بایگانی مطالب برچسب: بحران آب
تحول اقلیمی در صنعت ساختمان تا هشدارهای ایمنی و محیطزیستی در کرمان و کشور
شماره ۳۴۷۴ روزنامه «پیام ما» در تاریخ ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، به بررسی چالشهای متعددی پرداخته است که از تأثیر تغییرات اقلیمی بر الگوی مصرف انرژی در ساختمانها آغاز شده و به معضلات زیستمحیطی، بحرانهای آبی، چالشهای دارویی و ایمنی عمومی در نقاط مختلف کشور ختم میشود. این شماره با نگاهی دقیق به حوزههای انرژی، بهداشت و میراث فرهنگی، زنگ خطری را برای تصمیمگیران و مسئولان به صدا درآورده است.
مرگ ماهیان در بند الماس اردبیل
کارشناسان محیط زیست استان اردبیل پس از بررسی میدانی، «کاهش شدید حجم آب» و «افت اکسیژن» را دلایل اصلی تلفات ماهیان در بند الماس اعلام کردند. طبق گزارش رسمی، قطع جریان رودخانه و عدم تأمین حقابه زیستمحیطی، بحران زیستی در این منطقه را تشدید کرده است.
اقتصاد معیوب، عامل اصلی ناترازی آب و برق است
عباس علیآبادی، وزیر نیرو، با بیان اینکه چالشهای صنعت آب و برق کشور بیش از آنکه فنی باشد، اقتصادی است، تأکید کرد که نارساییهای اقتصادی، جذب سرمایه را با مشکل مواجه کرده و به رشد غیرمنطقی مصرف دامن زده است. وی از برنامههای دولت برای اصلاح ساختار اقتصادی، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و مدیریت بحران آب بهعنوان محورهای اصلی وزارت نیرو برای عبور از ناترازیها خبر داد.
بحران آب، پشت سدِ حکمرانـــــی
سالهاست که روایت غالب درباره بحران آب در ایران، روایتی مهندسی است؛ روایت سدها، کانالها، سامانههای نوین آبیاری و فناوریهایی که قرار است مصرف آب را کاهش دهند. هر بار که از بحران آب سخن گفته میشود، نخستین راهکارهایی که به ذهن میرسد، توسعه آبیاری تحت فشار، افزایش بهرهوری انتقال آب یا استفاده از تجهیزات جدید است؛ گویی بحران صرفاً مسئلهای فنی است که با ابزارهای فنی قابلحل خواهد بود. اما امروز، در میان پژوهشگران مدیریت منابع آب، روایت دیگری در حال پررنگشدن است؛ روایتی که میگوید مسئله اصلی نه کمبود فناوری، بلکه ضعف حکمرانی آب است. از این منظر، فناوری تنها زمانی میتواند به نجات منابع آب کمک کند که در دل یک نظام تصمیمگیری شفاف، دادهمحور و پاسخگو قرار گیرد. در غیر این صورت، حتی پیشرفتهترین تجهیزات نیز ممکن است تنها شکل مصرف آب را تغییر دهند، نه سرنوشت آن را.
پارادوکس آبی ایران در ۱۴۰۵
در حالی که آمارهای رسمی از رشد ۷۲ درصدی ورودی سدها و افزایش ۳۷ درصدی ذخایر مخزنی در سال آبی ۱۴۰۵ خبر میدهند، بررسیهای دقیق نشان میدهد که ۱۴ استان کشور همچنان با تنش آبی جدی مواجه هستند. این «پارادوکس آبی»، نشاندهنده تداوم کسریهای بلندمدت در منابع زیرزمینی و سطحی است که لزوم بازنگری در سیاستهای مدیریت تقاضا را بیش از پیش نمایان میکند.
افزایش ۲۰ درصدی نیاز آبی کشاورزی بر اثر تغییر اقلیم
رئیس اداره پایش اقلیمی مرکز ملی خشکسالی میگوید پیامدهای تغییر اقلیم فقط به افزایش دما محدود نیست؛ به گفته او، تولید هر تن محصول کشاورزی اکنون به حدود ۲۰ درصد آب بیشتری نیاز دارد و این روند همزمان، مدیریت آب و انرژی و حتی بازههای گردشگری در مناطق ییلاقی را تحت تأثیر قرار داده است.
چرا یک سال بارش مشکلات را حل نمیکند؟
علیرضا شریعت، دبیرکل فدراسیون صنعت آب ایران، با رد تصور بهبود شرایط آبی کشور صرفاً بر اساس میانگین بارندگیهای کشوری، نسبت به تداوم بحران آب در فلات مرکزی هشدار داد. وی تأکید کرد که توزیع نامتوازن بارشها، ۵ سال خشکسالی متوالی و تمرکز ۶۰ درصدی جمعیت در این مناطق، نیازمند تغییرات اساسی در حکمرانی آب، اصلاح شبکه توزیع و بازنگری در آمایش سرزمین است.
از بحران آب در کربال تا سایه جنگ بر مراکز درمانی خوزستان
روزنامه «پیام ما» در شماره ۳۴۴۸ خود (شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵)، با تمرکز بر چالشهای زیستمحیطی، انسانی و زیرساختی، گزارشهای ویژهای را از بحران نابرابری در حوضه آبریز رود کُر و همچنین پیامدهای دردناک جنگ در مناطق جنوبی کشور منتشر کرده است. این شماره ضمن واکاوی وضعیت بیماران خاص در اهواز، به موضوعات مهمی نظیر میراث فرهنگی و چالشهای اجتماعی کارگران زن نیز پرداخته است.
بالادست سبز، پاییــندست خشک
خاطره روزهایی که دشت «کُربال» سبز بود و عطر برنج فضای آن را پر میکرد، آرامآرام از ذهن اهالی محو میشود. کُربال در دو دهه اخیر به نمادی از فقر در استان فارس بدل شده است. سالبهسال چراغ خانههای بیشتری در این منطقه خاموش میشود و ساکنان آن به مرودشت و شیراز مهاجرت میکنند. این گزارش میدانی، روایتی از شرایط کُربال و زندگی مردمی است که زیر فشار بیآبی خم شدهاند.
ایستادن میان دستاورد و عقبماندگی
| پیام ما | در صفحه ۲۴۶ گزارش جهانی توسعه پایدار ۲۰۲۶، نام ایران در میانه جدولی آمده است که نه میتوان آن را شکست کامل خواند و نه موفقیتی روشن. عدد ۶۸.۸ کنار نام «جمهوری اسلامی ایران» قرار گرفته است؛ امتیازی بالاتر از میانگین منطقه، اما نه آنقدر بالا که کشور را در مسیر مطمئن تحقق اهداف توسعه پایدار نشان دهد. کمی پایینتر، عدد دیگری تصویر را روشنتر میکند: امتیاز ایران از سال ۲۰۱۵ فقط ۰.۴ واحد درصد افزایش یافته است. یعنی در یک دههای که جهان قرار بود به سوی اهداف سال ۲۰۳۰ حرکت کند، ایران بیش از آنکه پیشروی چشمگیری داشته باشد، در نقطهای میانه باقی مانده است.
کارشناسان محیطزیست: فریب رشد موقت ذخایر سدها را نخوریم
با وجود افزایش ۸۰ درصدی ورودی آب به مخازن سدها و پر شدن ۶۶ درصدی ظرفیت آنها، کارشناسان حوزه آب و محیطزیست هشدار میدهند که این بهبود وضعیت کاملاً موقتی است و نباید مانع از برنامهریزیهای بلندمدت و اصلاحات ساختاری در حوزه مدیریت منابع آب شود.
نساجـی تشنـــــه آب
نام زایندهرود سالهاست با خشکسالی و کمآبی گره خورده است. اما در فاصلهای نهچندان دور از این رودخانه، کارخانههای نساجی همچنان بخشی از نخ، پارچه و محصولات پوشاک کشور را تولید میکنند؛ صنعتی که شاید کمتر از کشاورزی با بحران آب شناخته شود، اما وابستگی آن به این منبع حیاتی کمتر نیست. آب در صنعت پوشاک حضوری پنهان اما تعیینکننده دارد. از مزارع پنبه و تولید الیاف گرفته تا فرایندهای رنگرزی، چاپ و تکمیل پارچه، تقریباً هیچ حلقهای از زنجیره تولید نساجی بدون آب معنا پیدا نمیکند. به همین دلیل، کمبود آب میتواند بر هزینه تولید، سرمایهگذاری، اشتغال و حتی آینده رقابتپذیری این صنعت اثر بگذارد. البته این نگرانی محدود به ایران نیست. در سالهای اخیر، بحران آب به یکی از موضوعات اصلی در گزارشها و نشستهای بینالمللی صنعت مد تبدیل شده است. کارشناسان هشدار میدهند که کمبود آب در آینده میتواند بهاندازه انرژی و مواد اولیه، سرنوشت صنعت پوشاک را تحتتأثیر قرار دهد.
