درحالی‌که آتش‌بس هر روز شکننده‌تر به نظر می‌رسد، آثار تاریخی آسیب‌دیده از جنگ ۴۰ روزه در وضعیتی معلق میان «ترمیم» و «فرسایش» ایستاده‌اند. معمولاً پس از پایان حمله‌ها، بحرانی دیگر تازه آغاز می‌شود؛ بحرانی خاموش که می‌تواند بخشی از حافظه تاریخی یک کشور را برای همیشه از میان ببرد. آینه‌کاری‌هایی که زیر موج انفجار از سقف جدا شده‌اند، آثاری که شبانه از موزه‌ها خارج شده‌اند و بناهایی که ردِ آسیب هنوز بر جانشان مانده است، همگی نشانه‌های یک «وضعیت شکننده»‌اند. کارشناسان میراث‌فرهنگی در گفت‌وگو با «پیام ما» هشدار می‌دهند که در مرحله پس از بحران «زمان» اهمیت حیاتی پیدا می‌کند؛ جایی که هر تأخیر در تثبیت و مرمت اضطراری می‌تواند به‌اندازه خودِ جنگ ویرانگر باشد.

|پیام ما| در یکی از روزهای «مطبوع و آفتابی» سال ۱۳۳۳ دو برادر پا در راهی گذاشتند که چشم‌انداز روشنی برایش نداشتند. «برادران امیدوار» می‌دانستند که در این مسیر «خطر برادر سوم» آنهاست، اما باز هم موتورسیکلت‌هایشان را راهی مسیری منتهی به مرزهای شرقی ایران کردند و سفری را آغاز کردند که ده سال طول کشید. راهی که از بکرترین مناطق جهان آن سال‌ها عبور کرد. راهی که آنها را تبدیل به نخستین جهانگردان معاصر ایرانی کرد. جهانگردانی که دستاورد سفرشان پژوهشی دقیق و پرخطر از زندگی، آیین‌ها و باورهای مردمان سرزمین‌هایی بود که کمتر اطلاعاتی درباره جزئیات زندگی آنها در سال‌های دهه ۳۰ و ۴۰ شمسی در ایران و جهان وجود داشت. این دو برادر را شاید بتوان جزو آخرین نسل از جهانگردانی دانست که پا در راهی پرخطر گذاشتند، چرا که پس از آنها دنیا به سفرهای آرام و کم‌خطر و امن روآورد و تعریف «جهانگردی» جای خود را به «گردشگری» داد. یکی از آن دو برادر ماجراجو (عبدالله امیدوار) در تیرماه ۱۴۰۱ در شیلی درگذشت و حالا خبر رسیده که برادر دیگر (عیسی امیدوار) در بستر بیماری است.

رکود عمیق صنعت گردشگری کشور و به‌ویژه استان اصفهان در پی پیامدهای جنگ تحمیلی اخیر، فعالان این حوزه را با شرایطی دشوار و کم‌سابقه روبه‌رو کرده است؛ از هتل‌ها و اقامتگاه‌های بوم‌گردی گرفته تا آژانس‌های مسافرتی و تورلیدرها، همگی از کاهش شدید فعالیت، اختلال در خدمات و بلاتکلیفی حمایت‌های وعده داده‌شده گلایه دارند.

سرپرست تیم کاوش قلعه تاریخی نهاوند از شناسایی محل این اثر تاریخی، معروف به قلعه یزدگرد، در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی خبر داد و اعلام کرد در این کاوش‌ها بخش‌هایی از پی قدیمی قلعه و دیوار دوره قاجار شناسایی شده است.

حدود شش ماه از جایگزینی فرش‌های ماشینی با فرش‌های دستباف قدیمی در مسجد تاریخی نصیرالملک شیراز می‌گذرد؛ تغییری که پرسش‌هایی درباره سرنوشت فرش‌های دستباف این بنای وقفی و تاریخی ایجاد کرده است.

مدیر پایگاه منظر باستانی ساسانی فارس با تشریح مهم‌ترین تهدیدها و چالش‌های این مجموعه جهانی اعلام کرد که فرسایش تزئینات معماری، کاوش‌های نیمه‌تمام، مشکلات حقوقی در عرصه و حریم آثار و تکمیل‌نشدن مسیرهای گردشگری از جمله مسائل جدی این میراث جهانی است. او همچنین از اجرای طرح‌های حفاظتی و مرمتی در بخش‌هایی از مجموعه‌های تاریخی مانند بیشاپور، فیروزآباد و سروستان خبر داد.