رکود صنعت گردشگری با فیلترینگ

کاهش شدید فروش، توقف فعالیت‌های بازاریابی و توقف توسعه کسب و کارها، بخش اندکی از چالش‌های شرکت‌ها و کسب و کارهای سابقه‌دار و نوپای گردشگری در مهرماه و آبان‌ماه ۱۴۰۱ بوده است. همزمان با وضعیت پیچیده اجتماعی در ایران و اختلال شدید در اینترنت و فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام و واتس‌اپ، این صنعت ضربه جدی متحمل شده است. به نقل از قطب‌نما، فعالان بخش گردشگری و هتلداری ایران، بعد از کاهش محدودیت‌های کرونایی عزم‌شان را جزم کرده بودند که زیان‌هایی که در این مدت متوجه آنها شده‌ بود را جبران کنند. اما با اختلال گسترده اینترنت و فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی، دچار شوکی دیگر شدند.

صاحب یک استارت‌آپ گردشگری می‌گوید: اینترنت برای ما مثل میز کار است و امکان فعالیت آفلاین در این عرصه، بسیار دشوار خواهد بود

مدیر یکی از کسب و کارهای آنلاین سفر، اختلالات شدید در اینترنت و اثر آن بر گردشگری را اینطور توصیف می‌کند: «مغازه‌ای را تصور کنید که کرکره‌اش را دو ساعت پایین بکشید و یک ساعت بالا بکشید؛ این مغازه چطور می‌تواند مشتری جذب کند؟!» صاحب یک استارت‌آپ گردشگری هم می‌گوید: «اینترنت برای ما مثل میز کار است و امکان فعالیت آفلاین در این عرصه، بسیار دشوار خواهد بود.» این کسب و کارها در پی تحولات اجتماعی و اختلال اینترنت در ایران با کاهش شدید فروش در یک‌ ماه و نیم اخیر، مواجه شده و در عین حال، همگی مجبور به کاهش معنادار یا توقف کامل فعالیت‌های بازاریابی خود شده‌اند. به علاوه بیش از نیمی از این کسب و کارها، اقدامات توسعه‌ای خود را به صورت کامل متوقف کرده‌اند. با این وجود، تعداد کمی از آنها تعدیل نیرو داشته و دیگران تلاش کرده‌اند تا جای ممکن، منابع انسانی خود را حفظ کنند. از ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ که تحولات اجتماعی و قطعی اینترنت در کشور آغاز شد، تاکنون فعالان و کسب و کارهای حوزه سفر؛ زیان‌های عمده‌ای را متحمل شدند که شاه‌کلید همه آنها، افت محسوس فروش و کنسلی خدمات رزرو شده بوده است. ۱۵ کسب‌وکار از ۱۷ شرکتی که با «قطبنما» مصاحبه کرده‌اند ۴۰ تا ۱۰۰ درصد از فروش خدمات آنها کاهش پیدا کرده است. در کنار کاهش فروش، بسیاری از این شرکت‌ها با چالش کنسلی رزرو‌های خود مواجه شده‌اند. همچنین محمدعلی فرخ‌مهر، رئیس جامعه هتل‌ها، هتل آپارتمان‌ها، اقامتگاه‌های سنتی و پانسیون‌های استان تهران از رکود ۶۰ تا ۶۵ درصدی سطح اشغال هتل‌ها خبر داده است. اختلال شدید اینترنت و فیلترینگ، نه تنها راه ارتباطی شرکت‌ها را با مسافران‌شان قطع کرده بلکه امکان خرید آنلاین خدمات گردشگری را نیز از آنها گرفته‌ است. ۱۵ مورد از ۱۶ کسب‌وکار در یک ماه و نیم گذشته، بین ۶۰ تا ۱۰۰ درصد فعالیت‌های بازاریابی خود را متوقف کرده‌اند و هیچ کدام از آنها، این فعالیت‌ها را مانند سابق پیگیری نمی‌کنند. بازاریابی دیجیتال، اصلی‌ترین کانال بازاریابی برای این کسب و کارها بوده و تمرکز اصلی آنها بر این حوزه بود. اختلال شدید اینترنت و فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی پرطرفدار نظیر اینستاگرام، تبدیل به مهم‌ترین چالش‌ بسترهای بازاریابی گردشگری شده، زیرا این بستر برای مسافران پیش از سفر و ویترین بازاریابی و فروش کسب و کارها بوده و حالا از دسترس خارج شده است.