بایگانی مطالب برچسب: آب و منابع طبیعی
سدسازی روی استخوانهای تاریخ
|پیام ما| رویکرد نامتوازن در توسعه علاوهبر اینکه پیامدهای اجتماعی و محیطزیستی فراوانی دارد، آسیبهای جبرانناپذیری به آثار تاریخی وارد میکند. همان اتفاقی که در جریان ساخت سد خرسان۳ در حال وقوع است. بهگفته «نوروز رجبی»، باستانشناس، ۲۶ محوطه تاریخی و یکی از بزرگترین گورستانهای شناختهشده عیلامی با اجرای این پروژه نابود خواهند شد. وزارت میراثفرهنگی تا امروز در مقابل این پروژه منفعل بوده و بهجای انجام وظایف و تکالیف قانونی بیشتر نقش نظارهگر تخریب میراثفرهنگی داشته است. با اینکه کارشناسان معتقدند مطالعات نجاتبخشی همچنان باید در محوطههای باستانی این محدوده ادامه داشته باشد، وزارت نیرو که مکلف به تأمین مالی پروژههای مطالعاتی است، از تأمین هزینهها با ترفندهای مختلف سر باز میزند و با اتلاف وقت، همچون پروژههای مشابه، قصد دارد مخالفان و منتقدان را در برابر کار انجامشده قرار دهد.
آب دریا هم «وشتاز» را خاموش نکرد
در ساعاتی که مدیرکل بحران مازندران از «مهار ۸۰ درصدی» حریق جنگلهای «الیت» میگوید، نیروهای مردمی، محیطزیست و منابعطبیعی با شعلههای وحشی دست به گریباناند. تا زمان نوشتن این گزارش در عصر سهشنبه، ۲۷ آبان، آتشسوزی در ارتفاعات منطقه حفاظتشده چهارباغ به هفدهمین روز رسیده است و آتش یکهکتاری که در بیتوجهی رها شده بود، بیش از صد هکتار از عرصه جنگلی و مرتعی را درنوردیده است. تا امروز حتی آب دریا هم نتوانسته آتش را خاموش کند.
سدسازی در دنا، قمار با آینده یک ملت
تجمع برای جلوگیری از سدسازیهای زاگرس و دنا مقابل استانداری در یاسوج سهشنبه، ۲۷ آبان، برگزار شد. این تجمع اعتراضی یکی از چندین تجمع اخیر است که با حضور گسترده مردم شکل گرفت. اینبار ماجرا فرق میکند. وقتی مقام عالی کشور دستور ساخت چهار سد را میدهد، یعنی تصمیمی گرفته شده است که سرنوشت یک منطقه را قمار میکند. واکنش مردم هم روشن بود: «دنا پاره تن ایران است.»
کاپ۳۰، بدون نقشه راه
|پیام ما| با ورود اجلاس بینالمللی کاپ۳۰ (COP30) به هفته دوم، نگرانیها درباره نتایج کنفرانس اقلیمی سازمان ملل متحد در حال افزایش است. دهها کشور بهدنبال این هستند که روند گذار از سوختهای فسیلی برپایه قطعنامه تصویبشده در کاپ۲۸، پیش برود و به مرحله اجرا نزدیکتر شود. اما از دو سال پیش جزئیات این روند در اجلاسهای مختلف به سرانجام نرسیده و برزیل که میزبان سیام کنفرانس اقلیمی است، برای پیگیری نقشه راه سردرگم است. در همین حال رقابت برای برگزاری دور بعدی میزبانی این اجلاس میان استرالیا و ترکیه داغتر شده است.
سیلاب ناجی بیابان و قنات
بیابان، تا چشم کار میکند گسترده است. تپه ماهورها، شنهای روان و آفتاب. بیهیچ نشانی از درخت و آب. آب در «هیزمچاه» به مترمکعب حساب نمیشود، قطرهقطرهاش در بیابانهایی که تنه به تنه شهر انارک و خشکی بیدریغ شرق اصفهان قرار گرفته، مهم است و «یک یا دو بار باران در سال، یعنی وفور نعمت». این را پیرمرد انارکی میگوید که از آمدن سیل خوشحال است، فقط اینجا و در سالهای اخیر است که سیل خوشحالی آورده. طرح آبخیزداری، سیلاب را بهجای رهاشدن در جاده ترانزیتی اصفهان-مشهد و زندگی مردم، به هیزمچاه آورده، در ۲۰۰ هکتار با این آب، پسته، آنغوزه و گیاهان دارویی کشت شده و حیاتوحش قرق هیزمچاه هم جان گرفتهاند. نگرانی اما از آینده این طرح هم وجود دارد، از اینکه بخواهند به حساب این آب مهارشده از سیلاب، معادن و صنایع را در این منطقه توسعه دهند؛ منطقهای که هنوز شر فرونشست، مانند اصفهان گریبانش را نگرفته است.
سایهها و چاهها: روایت بحران آب در البرز
آموزش سبز برای آینده زمین
|پیامما| بیست سال پیش، زن کرمانی با ذهنی پر از ایده و دلی پر از دغدغه برای زمین، طرحی روی میز مدیریت ادارهکل منابعطبیعی این استان گذاشت که کسی باور نمیکرد دو دهه اجرا شود. بذری که آن روز کاشته شد، امروز چنان قد کشیده و به درختی پُربار بدل شده که قرار است تمامی کودکان و نوجوانان ایرانی از سایه آن بهرهمند شوند. طرح «کودکان، دوستان طبیعت» که در کرمان و در پی دغدغههای «فتحیهالسادات نعمتاللهزاده ماهانی» و جمعی دیگر از زنان کرمانی متولد شد و حالا قرار است در سطح ملی اجرا شود.
قطع درخت بهبهانه لایروبی «کُر»
دستوری که سه سال پیش برای لایروبی رودخانه «کُر» صادر شده بود، به حاشیه رفته است. در یک هفته گذشته بیلهای مکانیکی بهجای پاکسازی بستر این رود که قرار است حقابه دریاچه مهارلو و تالاب بختگان را بدهد، دیوارههای آن را تخریب کرده و درختچههای گز در اطراف کر را از ریشه کندهاند. این عملیات مخرب از سوی شرکت آبمنطقهای استان فارس در حالی انجام شده که منابعطبیعی مدعی توقف آن است.
تاختوتاز شترهای سرگردان در «زریندشت»
دشتهای «تنگچرخی»، «لهشور»، «هزارمیشی»، «حاجیطاهره»، «بندشت» و «مزایجان» به پهنههای ماسهای بدل شدهاند، این وضع حاصل لگدکوب شدن بستر زمینهای زریندشت زیر سم شترهای سرگردان است. جغرافیای زریندشت کویری نیست، اما ریزگردهایی که از بیابانهای این شهرستان جنوبی فارس برمیخیزد، روی دیگری از زیستن در این اقلیم خشک و زمخت را نشان میدهد؛ بیش از یک دهه چرای بیضابطه و تاختوتاز شترها در عرصههای ملی، پوشش گیاهی را فرسوده کرده است.
امپراتوری جدید LNG در آسیا رقم میخورد
در سال ۲۰۲۴، بیش از سهچهارم کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع (LNG) که در آبهای جهانی تردد میکردند، مقصد نهاییشان بنادر آسیا بود، واقعیتی که نهتنها برتری عددی بلکه داستانی عمیق از قدرت ژئوپلیتیکی، گسلهای ساختاری و تحولات بنیادین بازار انرژی را روایت میکند.
معادن، صحنه درگیریهای خونین
ضرورتهای اقتصادی و نیاز کشور به توسعه و ایجاد اشتغال، همواره از جمله مفاهیمی بوده است که مدافعان و منتفعین بخش معدن برای توجیه گسترش فعالیتهای خود در طبیعت نیمهجان ایران به آن استناد میکنند. ترجمه دقیقتر این ادعا چنین است: گرچه محیط طبیعی و بنیانهای حیاتی سرزمین در هم شکست و از کوهها، رودها و جنگلهای زیبا جز تودهای آلوده و سمی باقی نماند، اما درعوض، کشور ثروتمند شد، مردم به رفاه رسیدند و بخشی مهم از جامعه به شغلی مطمئن و با درآمد مکفی دست یافتند. ناترازی میان سرمایههای ازدسترفته غیرقابلتکرار و دستاوردهای اقتصادی حاصل از این فرایند را کنار بگذاریم و ببینیم تا چه اندازه بخش «مثبت» این روایت، یعنی ایجاد ثروت و اشتغال، در عمل قابل تصدیق است. آنچه در میدان واقعیت دیده میشود، چندان همراستا با این روایت پرطمطراق آن نیست. گزارشهای رسمی، از جمله مطالعات مرکز پژوهشهای مجلس، نشان میدهد بخش عمدهای از معادن کشور نهتنها اشتغال پایدار و مولد ایجاد نکردهاند، بلکه در بسیاری از مناطق، موجب فروپاشی نظامهای معیشتی بومی، تعمیق فقر و گسترش نابرابریهای منطقهای شدهاند.
قانونی که راه تخریب کوهها و مراتع را هموار میکند
