|پیام ما| موضوع پایش آنلاین مناطق تحت مدیریت محیط‌‌زیست سال‌هاست که مطرح شده‌. مدیران سازمان حفاظت محیط‌زیست از هوشمندسازی حفاظت و جایگزینی آن با نیروهای میدانی می‌گویند. بااین‌حال، تجربه این روزها در قطع سراسری اینترنت شکننده بودن چنین تصمیم‌هایی را آشکار می‌کند. زمانی که اپلیکیشن‌ها و پایگاه‌های اطلاع‌رسانی داخلی نیز به‌سختی باز می‌شود‌، چطور می‌توان حفاظت از طبیعت و تنوع‌‌زیستی ایران را بر این پایه استوار کرد.با قطع سراسری اینترنت،‌ جست‌وجو و یافتن تاریخچه درباره اظهارنظر مسئولان درباره پایش آنلاین دشوار است. بااین‌حال، مروری بر اخبار پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست نشان می‌دهد تنها در سه ماه اخیر مسئولان مختلف بارها دراین‌باره صحبت کرده‌اند. استاندار اردبیل ۲۷ آبان‌ماه در آیین افتتاح و بهره‌برداری مرکز پایش هوشمند محیط‌زیست کشور اعلام کرد سامانه پایش آنلاین رودخانه ارس راه‌اندازی و به‌روز می‌شود. یک روز بعد، یعنی در ۲۸ آبان، خبر دیگری این‌بار به‌نقل از «حمید ظهرابی»، معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، منتشر شد. این مقام مسئول در نشست کمیته مشورتی هوشمندسازی سازمان حفاظت محیط‌زیست بر اهمیت شتاب‌بخشی به فرایند هوشمندسازی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در پایش، مدیریت و حفاظت از مناطق حساس کشور تأکید کرد و خواستار تمرکز ویژه بر مناطق بحرانی همچون پارک ملی گلستان و تندوره شد. نهم آذرماه شاهد افتتاح مرکز پایش هوشمند محیط‌زیست بودیم. در جلسه‌ای که به همین منظور تشکیل شد، معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: «با راه‌اندازی مرکز پایش هوشمند علاوه‌بر آنکه رصد خیلی دقیقتری بر اتفاقات محیط‌زیست اتفاق خواهد افتاد، آمادگی داریم براساس شاخص‌هایی که با هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و متخصصین سازمان حفاظت محیط‌زیست تبیین می‌شود، برنامه‌های عملیاتی برای بهبود چالش‌ها و جلوگیری از تشدید آن ارائه دهیم. * اینترنت،‌ ضرورت هوشمندسازی «احمد رادمان»، رئیس پارک ملی گلستان، درباره آنچه تحت عنوان هوشمندسازی و پایش آنلاین در پارک ملی گلستان اتفاق افتاده، می‌گوید: «دو هفته پیش نامه‌ای به پژوهشکده محیط‌زیست زده شده است. همچنین، کتابچه‌ای تهیه شده که در آن مناطق پرخطر و... را مشخص کرده‌ایم.» به‌گفته او، در گذشته هم برای چهار نقطه از پارک ملی گلستان دوربین خریداری شده بود که همچنان فعال نیستند. او می‌افزاید: «بااین‌حال، تمام این موارد تنها زمانی قابل اجراست که دسترسی به اینترنت فراهم باشد.» * پایش آنلاین،‌ ضربه دوم به حفاظت یک منبع آگاه با اشاره به اینکه دوربین‌های پارک ملی گلستان در سال ۱۳۹۶ تهیه شدند تا کار کنترل جاده را انجام دهند، می‌گوید: «ما در بحث پایش آنلاین با دو بحث مواجه‌ایم؛‌ کارایی این شیوه و اتصال به اینترنت.» او اضافه می‌کند: «تصور مدیران سازمان حفاظت محیط‌زیست این است که با دوربین‌گذاری، نیازی به گشت نداریم. درحالی‌که پایش آنلاین نقش مکمل در حفاظت را دارد و نمی‌تواند جایگزین گشت‌های محیطبانی شود.» این منبع اگاه با اشاره به اینکه شغل محیطبانی به دستگیری متخلفان و شکارچیان غیرمجاز خلاصه نمی‌شود‌، می‌گوید: «محیطبانان قرار است کار پایش را در ابعاد مختلف انجام دهند، به‌عنوان مثال با دیدن لاشه ممکن است متوجه بیماری شوند و...، ولی زمانی که ما این موضوع را در دوربین‌گذاری خلاصه می‌کنیم، عملاً تنها یک وجه را برجسته کرده‌ایم.» او سطح دربرگیری پایش‌های آنلاین را هم چالش دوم می‌داند. به‌گفته او، این دوربین‌ها و... تنها می‌توانند بخش‌های محدودی از مناطق را پوشش دهند. به‌علاوه، مشکل خراب شدن دوربین‌ها هم مطرح است. «تجربه نشان می‌دهد با بروز هر مشکلی باید شش ماه معطل ماند و همین باعث رها شدن مناطق می‌شود.» به‌گفته این منبع آگاه،‌ اگر پایش آنلاین به این معنا باشد که محیطبان کار اپراتوری را انجام دهد،‌ عملاً حفاظت بیشتر آسیب می‌‌بیند. او می‌گوید: «دوربین،‌ پهپاد و... به عنوان مکمل می‌توانند به کار گرفته شوند. در حال حاضر با همین رویه ۲۴ و ۴۸ ساعت که برای شیفت‌بندی اعمال کرده‌اند، حفاظت به‌اندازه کافی آسیب دیده و نباید با آنلاین کردن پایش به این شکل،‌ ضربه دومی به ‌آن زد. » حتی اگر پایش آنلاین را هم داشته باشیم، در شرایطی که اینترنت می‌تواند دچار اختلال شود و یا با قطع سراسری آن مواجه‌ می‌شویم، چه می‌شود کرد؟ این منبع آگاه می‌گوید: «قطعاً اگر اینترنت قطع شود، دچار مشکل دیگری می‌شویم. در این شرایط مناطق به یکباره رها می‌شود و نتایج زحمات سال‌‌های سال محیطبان به یکباره بر باد می‌رود.» قطع یکباره اینترنت در ایران باعث اختلال در بسیاری از فعالیت‌ها شده است. در این شرایط صاحبان برخی کسب‌‌وکارها حاضر شده‌اند بلیت‌های بین ۳۰ تا ۹۵ میلیون تومانی به استانبول تهیه کنند تا بتوانند به اینترنت دسترسی داشته باشند. بااین‌حال، وقتی پای حفاظت در میان باشد، چنین امکان‌هایی از دست می‌رود. مناطق را نمی‌توان در چمدان گذاشت و به جای دیگری منتقل کرد. ازاین‌روست که پایش آنلاین و سخن گفتن از هوشمندسازی نمی‌‌تواند جایگزین گشت‌زنی شود.

عضو کمسیون اجتماعی مجلس مدعی شده است که اینترنت فردا یا نهایتا سه‌شنبه ۳۰ دی‌ماه در دسترس قرار می‌گیرد.

|پیام ما| باز هم یک بحران دیگر؛ این‌بار نه به فاصله چند سال، که تنها چند ماه پس از بحرانی که جنگ دوازده‌روزه برای گردشگری کشور ایجاد کرد. قطعی اینترنت، لغو پروازها، غافلگیری دوباره نهادهای متولی و بسیاری مسائل تکرارشونده که باز هم بخش‌های مختلف گردشگری را تضعیف کرد. در گفت‌وگویی کوتاه با «حرمت‌الله رفیعی»، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی، به مشکلات دفاتر خدمات مسافرتی در روزهای اخیر که اینترنت و تمامی راه‌های ارتباطی با داخل و خارج کشور قطع شده‌اند، پرداختیم و از آینده گردشگری ایران و دو نمایشگاه پیش رو گفتیم. او معتقد است این نمایشگاه‌های داخلی و خارجی در شرایط فعلی آورده‌ای برای گردشگری ندارند. می‌توان گفت تداوم شرایط بحرانی تنها توان موجود گردشگری را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد، بلکه موجب فرصت‌سوزی‌ها و ازدست‌دادن توان بالقوه آن نیز می‌شود.

نحوه برگزاری تجمعات اعم از اعتراضی یا حمایتی و تعیین محل‌هایی برای برگزاری آنها، به یک مطالبه از سوی مسئولان شهری و استانی تهران تبدیل شده است؛ امری که استاندار تهران آن را یک «ضرورت قانون اساسی» خواند، در برخی دولت‌ها همچون اصلاحات و اعتدال در قالب یک آیین‌نامه مصوب شد و دولت سیزدهم در قالب لایحه‌ای به مجلس ارسال کرد، اما تا امروز جنبه قانونی و واقعی به خود نگرفته است.

سال‌هاست که برای مرورگرهای داخلی تبلیغ می‌شود و بودجه‌‎های زیادی هم پای آنها رفته است. همچنین، با ورود به دوران هوش مصنوعی، متخصصان ایرانی نیز دست‌به‌کار شدند تا از رقبای جهانی خود جا نمانند. اما قطعی سراسری اینترنت و اجبار مردم به روی آوردن به محصولات داخلی، نشان داد «کوه موش زایید». اکثر کاربرانی که از مرورگرهای ایرانی استفاده می‌کنند، از آنها ناراضی‌اند و هوش‌های مصنوعی ایرانی هم از اضطرار مردم سوءاستفاده کرده و تنها خدمات پولی را ارائه می‌دهند. همین عوامل نشان می‌دهد اینترنت بین‌الملل باید هرچه سریع‌تر وصل شود تا مردم مجدداً بتوانند به زندگی عادی خود بازگردند.

|پیام ما| از روز هجدهم دی‌ماه بیش از ۲۰۰ ساعت از قطعی ارتباط ما با جهان گذشته است. از همان روز هم امکان ارسال پیامک‌ها با انسداد مواجه و تماس‌های تلفنی هم مختل شدند و بعد از دو روز، تنها راه ارتباطی در تماس‌های تلفنی خلاصه شد. تا روز شنبه، ۲۷ دی‌ماه، که سرانجام شهروندان امکان ارسال پیامک را پیدا کردند؛ اتصال مجدد کوچک‌ترین امکان ارتباطی در عصر ارتباطات دیجیتال.

|پیام ما| اعتراضات گسترده دی‌ماه که با بحرانی شدن وضعیت بازارها آغاز شد، نه‌تنها منجر به حل مسائل و مشکلات اقتصادی نشد، که مواجهه حاکمیت با این اعتراضات و تصمیماتی که در پی آن گرفته شد، به‌ویژه قطعی بی‌سابقه اینترنت و ارتباطات، بر مشکلات کسب‌وکارها و فعالان اقتصادی در بخش‌های مختلف دامن زد. یکی از این بخش‌ها که این روزها وضعیت شکننده‌ای هم داشت، گردشگری بود. قطعی اینترنت که به‌گفته مسئولان به‌دلایل امنیتی و در پی تشدید اعتراضات انجام شد و حالا ۱۱ روز از آن می‌گذرد، چنان ضربه مهلکی بر تن نحیف این بخش وارد کرده که فعالان این بخش سکوت را بر هر اظهارنظر یا بیان مشکلات ترجیح می‌دهند و می‌گویند از گفتن حرف‌هایی که شنیده نمی‌شود، خسته‌اند. آنها معتقدند به این زودی نمی‌توانند خسارات ناشی از شرایط به‌وجود‌آمده را جبران کنند. هرچند بازیگران اصلی این بخش صدایشان را به گوش رسانه‌ها می‌رسانند، اما در زنجیره ارزش گردشگری هستند کسانی که کسب‌وکارشان با این بخش گره خورده و حالا تریبونی هم برای بیان مشکلاتشان ندارند. راهنمایان گردشگری از جمله این گروه‌ها هستند.