دفتین‌های زیادی هم دیده می‌شد که برخی میراث پدربزرگ بودند. دفتین‌سازان هم هنرمندانی بودند که دفتین را با چوب و فلز و چاشنی صبر و دقت درست می‌کردند.
روانداز خنک تابستانی
روانداز همیشگی روزهای بلند و کشدار تابستانی در خانۀ مادربزرگ، شمدهای رنگارنگ بود؛ رواندازی که حالا برای نسل جدید اسمی ناآشناست. شمد که بیشتر آن را به‌عنوان یکی از صنایع دستی استان یزد می‌شناسیم، نوعی پارچۀ نازک است که در بافت آن، نخ‌پنبه یا ابریشم مصنوعی ویسکوز به کار رفته است و به‌عنوان روانداز تابستانی استفاده می‌شود.
روزگار سپری شدۀ کیسه‌بافی
صنایع‌دستی در روزگار گذشته مانند عصر حاضر، یک کالای لوکس یا گران‌قیمت که بیشتر کاربری تزئینی داشته باشد، به حساب نمی‌آمد. هنرهای دستی چنان با زندگی بشر درآمیخته بود که وقتی در آستانۀ فراموشی قرار گرفت، یادمان آمد باید برای حفظ و احیاء آن دست‌به‌کار شویم. هنر «کیسه‌بافی» هم از گزند فراموشی در امان نمانده و حالا باید راه‌ورسم آن را از زبان برخی اهالی روستا بشنویم.
آجیده‌دوزی؛ نقش زیبای دست‌دوز
صنایع‌دستی هر شهر سوغات همان دیار هم بود. البته تا قبل از اینکه پای چینی‌ها به بازار صنایع‌دستی باز شود. مسافرانی هم که به کرمان سفر می‌کردند، با خود تکه‌ای از هنر «آجیده‌دوزی» را به‌عنوان سوغات می‌آوردند. آجیده‌دوزی، دوخت ریز و ظریف بر روی پارچه‌ای دولایه با لایۀ نازكی از پنبه است که قدمت آن به روزگار هخامنشیان می‌رسد.
امید به پیمان‌سپاری ۲۰ درصدی صنایع‌دستی
پیمان‌سپاری ارزی صنایع‌دستی و فرش همراه با تحریم‌های جهانی به تأکید چندبارۀ فعالان این حوزه، تراژدی ترسناک ۵ سال اخیر بوده است. هرچند که سال گذشته در بودجۀ ۱۴۰۲ یک بند قانون برای کاهش این پیمان‌سپاری لحاظ شد و در بازۀ زمانی کوتاه (۱۵ بهمن تا پایان اسفند ۱۴۰۲) هم اجرا شد، اما شیرینی آن به کام صادرکنندگان و فعالان این حوزه دوام چندانی نداشت و به ۱۴۰۳ نرسید. البته اواخر هفتۀ گذشته، رئیس بانک مرکزی یک کورسوی امید در این حوزه باز کرد و با تأکید بر مصوبهۀ هیئت دولت در مورد صادرات صنایع‌دستی گفت: «اعمال معافیت از پیمان‌سپاری ارزی، از جمله مشوق‌های مهم دولت برای رونق تولید و صادرات صنایع‌دستی است.» خبری که امیدواری را دوباره به کانون فعالان بین‌المللی صنایع‌دستی و فرش برگردانده است.
سفیر هند: همه ایران قابلیت ثبت جهانی دارد
هنر بومی گیلان زیر غبار فراموشی
قصۀ پرغصۀ ورود اجناس چینی و جایگزینی با هنرهای دستی ادامه دارد و خاموش‌شدن هنر صنایع‌دستی در گوشه‌وکنار کشور، «یکی داستان است پر آب چشم». هنر شانه‌سازی از صنایع‌دستی رایج در گیلان هم از این مهلکه جان سالم به در نبرد و با قطعیت می‌توان گفت، این هنر در خطۀ شمال به خاطره‌ها پیوسته است.
گام‌های ابتدایی توسعۀ صنایع‌دستی
امروز روز صنایع‌دستی است که با ۳۰۰ رشته یکی از متنوع‌ترین تولیدات منحصربه‌فرد در کشور به شمار می‌رود و یک مزیت ویژه هم برای علاقه‌مندانش دارد؛ حق انتخاب دست‌ساخته‌هایش با هر سلیقه‌ای. هرچند که حال فعالانش به‌دلیل مشکلات اقتصادی و برقرارنشدن بیمه خوب نیست، اما گام‌هایی هم برای توسعۀ آن برداشته شده؛ ازجمله برپایی یک بازارچۀ محلی در ورودی هر شهر که دستور رئیس‌جمهور شهید دولت سیزدهم بوده که هنرمندان هر منطقه بتوانند هنرشان را در معرض دید مسافران قرار دهند. دستوری که هنوز اجرای کشوری ندارد، اما در چند شهر اجرا شده و مورد تقدیر وزیر میراث‌فرهنگی هم قرار گرفته است. این نکاتی است که دیروز در مراسم گرامی‌داشت روز جهانی و هفتۀ صنایع‌دستی، همچنین شصت سالگی تشکیل شورای جهانی صنایع‌دستی مطرح شد و «سید‌عزت‌الله ضرغامی»، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هم آن را تأیید کرد. مراسمی که دو اتفاق برجسته هم داشت؛ اول رونمایی از کتاب «هنر دست تهران» و دوم افتتاح یک کارگاه ویژه در استان یزد به همراه چهار پروژۀ دیگر که با هدف ارتقای کیفیت و معرفی صنایع‌دستی رقم خورد. کارگاهی که به‌دلیل ماهیت فعالیت آن، مورد تقدیر وزیر میراث هم بود.
صنایع دستی فقط کالای تزئینی نیست
وزیر میراث فرهنگی گفت: مردم امروز مشکل معیشت دارند بخشی از مردم صنایع دستی را از سبد خرید حذف کرده‌اند چون نمی‌توانند خریداری کنند. باید صنایع دستی آن را کاربردی کنیم تا مردم احساس نکنند که این کالا فقط تزئینی است بلکه کاربرد هم دارد. رئیس جمهور روی عرضه تاکید داشت به همین دلیل دستور داد همه فرمانداران در ورودی شهرها بازارچه صنایع دستی ایجاد کنند، برخی از افراد این کار را کرده‌اند اما فرمانداران بسیاری از شهرها این کار را نکرده‌اند.
انتقاد فعالان صنایع‌دستی از کاهش تسهیلات حمایتی
مسئولان وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تاکید دارند رویکرد این وزارتخانه نسبت به فعالان صنایع‌دستی حمایتی است اما رئیس مجمع ملی هنرمندان صنایع‌دستی معتقد است، تسهیلات دولتی که در حوزه صنایع‌دستی وجود دارد ناکافی و به‌طور مداوم درحال کاهش است.
مهروموم رنگ‌ها روی ابریشم
پارچه‌های رنگارنگ ابریشمی که بیشتر به‌عنوان روسری زنان عشایر استفاده می‌شد، جای خود را به پارچه‌های صنعتی داده است که دیگر رنگ‌وبویی از طبیعت ندارد. برای کمرنگ شدن هنر باتیک یا چاپ کلاغه‌ای باز هم پای صنعت و تکنولوژی نساجی در میان است که با سرعت چشمگیر خود پارچه‌بافی یا چاپ طرح و رنگ روی پارچه را از میان به در کرده. هنر باتیک هم این روزها حال خوشی ندارد و به سرنوشت محتوم خود گردن نهاده است.
