احتمال وقوع سیل در پاییز و زمستان بالاست

|پیام ما| مدتی است که نه‌تنها در فضای مجازی بلکه در فضای رسانه‌های کشور مانند یک‌دهه پیش، خبر وقوع پدیدهٔ «ال‌نینو» و عواقب و نتایج آن به‌ویژه بارش‌های سیلابی منتشر می‌شود. «احد وظیفه»، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، اما به «پیام ما» توضیح می‌دهد که این پدیده با ایران بیش از 20 هزار کیلومتر فاصله دارد و بنابراین ما شاهد اثرات مستقیم و شدید آن نیستیم، اما این بدان معنا نیست که در نیمهٔ دوم سال 1402 ایران درگیر خطر سیل نباشد؛ به‌ویژه اینکه کشور در این بازهٔ زمانی شاهد بارش‌های بیشتری نسبت به سال گذشته است که تحت‌تأثیر تغییراقلیم معمولاً با الگوهای نقطه‌ای، رگباری و سیل‌آسا می‌بارد: قرار نیست ال‌نینو به ایران بیاید، این پدیده در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد که تقریباً 20 هزار کیلومتر با کشورمان فاصله دارد. وقتی این پدیده اتفاق می‌افتد، در برخی مناطق دنیا پدیده‌های ترسالی و در برخی مناطق خشکسالی روی می‌دهد؛ از جمله مناطقی که تحت‌تأثیر این پدیده قرار می‌گیرد شمال استرالیا، فیلیپین، اندونزی، چین و… هستند که اثر مشخص خشکسالی در آنها به وقوع می‌پیوندد. مسئله را می‌توان این‌طور توضیح داد که در بازهٔ زمانی سه تا هفت سال یک‌بار دما از نرمال بالاتر می‌رود و یک‌بار از نرمال پایین می‌رود. طی سال منتهی به پایان سال گذشته، پدیدهٔ لانینا باعث شد بارش‌های پاییزی ایران از نرمال کمتر باشد.
به گفتهٔ وظیفه، این پدیده غرب تا شرق اقیانوس آرام را دچار تغییر دما می‌کند. «تغییر گردش جوی،‌ آب‌وهوای مناطق مختلف را تغییر می‌دهد و ما از این منطقه فاصلهٔ دوری داریم. دقیقاً به‌دلیل همین فاصله است که تأثیرات ال‌نینو به‌دلیل فاصله‌ای که با آن داریم مانند مناطق نزدیک به آن نیست. پدیده‌هایی مانند ال‌نینو را که بزرگ‌مقیاس هستند، می‌توان برای آب‌وهوای شش‌ ماه تا یک سال آینده پیش‌بینی کرد، اما برای پدیده‌هایی مانند جریان نائو (NAO) پیش‌بینی فقط برای 15 روز امکانپذیر است، یا در رابطه با طوفان‌های تندری پیش‌بینی 30 تا 60 روزه ممکن است. در مورد اثرگذاری ال‌نینو می‌توانیم برای پاییز و زمستان پیش‌ِ رو پیش‌بینی کنیم.» او می‌گوید: «با توجه به اینکه بی‌هنجاری دمای اقیانوس آرام افزایش می‌یابد، شکی نیست که وارد دورهٔ ال‌نینو خواهیم شد، اما باید به این نکته توجه شود که ایران با منطقهٔ ال‌نینو به‌اصطلاح دور پیوند است. طبق بررسی‌ای که انجام داده‌ایم طی 50 سال اخیر 11 دوره ال‌نینو و لانینا روی داده است؛ به‌طور نسبی در زمان وقوع ال‌نینو بارش‌ها در ایران به‌طور متوسط برای جنوب و جنوب غرب نرمال و بالاتر از نرمال بوده است. در لانینا هم بارش‌ها همواره کمتر از نرمال بوده است. از همین الآن نمی‌توانیم درخصوص وقوع سیل به‌عنوان یکی از اثرات ال‌نینو پیش‌بینی کنیم، اما اگر بارش‌ها در دمای پایین باشد به‌احتمال زیاد بارش‌ها در مناطق کوهستانی به‌صورت برف است که منجر به وقوع سیل نمی‌شود، اما اگر همان بارندگی در دمای بالا روی دهد، در بارش‌های بیش از نرمال شاهد وقوع پدیدهٔ سیلاب خواهیم بود. از سوی دیگر با توجه به ضعیف شدن پوشش در کوهستان‌ها با بارش‌های متوسط نیز احتمال وقوع سیلاب زیاد است.»
وظیفه می‌گوید براساس تجربه، احتمال وقوع سیل طی امسال نسبت به سال گذشته بیشتر است و بارش‌ها در نیمهٔ دوم پاییز و نیمهٔ اول زمستان نرمال و بالاتر از نرمال خواهد بود.‌ با توجه به احتمال بارش‌های نرمال و فراتر از نرمال در پاییز، احتمال وقوع سیل وجود دارد، اما نباید بی‌خودی در مردم ایجاد نگرانی کنیم و باید با اطلاعات و داده‌هایی که در اختیار داریم، پدیده‌هایی مانند سیل را مدیریت کنیم و بهترین بهره را از آن ببریم. باید اقدامات پیشگیرانه برای حفظ آب ناشی از بارندگی‌ها داشته باشیم؛ چراکه سطح آب‌های زیرزمینی کاهشی قابل‌ملاحظه داشته است.»