بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم
«خوشبخت» و «شور» زیر لایههای بتن
اهالی افین یکبار دیگر پلاکارد بر دست روی بتنهایی که آب رود را از آنها دریغ کرده ایستادهاند و میگوید «چرا «خوشبخت» و «شور» را از ما گرفتید؟» خوشبخت و شور رودهای روانی بودند که حالا دو دهه است روی آنها بتن ریختهاند و آب آن توسط لولههایی در زیر زمین به اسفدن میرود. شهری در نزدیکی افین و ۵۰ کیلومتری قاینات. افینیها میگویند حدود بیست سال است صدایشان به جایی نمیرسد. قناتها و توت ۳۵۰ساله روستا خشک شده و جان زرشکها در خطر است؛ آنهم برای بتنریزی و حذف رودخانه از مسیر اصلیاش. حالا در هفتههای اخیر کار دوباره شروع شده. آمدهاند تا لولهها را لایروبی کنند و لوله جدید بگذارند. افینیها میپرسند «پول بیتالمال چرا باید صرف چنین نابودیای شود؟» اداره محیطزیست و منابعطبیعی شهرستان میگویند از نظر قانونی اتفاق رخداده به آنها ارتباطی ندارد و آبمنطقهای مسئول است و مسئولان آبمنطقهای هم به ما میگویند «درباره اتفاقات ماههای اخیر اداره امور آب مجوزی نداده بلکه تصمیمگیری درباره تعمیر و لایروبی و کارهای دیگر توسط شورای تأمین استان مصوب شده است.» در میان کشوقوس مسئولانی که هرکدام تقصیر را به گردن دیگری میاندازند و میگویند از نظر قانونی مسئول نیستند! سالیان سال است که بتنها جای آب روان را گرفته، کوههای اطراف خوشبخت و شور تخریب شده و دیگر خبری از پوشش گیاهی نیست و محلیها میگویند «روی بتنها، آنجا که قبلاً رودخانه بود اشک میریزیم.»
سبزسازی سیاستها
در سالهای اخیر موضوع حکمرانی محیطزیست توسط اشخاص و گروهها و به اشکال مختلف مورد بحث قرار میگیرد، درحالیکه متأسفانه شناخت، برنامه و رویه متناسب و مناسبی دراینباره وجود ندارد. در بیشتر موارد تلقی عمومی درباره حکمرانی محیطزیست به عملکرد یا نقش نظارتی و کنترلی سازمان حفاظت محیطزیست در تمام عرصهها و فعالیتهای ارگانهای مختلف تعبیر میشود. در این راستا، انتظار میرود این سازمان بهتنهایی تضمینکننده بهرهبرداری صحیح یا اقدامات بدون تخریب محیطزیست یا فعالیتهای توسعهای و یا استفاده از منابع باشد. اما آنچه شاید بتوان بهعنوان شاهکلید حکمرانی محیطزیست مطرح کرد و درک صحیح آن بقطع میتواند کمک بسزایی در حل مشکلات یا به بیان بهتر معضلات محیطزیستی کشورمان داشته باشد، موضوع «جریانسازی» است.
تالاب یا کانون تولید گردوغبار
تصمیم تلخ برای شیرینی آب
|پیامما| درحالیکه توسعه آبشیرینکنها با اماواگرهای محیطزیستی در سراسر جهان همراه است و بهواسطه استقرار بیشترین تعداد این مجموعهها در خلیجفارس، مکرر در مورد سوءعوارض آن بر دریا هشدار صادر میشود، اما معاون استاندار هرمزگان در مدرسه فصلی آب و محیطزیست از دولت درخواست کرده است که باتوجهبه اینکه آبشیرینکنها یکی از راهکارهای مهم در مدیریت منابع آبی و بهبود وضعیت اقتصادی هستند، به توسعه آنها در هرمزگان کمک کنند. این درخواست درحالیاست که هم خلیجفارس بار قابلتوجهی از حجم آبشیرینکنهای دنیا را به دوش میکشد و هم دولت ایران در حال حاضر با انباشت بدهی از سال ۱۴۰۰ به آبشیرینکنها روبهروست. بااینحال بهنظر میرسد پیشنگریهای شرکت مدیریت منابع آب از ذخایر آبی این استان برای سال ۱۴۰۴ و همچنین گزارشهای سازمان هواشناسی کشور از تداوم کمبارشی در این استان، این گزینه نهچندان صواب را پیش روی مدیران این استان قرار داده است.
اهمیت بازرسی در صنعت انرژیهای پاک
یکی از اصول بسیار حیاتی در صنعت انرژیهای پاک، اهمیت بازرسی است. همانطور که میدانید، انرژیهای پاک یا همان انرژیهای تجدیدپذیر، شامل منابعی چون باد، خورشید، آب، و زمینگرمایی است که بهعنوان گزینههای پایدار و دوستدار محیطزیست در حال گسترش هستند. این صنعت نهتنها برای کاهش اثرات تغییرات اقلیمی و آلایندگی اهمیت دارد، بلکه به تحول در نحوه تأمین انرژی نیز کمک میکند. اما در این صنعت نوپا و پیشرفته، مانند هر صنعت دیگری، دقت و توجه به جزئیات در تمامی مراحل، از طراحی تا بهرهبرداری، ضروری است و اینجا است که بازرسی بهعنوان یک فرایند اساسی وارد عمل میشود.
حفاظت یوزها را به زندگی برمیگرداند
خبر انتصاب «سعید یوسفپور» بهعنوان سرپرست ادارهکل حفاظت محیطزیست استان سمنان با استقبال گستردهای، هم از سوی کارشناسان و هم از سوی کارکنان سازمان حفاظت محیطزیست، مواجه شد. درعینحال، کسانی که در این استان چه بهعنوان فعال محیطزیست و چه کارشناس فعالیت کردهاند، همان وقت گفتند او راه پرسنگلاخی را برای حفاظت از زیستگاههای گسترده و متنوع این استان در پیش خواهد داشت. محدودههای گستردهای از این استان جزو مناطق تحتمدیریت سازمان حفاظت محیطزیست است، گونههای شاخصی چه در حوزه گوشتخواران، چه نشخوارکنندگان و چه تنها پرنده اندمیک ایران در آن زیست میکنند، در عین اینکه سطح تعارض هم در آنها بالاست، هر محدوده درگیر یک یا چند نوع تعارض! در گفتوگو با «سعید یوسفپور» از او پرسیدیم با چه چالشهایی در کار خود روبهروست، چه برنامههایی برای حفاظت از زیستگاههای این استان دارد و فکر میکند بتواند در امر حفاظت موفق باشد؟
ارزیابی تأثیرات اکولوژیک صنایع غذایی
درخت دوستی بنشان که کام دل بهبار آرد
این روزها درباره مسئولیت اجتماعی بیش از هر زمان دیگری میشنویم، علاوه بر اینکه شرکتها، سازمانها و افراد یکسری منافعی دارند و از سوی دیگر آنها هم در قبال اجتماع، محیط زیست و... باید وظایفی را ایفا کنند. افراد جامعه هر کدام باید در نقشی که برعهده دارند نسبت به کم آبی، تولید زباله، آتشسوزی جنگلها و مراقبت از گونههای نادر نسبت به گذشته حساستر باشند؛ این موضوع را میتوان به عملکرد شرکتها و سازمانهای بزرگ برای ایفای نقش خودشان در قالب مسئولیت اجتماعی بسط داد. سادهترین و راحتترین کاری که یک سازمان میتواند انجام دهد استفاده کمتر از ظروف یکبار مصرف است یا اینکه چطور میتوانند زبالههای کمتری تولید کنند، از طرف دیگری باید از خودشان بپرسند تا چه اندازه در راستای پذیرش و انجام مسئولیت اجتماعی به کارمندانشان آموزش دادند؟ اما شرکتهایی هم فعالیت میکنند که عملکردشان انجام کارهایی در حوزه مسئولیت اجتماعی است. درخت میکارند، آب و علوفه برای حیوانات در مناطق گرمسیری تهیه میکنند، ردپای کربن را کاهش میدهند و... اگر زمانی که خوشحال هستید و اوضاع بر وفق مرادتان هست میتوانید صدقه شاد بودنتان را با حمایت از گونههای در معرض انقراض بدهید، یا اگر عزیزتان از دنیا رفته و میخواهید یادش سبز بماند درختی بکارید یا اگر فرزندی در راه دارید به نام او از هیرکانی حمایت کنید؛ این کسب و کارهای تازه مسیر کارهای نیک کردن را برای شهروندان آسان کردند اما برای اینکه بتوانند ادامه دهند، نیاز به حمایت بیشتری هم دارند.
مورچهها در چشم پرتو ایروانی
درحالیکه اغلب کارشناسان، رسانهها و مردم اخبار یوز، پلنگ، خرس و سایر گوشتخواران را دنبال کرده و میکنند، پرتو ایروانی از نسل دهه هفتادیهای کارشناسان حیاتوحش تصمیم گرفت سراغ مورچهها برود و روی آنها پژوهش کند و رسالهاش را دراینباره بنویسد. او بعدتر تورهای کودک با عنوان «مورچهنگری» برگزار کرد و همچنان این برنامه را ادامه میدهد. فعالیتهای ایروانی در حوزه حفاظت و پژوهش حیاتوحش محدود به مورچهها نیست، او یکی از اعضای تیم مدیریتی پروژه شمارش شکاریها در گلوگاه برای سه سال بود که پس از شمارش سال ۱۴۰۳ تصمیم گرفت بهعنوان یک عضو عادی با آنها همکاری کند. درعینحال، پرتو ایروانی عضوی از مؤسسه رمیاران حیاتوحش است که روی حفاظت از گوشتخواران متمرکز شده است. از او پرسیدم این پراکندگی در حوزههای مختلف به کارش صدمه نزده؟ چرا سراغ مورچهها رفت و آیا مورچههای مهاجم در ایران داریم که تنوعزیستی سایر گونهها را با مشکل مواجه کنند؟ و درنهایت اینکه آیا زن بودن چالشی برایش ایجاد کرده است یا خیر؟
قرصهایی که طبیعت را بیمار میکنند
چرای بیرویه، دشمن پنهان بالرنگیهای ایران
هشتصدوسومین شب از سلسله شبهای بخارا با همکاری فصلنامه صنوبر، انجمن مستندسازان حیاتوحش و تنوعزیستی، انتشارات ایرانشناسی و خانه اندیشمندان علوم انسانی به پروانههای ایران اختصاص داشت. در این شب که یکشنبه، ۲۳ دیماه ۱۴۰۳، برگزار شد، «علیرضا نادری»، «بهمن ایزدی»، «پژمان نوروزی»، «وازریک نظری»، «مجید غضنفری»، «امیرحسین بختیاری»، «مانیا شفاهی» و «علی دهباشی» در خانه اندیشمندان علوم انسانی سخنرانی کردند.
جمعیت بیشتر، منابع کمتر
با نزدیکشدن به سال ۲۰۵۰، دانشمندان، پژوهشگران و فعالان محیطزیست بیشازپیش به چالشها و فرصتهایی که پیش رو داریم توجه نشان میدهند. تغییرات اقلیمی، رشد سریع جمعیت، فناوریهای پیشرفته و شهرنشینی فزاینده، تصویری پیچیده و گاهی نگرانکننده از آینده زمین دارند. بااینحال، پیشبینی این تحولات میتوانند فرصتی برای بازسازی و حرکت بهسوی پایداری ایجاد کنند.
