| پیام ما | هشدارها دربارۀ عدم تخصیص یارانۀ کاغذ برای کتاب های درسی راه به جایی نبرد تا آن‌که وزارت آموزش‌وپرورش مجبور به تعویق ثبت سفارش کتاب‌های درسی شد. سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی که مسئول تأمین کتب درسی است، قبلاً اعلام کرده بود که ثبت سفارش برای خرید کتاب‌های درسی پایه‌های تحصیلی مختلف از امروز ۲۷ فروردین‌ماه انجام می‌شود اما دیروز در اطلاعیه‌ای، این موضوع را «تا اطلاع ثانوی» به تأخیر انداخت.

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در اطلاعیۀ خود نوشته است: «نظر به پیگیری‌های صورت‌گرفته جهت دریافت اعتبارات تکمیلی به‌منظور تعدیل قیمت‌ها، فرآیند ثبت سفارش کتاب‌های درسی سال تحصیلی ۱۴۰۳ ـ ۱۴۰۲ دوره‌های تحصیلی آموزش ابتدایی، متوسطۀ اول و متوسطۀ دوم که مقرر بود از تاریخ ۲۷ فروردین‌ماه صورت گیرد تا اطلاع ثانوی به تعویق افتاده است.»
بنا بر این اطلاعیه، قرار است ثبت سفارش کتاب‌های درسی متعاقباً اعلام می‌شود.
۷۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است
مهدی حاجی محمدی، رئیس روابط عمومی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، معتقد است که نوسانات ارزی در سال گذشته باعث بالارفتن قیمت تمام‌شدۀ چاپ کتاب‌های درسی خواهد شد و اگر از سوی دولت یارانۀ حمایتی برای چاپ کتاب‌های درسی تخصیص نیابد، با افزایش چشمگیر قیمت کتاب‌های درسی تا ۵۰ درصد روبرو خواهیم شد. درصورتی‌که در سال‌های گذشته به‌طور متوسط قیمت کتاب‌های درسی سالانه در حدود ۲۰ درصد افزایش داشته است.
حاجی محمدی به خبرنگار «پیام ما» گفت: اساساً تهیه و چاپ و قیمت‌گذاری کتاب‌های درسی از یک سال قبل انجام می‌شود. اما سال گذشته به دلیل نوسانات قیمت ارز، دچار افزایش قیمت تمام‌شدۀ چاپ بودیم. برای جبران این افزایش قیمت و تحمیل‌نشدن این هزینۀ اضافه بر دوش خانواده‌ها، از دولت درخواست کردیم که علاوه‌بر بودجه‌ای که برای چاپ کتاب‌های درسی برای سال ۱۴۰۱ تخصیص یافته بود، مبلغی هم به‌عنوان یارانه حمایتی در نظر گرفته شود که تا امروز تأمین نشده است.
به گفتۀ حاجی محمدی، به‌همین دلیل ثبت سفارش کتاب‌های درسی متوقف‌شده تا تکلیف این بودجۀ حمایتی برای پوشش نوسانات ارزی و هزینه‌های چاپ کتاب‌ها مشخص شود.

اگر از سوی دولت یارانۀ حمایتی برای چاپ کتاب‌های درسی تخصیص نیابد با افزایش چشمگیر قیمت کتاب‌های درسی تا ۵۰ درصد روبرو می‌شویم. درصورتی‌که در سال‌های گذشته به‌طور متوسط قیمت کتاب‌های درسی سالانه در حدود ۲۰ درصد افزایش داشته است

او گفت: ردیف اعتباری بودجه برای چاپ کتاب‌های درسی حدود یک هزار میلیارد تومان است که اگر رقمی بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان دیگر به‌عنوان یارانۀ حمایتی در نظر گرفته شود، این نوسان قیمت پوشش داده می‌شود و جلوی افزایش بیش از اندازۀ قیمت کتاب‌های درسی گرفته می‌شود.
تأمین یارانه، کمک به صنایع داخلی کاغذ و مقواست
سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی پیش از این اعلام کرده بود که ۷۰ درصد کاغذ و ۱۰۰ درصد مقوای مورد نیاز برای چاپ کتاب‌های درسی از تولیدات کارخانه‌های داخلی تهیه شده است. حاجی محمدی دراین‌خصوص گفت: این نخستین‌بار در تاریخ کشور است که برای کاغذ کتاب‌های درسی از تولیدات داخلی استفاده می‌کنیم؛ یعنی تأمین این رقم علاوه‌بر کاهش قیمت کتاب پشت جلد کتاب‌های درسی، به نحوی کمک غیرمستقیم دولت به صنایع چوب و کاغذ است.
او در پاسخ به این سؤال که چرا نوسانات قیمت ارز باید بر قیمت تولیدات داخلی تأثیرگذار باشد، گفت: کاغذ تهیه‌شده برای کتاب‌های درسی مستقیماً از چوب تهیه نمی‌شود، بلکه مواد اولیه آن از بازیافت کاغذ و محصولات پتروشیمی‌هاست که بخش زیادی از آنها وارداتی هستند. علاوه‌براین، هزینه‌های استهلاک ماشین‌آلات مربوط به تولید کاغذ و قطع و وصل گاز و برق واحدهای صنعتی در سال گذشته، هزینه‌های مضاعفی را به‌وجود آورد که آنها هم در قیمت تمام‌شدۀ کتاب‌های درسی تأثیر دارند.
حاجی محمدی همچنین گفت که هزینه‌های مربوط به ماشین‌آلات و مواد مصرفی چاپ نیز با قیمت ارز افزایش داشت، اما عمده هزینۀ چاپ کتاب‌های درسی مربوط به کاغذ و مقوا است.
مناطق محروم یارانۀ جداگانه برای کتب درسی دارند
رئیس روابط عمومی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی گفت: کتاب‌های درسی معمولا قیمت‌های نازلی دارند و همواره تلاش می‌شود این قیمت پایین نگه داشته شود. مثلاً در پایۀ اول ابتدایی این هزینه با احتساب هزینه‌های افزایش‌یافتۀ ارزی به حدود ۶۰ هزار تومان و در پایه‌های متوسطه که تعداد کتاب‌ها بیشتر است، به عددی حدود ۱۶۰ هزار تومان می‌رسد. تلاش ما این است که این اعداد به حداقل ممکن برسند تا خانواده‌ها نگرانی خاصی برای تهیۀ این کتاب‌ها نداشته باشند.
افزایش قیمت ۵۰ درصدی کتاب‌های درسی درصورت عدم تأمین یارانۀ کاغذ توسط دولت نگرانی‌هایی را در مورد تأمین کتاب‌های درسی در مناطق محروم یا خانواده‌های کمتر برخوردار به‌وجود آورده است. با این حال حاجی‌محمدی گفت که دولت یارانه‌‌های جداگانه‌ای برای این کار در نظر گرفته است و حتی درصورت عدم تأمین یارانه نیز نگرانی‌ای از این بابت نداریم.
او گفت: در یکی از استان‌ها کتاب‌های درسی تماماً به‌صورت رایگان توزیع می‌شود. در مناطق محروم دیگر نیز اینچنین است. این موضوع در مورد خانواده‌های تحت پوشش کمیتۀ امداد نیز وجود دارد و از آنجا که یارانۀ آنها از سال‌ها قبل در قوانین تعریف شده است، نگرانی از آن بابت نداریم.
تا پایان ساعت کاری روز گذشته که خبر تعلیق ثبت سفارش کتاب‌های درسی منتشر شد، واکنشی از سوی دولت دربارۀ تخصیص یا عدم تخصیص یارانه کاغذ به کتاب‌های درسی منتشر نشد. هنوز مشخص نیست که آیا دولت قصد دارد تمام یا بخشی از یارانۀ مورد نیاز برای کتاب‌های درسی را تأمین کند یا خیر. سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی هنوز تاریخی برای آغاز ثبت سفارش کتاب‌های درسی مشخص نکرده است. هرچند تا آغاز سال تحصیلی جدید هنوز چندماه زمان احتیاج است، اما باید منتظر ماند و دید که آیا این یارانه هم به سرنوشت تعیین تکلیف رتبه‌بندی معلمان دچار می‌شود یا خیر.