اصطلاح توسعهٔ پایدار (Sustainable development) نخستین بار توسط باربارا وارد در اعلامیهٔ کوکویاک دربارهٔ محیط زیست و توسعه به‌ کار رفت.
بدنبال آن پس از گزارش‌های باشگاه رم و بنیاد هامرشولد به تدریج توسعهٔ پایدار در طی سال‌های دههٔ ۱۹۸۰ و از زمانی که اتحادیهٔ بین‌المللی برای حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی (IUCN-82)، راهبردهای جهانی از محیط زیست و منابع طبیعی با هدف کلی دستیابی به توسعهٔ پایدار را از طریق حفاظت از منابع حیاتی (زنده) را ارائه کرد، مورد توجه جدی و اساسی اندیشمندان و متفکران توسعه قرار گرفت.

بشقاب غذا با طعم توسعه پایدار

چین میراث را دیجیتال و گردشگری را مسئولانه کرد

|پیام ما| وزیر میراث‌فرهنگی روز دوشنبه، ۲۴ آذرماه، در شورای راهبردی وزارت میراث‌فرهنگی از تجربه سفرش به چین و یونان گفت. از تعاملاتی که قرار است در سه حوزه میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بین ایران و این دو کشور شکل بگیرد. او تأکید کرده است: «با توجه به برخورداری چین از فناوری‌های پیشرفته، امکان همکاری در حوزه کاوش‌های باستان‌شناسی و مرمت آثار تاریخی با این کشور وجود دارد.» شاید بد نباشد به تجربه چین در سال‌های اخیر در حوزه حفاظت از میراث‌فرهنگی و همچنین توسعه گردشگری پایدار مبتنی‌بر میراث تمدنی مروری داشته باشیم. حفاظت از میراث‌فرهنگی و توسعه پایدار گردشگری مقولاتی‌اند که ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به نگاه تخصصی و روزآمد به آنها نیاز دارد. موضوعاتی که اگر به‌درستی به آنها پرداخته شود و سیاستگذاری صحیحی برای آن انجام شود، می‌تواند موجب بروز تحولاتی در این حوزه‌ها شود.

فقط ۲۵ سال تا فرونشست فراگیر ایران

زباله‌هایی که رومانی را نجات دادند

|پیام ما| هر هفته در گوشه‌ای از کشور رومانی، صف کوتاهی جلوی یک مغازه شکل می‌گیرد؛ نه برای خرید، بلکه برای پس دادن بطری‌های خالی. آنچه زمانی زباله بود، حالا به بخشی عادی از زندگی روزمره در رومانی تبدیل شده است. کشوری که سال‌ها در قعر جدول بازیافت اروپا قرار داشت، با اجرای یک سیاست ساده اما سراسری، ظرف دو سال توانسته عادت مصرف‌کنندگان را تغییر دهد و میلیاردها بطری و قوطی را دوباره به چرخه بازگرداند.

بادبان‌ها در قطر برافراشته شدند، لنج‌ها در ایران به گل نشستند

قطر این روزها پانزدهمین دوره فستیوال جهازهای بادبانی «کاتارا» را برگزار می‌کند. این رویداد با محوریت میراث دریانوردی، به یکی از جاذبه‌های فرهنگی منطقه تبدیل شده است و هر پاییز گردشگران بسیاری را به دوحه می‌کشاند. محور اصلی فستیوال، جهازهای بادبانی (دُوْ Dhow) است. تصویر این قایق‌های چوبی بزرگ با بادبان‌های افراشته سفیدشان که بر گستره خلیج‌فارس در حرکت‌اند، تبدیل به نماد این رویداد سالانه شده است. اما این رویداد تنها تلاش قطری‌ها برای احیا و معرفی میراثشان نیست، آنها در بخش گردشگری هم جایگاه ویژه‌ای برای دُوْ تعریف کرده‌اند. مروری بر نگاه قطر به میراث دریایی‌اش و در مقابل، بی‌توجهی مسئولان فرهنگی ایران به همین میراث، نشان می‌دهد در دو سوی خلیج‌فارس دو روایت متفاوت از یک میراث مشترک وجود دارد.

تشنگی شیراز، بهای تله‌کابین غیرقانونی

پروژه تله‌کابین، رستوران و کافی‌شاپ در ارتفاعات کوهستان دراک با گذشت بیش از یکسال همچنان تهدیدی برای محیط‌زیست و منابع آب شرب استراتژیک دو میلیون شهروند شیرازی است. گزارش ارزیابی محیط‌زیستی تله‌کابین در کوهستان دراک که توسط شهرداری شیراز ارائه شده است، از دید متخصصان و اساتید دانشگاهی تفصیلی، سوگیرانه و دارای ایرادات علمی و فنی بسیار است؛ اما شهرداری شیراز بدون توجه به روند قضائی پرونده، با ارائه راهکارهای غیرعلمی برای این طرح و برگزاری جلسات متعدد و فرمایشی در تلاش برای دریافت موافقت از دستگاه‌های ذی‌ربط و حتی ایجاد تأثیر در نظر مراجع قضائی است تا به هر نحوی پروژه تله‌کابین را در کوهستان دراک عملیاتی کند.

روان‌گسیختگی اقلیمی

مرور ۲۲ مطالعه جهانی نشان می‌دهد اختلال‌های روانی و حتی رفتارهای خودکشی با افزایش دما و شدت رویدادهای اقلیمی افزایش می‌یابند، چنان‌که هر درجه افزایش دمای محیط، احتمال خودکشی را حدود یک درصد بالا می‌برد و موج‌های گرما نرخ بستری روانی را تا ۶.۴ درصد افزایش می‌دهند. با وجود این شواهد، مطالعات انجام‌شده در ایران بسیار محدود است و به چند بررسی درباره نقش عوامل اقلیمی در خودکشی یا ارتباط تغییراقلیم با افسردگی ختم می‌شود.

اعتبارات مرمت بازار وکیل کجا رفت؟

|پیام ما| «روزی نیست که گردشگران و پژوهشگران از ما درباره علت دودگرفتگی سقف سؤال نکنند.» این را یکی از کسبه بازار وکیل شیراز می‌گوید. بازاری که دو سال پیش دچار آتش‌سوزی شد و هنوز ردپای این آتش‌سوزی روی عرقچین (سقف) بازار باقی مانده است. اسفندماه ۱۴۰۲ اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان فارس اعلام کرد: «وزارت نفت برای مرمت بازار وکیل شیراز یک هزار میلیارد ریال هزینه می‌کند» و مردادماه امسال همین اداره‌کل اعلام کرد: «هنوز بیش از ۲۵ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل این پروژه مرمتی باقی مانده است.» اما در روزهای اخیر زمزمه‌هایی شنیده می‌شود مبنی‌بر اینکه پیش از اتمام پروژه مرمت بازار وکیل، قرار است میراث فرهنگی باقیمانده بودجه تخصیص‌داده‌شده توسط وزارت نفت را بازگرداند؛ تصمیمی که موجب اعتراض کسبه و فعالان میراث‌فرهنگی شیراز شده است.