بایگانی مطالب برچسب: خشکسالی
بازاری برای صرفهجویی
|پیام ما| از سال گذشته راهاندازی بازار مبادله آب، از سوی وزارت نیرو بهعنوان راهی برای واقعی کردن قیمت آب، افزایش بهرهوری و کاهش مصرف هدف قرار گرفت. بازاری با سازوکار جدید و قابلاجرا در بورس. بنابر اعلام وزارت نیرو، کشاورزان میتوانند با استفاده از ابزارهای نوین آبیاری و افزایش بهرهوری، در مصرف سهم آب معین خود صرفهجویی کنند و حجم صرفهجوییشده را در بازار آب به فروش برسانند. اگرچه این بازار منتقدانی هم دارد، اما بهطور کلی، ایده بازار بهرهوری مورد وثوق بخش خصوصی است. طبق اعلام وزارت نیرو، بازار مبادله آب در حال حاضر و بین بخشهای مختلف مصرف در پنج منطقه آزمایشی منتخب در دشتهای اردکان، قزوین، خواف، سمنان و کاشان عملیاتی شده است.
پادکست خبری ۲۴ شهریور
کاسه گردوغبار، ۹۰ سال بعد
«کاسه گردوغبار» (Dust Bowl) نامی بود که به دشتهای جنوبی ایالات متحده آمریکا دادند؛ جایی که در خشکسالی دهه ۱۹۳۰ درگیر طوفانهای شدید غبار شد. با وزش بادهای شدید، گردوغبار خفهکننده مناطقی از تگزاس تا نبراسکا را درنوردید، دامها را تلف کرد و محصولات کشاورزی در سراسر منطقه را از بین برد. کاسه گردوغبار تأثیرات اقتصادی خردکننده رکود بزرگ را تشدید کرد و بسیاری از خانوادههای کشاورز را به مهاجرت ناامیدانه در جستوجوی کار و شرایط زندگی بهتر سوق داد. رمان معروف «خوشههای خشم» نوشته «جان اشتاینبک» نیز با همین سوژه شکل گرفت و در سال ۱۹۴۰ «جان فورد» با اقتباس از آن فیلمی ساخت که اسکار بهترین کارگردانی را دریافت کرد. اما در آن دهه چه گذشت و این بحران چگونه مهار شد؟
از علم تا رؤیافروشی
بحران آب در ایران، داستانی پیچیده و چندلایه است؛ روایتی نه از یک حادثه ناگهانی، بلکه از روندی طولانیمدت که هم عوامل طبیعی و هم دستاندازیهای انسانی در آن سهم دارند. کاهش بارندگی و تغییراقلیم، تنها حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از سهم این بحران را به خود اختصاص دادهاند. سهم عمده و فاجعهبارتر در ایجاد بحران آب را مدیریت نادرست منابع آب، توسعه بیرویه کشاورزی پرمصرف، انتقال آبهای گسترده و حفر چاههای غیرمجاز فراوان، جانمایی و بارگذاری صنعتی و جمعیتی بیش از توان اکولوژیکی مناطق مختلف کشور، بهویژه مناطق مرکزی و تخریب اکوسیستمهای طبیعی، برعهده دارند. مشکل اصلی اینجاست که مصرف آب کشور در بخشهای شرب، صنعت و کشاورزی به حدود ۹۶ میلیارد مترمکعب رسیده، درحالیکه میزان مجاز برداشت از منابع آب تجدیدپذیر، فقط ۴۲ میلیارد مترمکعب است. این عدم توازن (بهرهبرداری بیش از ۲۰۰ درصدی نسبت به حد مجاز) که مسئله اصلی و واقعی آب ایران است، نهتنها باعث کمآبی یا خشکی رودها و چشمهها و دریاچهها شده، بلکه دشتها را هم تشنه و دچار فرونشست کرده است و رشد بیابانزایی را نیز در پی داشته است.
مرگهای دنبالهدار در زاگرس
«ریبین گورانی» ۱۰ روز در کما برای زنده ماندن تلاش کرد. دود آتشسوزی گسترده در جنگلهای مریوان، اواخر مردادماه به ریههایش تاخت، همان زمان و پس از بازگشت از محل حادثه به مراکز درمانی رفت اما آنطورکه انجمن محیطزیستی چیا نوشت، با تأخیر بستری شد و پس از چند روز وخامت حال، تهوع و سرگیجه شدید، نهایتاً در روز سهشنبه، ۴ شهریور، به کُما رفت. ۱۰ روز در کما ماند و ۱۴ شهریور خبر ازدسترفتنش آمد تا نامش در کنار «حمید مرادی»، «چیاکو یوسفینژاد» و «خبات امینی»، بهعنوان کشتهشدگان در آتشسوزیهای امسال کردستان قرار گیرد. حمید، چیاکو و خبات برای خاموش کردن آتش آبیدر اوایل مرداد جانشان را از دست دادند و حالا در شهریورماه، ریبین ۲۷ساله برای خاموش کردن آتش جنگلهای مریوان از دست رفته است.
آینده تاریک «سفیدرود»
بستهشدن راه کنشگری با چراغسبز محیطزیست
«شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست کشور در سفری به استان کهگیلویهوبویراحمد در پاسخ به اعتراضات فعالان محیطزیست این استان درباره چرایی سکوت سازمان متبوع خود برای جلوگیری از ساخت سدهای ماندگان و خرسان روی سرشاخههای کارون که فاقد مجوزهای محیطزیستی هستند و حکم قطعی برای توقف ساخت یکی از آنها وجود دارد، با سکوت درباره سد خرسان بیان کرده است «درباره سد ماندگان موضع ما مخالفت بود؛ اما تأکید دکتر پزشکیان این است که دستگاههای دولتی علیه هم شکایت نکنیم.»
خودکشی تمدنی در هورالعظیم
غرب ایران و شرق عراق در چند سال آینده غیر قابل سکونت میشود
دریاچه ارومیه؛ آینه اقلیمی ایران
یک فیلم، یک تایملپس ماهوارهای و یا یک عکس نوستالژیک از سالهای دور از ارومیه پرآب با کپشن «مرگ و نابودی»؛ روزی نیست که این تصاویر تن و روان ما را نلرزاند و آهی به افسوس نکشیم! نگین فیروزهای شمالغرب این روزها به کما رفته و اینبار فقط چند لکه آب کمعمق و قرمزرنگ در خود دارد و عملاً خشک شده است. هامون و گاوخونی و بختگان و جازموریان کم بود، دریاچه بزرگ و پهناور ارومیه که تا همین سی سال پیش با ۳۲ میلیارد مترمکعب اندوخته، پرآبی و پیشروی آب آن باعث زحمت و دردسر اهالی حاشیه آن میشد، الان به یک شورهزار بیانتها و وهمناک تبدیل شده است. مردمان حاشیه این دریاچه اکنون به سوگ این پهنه آبی که نمادی هویتمند برای آنها بود، نشستهاند و یک اضطراب جمعی از این سؤال بیپاسخ که سرنوشت این دریاچه چه خواهد شد، تمام شهرها و مردم حاشیه آن را در خود گرفته است.
بحران اقلیم از پنجرهها وارد میشود
آیا به این فکر کردهاید که تابستانهای آینده زیر سایه بحران اقلیمی چه شکلی خواهند بود؟ «کریس هالیگان»، بهعنوان عضو مؤسسه فناوری معماری بریتانیا، میگوید: «وضعیت اقلیمی کنونی ما نیازمند تغییر در اصول بنیادین طراحی ساختمان است.» دو مسئله اصلی باعث مشکل گرمای بیشازحد در خانههای مدرن میشوند.
رودخانه «اعلا» را به کجا میبرید؟
اعتراض خوزستانیها به طرحهای انتقال آب دوباره بالا گرفته است. این بار طرح انتقال آب از سرشاخه رودخانه علاء (اعلا) در شمالشرق خوزستان به استان کهگیلویهوبویراحمد است که صدای اعتراض مردم را بلند کرده. طرح انتقال آب از رودخانه علاء در حالی چراغ خاموش، آغاز شده که نگاهها در جای دیگر، متوجه فشارهای وزارت نیرو برای اجرای طرحهای جدید انتقال آب از سرشاخههای رودخانه کارون بود. واکنشها به انتشار خبر اجرای این پروژه که در بیاطلاعی خوزستانیها کلید خورده، از دو هفته پیش شروع شد. در پی آن، تعدادی از اهالی روستاهای شهرستان صیدون که هممرز با استان کهگیلویه است، روز جمعه تجمعی اعتراضی برپا کردند. آنها با پای پیاده عازم کارگاه محل اجرای طرح شدند تا خودشان ماشینآلات را جمعآوری کنند. وقتی نیروی انتظامی جلوی راهشان را گرفت، با سنگ جاده خوزستان به کهگیلویه را مسدود کردند.
آیا هنوز مجالی هست؟
ایران بر لبه پرتگاه تشنگی
