|پیام ما| در جهانی که هر روز بیشتر با بحران‌های محیطزیستی مواجه می‌شود، شبکه‌های اجتماعی نه‌تنها عرصه‌ای برای سرگرمی و ارتباطات هستند، بلکه به ابزاری تأثیرگذار در افزایش آگاهی، تغییر رفتار و حتی شکل‌دهی به سیاست‌های محیط‌زیستی تبدیل شده‌اند. ایران نیز از این روند جهانی عقب نمانده و شاهد ظهور جنبش‌های سبز مجازی با توان اثرگذاری بالا بوده است؛ آثاری که گاهی ناجی محیط‌زیست بوده و گاهی مخرب آن.

سوزن‌دوزی‌های سنتی ایران از شاخه‌های صنایع‌دستی و هنرهای سنتی محسوب می‌شود. فارغ از تعارف متعدد واژه «سنت» و «فرهنگ» هنر و هنر صنعتی است که ریشه در ساختارهای سنت و فرهنگ دارد. زبان بصری برای بیان. بیان آنچه بر باورها، منطبق است. در فرهنگ علامه دهخدا، سنت: آداب، آیین، رسم، رسوم، عرف و مذهب شناخته، معنی و برگردان شده است.

جامعه علمی جهان در چندسال اخیر به‌طور پیاپی با شوک‌های افشای مقالات علمی جعل‌‌شده و ثبت جعلی نام نویسندگان مقالات روبه‌رو شده است. به‌طوری‌که هرساله فهرستی بلند و بالا از مقالاتی که توسط مجلات علمی با برچسب «پس‌گرفته‌شده» (Retracted) مشخص شده‌اند، منتشر می‌شود. بسیاری از این مقالات به‌دلیل آنکه حق تألیف آنها توسط برخی شرکت‌ها به شخصی دیگر فروخته شده است، در این فهرست قرار گرفته‌اند و از این طریق، تقلب دانشگاهی این «شبه‌دانشمندان فرصت‌طلب» مشخص می‌شود. حالا اما نوع دیگری از تقلب دانشگاهی شناسایی شده است و آن ثبت اختراعات جعلی است. یک پژوهش نشان می‌دهد تنها در دو سال گذشته، برخی شرکت‌های ثبت پژوهش‌ها و اختراعات علمی، طرح هزاران دستگاه عجیب و غریب در حوزه پزشکی را به‌عنوان اختراع به‌نام افراد مختلف ثبت و از این طریق درآمد کسب کرده‌اند؛ دستگاه‌هایی که وجود خارجی ندارند و حتی اطلاعات اولیه درباره مطالعات مربوط به آنها نیز در جایی ثبت نشده است.

«فاطمه امیری‌کیا‌» و همسرش، «علی موسوی»، ساکن زاهدان بودند، اما پرندگان شکاری آنها را چند سال قبل، یعنی ۱۳۹۹، به گلوگاه مازندران کشاند و در این شهر ماندگار کرد. فاطمه در اولین سال فقط چند ساعت به محل پروژه رفت، اما خیلی زود عضو ثابت تیم مدیریت پروژه شد و بخش بزرگی از کارهای هماهنگی و مالی را به‌عهده گرفت. او سال ۱۴۰۰ فقط شمارنده عقاب‌ها و سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ هماهنگ‌کننده فنی در سایت بود و هم شمارش عقاب‌ها و امور مالی برعهده داشت و گاهی هم در کنار دوستان شناسایی پرندگان شکاری را انجام می‌داد. سال ۱۴۰۳ درحالی‌که پرنده‌نگرها در حال شمارش شکاری‌ها در گلوگاه بودند،‌ فاطمه سروسامان دادن به بخش مالی را بر عهده داشت، برای صفحه پروژه گزارش مالی تهیه می‌کرد و در اختیار عموم قرار می‌‌داد. ثبت سفارش‌های تیشرت با طرح پرندگان،‌ هماهنگی برای چاپ و ... از دیگر کارهای او بود که باعث شد پروژه هم شفافیت مالی داشته باشد و حامیان را راضی نگه دارد. در چند سال کار پروژه شمارش شکاری‌ها در گلوگاه، این پروژه توانسته است به یکی از فعالیت‌های شاخص در حوزه حیات‌وحش بدل شود. در گفت‌وگو با فاطمه امیری‌کیا از او پرسیدم چرا زنان در حوزه حفاظت از پرندگان فعال‌ترند؟ فراتر از پروژه‌ شمارش شکاری‌ها در گلوگاه چه کارهایی انجام می‌دهد؟ و آیا با توجه به داوطلبانه بودن فعالیتش در پروژه گلوگاه زندگی‌ش به لحاظ مالی دچار مشکل نشده است؟

|پیام ما| «یکی از سیاسیون که ارتباط گرفتن با ایشان هم بسیار سخت است، چندبار به بنده گزارش دادند که بنابر گزارش‌های یک زمین‌شناس معروف، در فلان نقطه گنجینه‌ای وجود دارد، ما هم تحقیق میدانی را آغاز کردیم؛ چندین متر آن منطقه را به پایین و چپ و راست حفاری کردیم و درنهایت دستور توقف دادیم، چون چیزی پیدا نشد.» این جملات مربوط به اظهارات بی‌پرده «عزت‌الله ضرغامی»، وزیر سابق میراث‌فرهنگی، در جمع فرماندهان و مدیران پایگاه‌های یگان حفاظت میراث‌فرهنگی است که در اردیبهشت ۱۴۰۱ بیان شده است، در این جلسه ضرغامی از حفاری‌های سفارشی پرده برداشت و نکاتی در مورد گزارش‌های سیاسیون مبنی‌بر وجود گنجینه در نقاطی از کشور بیان کرد. نکته‌ای که نشان می‌دهد بزرگترین چالش میراث‌ فرهنگی کشور که «گنج‌یابی» و حفاری غیرمجاز است، تا چه سطحی نفوذ کرده و چرا با آن برخورد قاطعی صورت نمی‌گیرد. نکته قابل‌تأمل اما این است که این روند محدود به یک دوره خاص نبوده و به‌گفته قائم‌مقام وزارت میراث‌فرهنگی سفارش‌ها برای حفاری و پیدا کردن گنج از سوی مقامات به وزارت میراث همچنان ادامه دارد.