از استراتژی کلان ایران تا سلطه‌گری روایت

زندگی پس از جنگ، عادی نیست. آن هم دو جنگی که شهروندان ایرانی به فاصله کوتاه تجربه کرده اند و هنوز هم در تعلیق آتش بسی قرار دارند که ممکن است پایدار نباشد. این روزها آن عده ای که طی حملات، خانه و زندگی یا عزیزی را ازدست داده اند، با شرایط روانی وخیمی دست وپنجه نرم می کنند و برای آنان که زیر بمباران بوده اند، هر صدای بلندی مانند صدای انفجار است و ترس، دوباره در جانشان می دود. تأثیرات دیگری مانند بیکاری و تعدیل کارگران یا ادامه دار بودن قطعی اینترنت که نه تنها زندگی روزمره بلکه معاش بسیاری را مختل کرده، از دیگر تبعات جنگ است که پیامدهای روانی بسیاری را در پی دارد. اما آیا باوجود این تبعات جنگ، بازگشت به زندگی عادی ممکن است؟ «پیام ما» در گفت وگو با «سید وحید شریعت»، رئیس انجمن علمی روان پزشکان ایران، این موضوع را بررسی می کند.

جنایت جنگی اصطلاحی حقوقی است که خروجی کنوانسیون‌های ۱۸۹۹- ۱۹۰۷ لاهه و ۱۹۴۹ ژنو به‌حساب می‌آید. جنایت جنگی به مجموعه اقداماتی که منجر به کشته‌شدن و آسیب غیرنظامیان و اسرای جنگی شود، می‌گویند. مفاد این کنوانسیون بیش و پیش از همه بر حقوق افراد غیرنظامی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم تأکید دارد. اما روی دیگر جنگ که در دادگاه‌های بین‌المللی و گفتمان سران حکومت‌ها بررسی نمی‌شود زندگی شخصی مردمی است که قربانیان اصلی جنگ‌ها هستند. مردمی که نقشی در تصمیم‌گیری‌ها برای جنگ ندارند. اگرچه جنایت جنگی مصادیق مشخصی دارد، اما چه بسیار آسیب‌هایی که جنگ در زندگی مردم ایجاد کرده و در هیچ دادگاه و کنوانسیونی موردبررسی قرار نمی‌گیرد. در این گزارش پای صحبت تعدادی از هم‌وطنان در اقصی‌نقاط ایران نشستیم و یک سؤال را مطرح کردیم: جنگ در زندگی شخصی آن‌ها چه اثری برجای گذاشته که تبعاتش تا مدت‌ها باقی‌مانده و از آن به‌عنوان جنایت جنگی زندگی‌شان یاد می‌کنند؟

| پیام ما | هنوز غبار جنگ به‌طور کامل فرو ننشسته بود که صدای کلنگ‌ها بر خاک، بلند شد. در روزهایی که کشور درگیر بحران و نااطمینانی بود، برخی سودجویان از همین آشفتگی به‌عنوان فرصتی برای حفاری‌های غیرمجاز و جست‌وجوی گنج استفاده کردند. اکنون در دوران آتش‌بس، نشانه‌های این سوءاستفاده، به شکل زخم‌هایی عمیق بر پیکر محوطه‌های تاریخی خود را نشان می‌دهد.