بلوار هوانیروز در شمال بلوار جمهوری کرمان قرار دارد که یک محدوده شهری در حال توسعه در شهر کرمان محسوب می‌شود. محدوده شهر کرمان در بخشی از این بلوار و با رسیدن به پادگان هوانیروز ارتش تمام می‌شود و زمین‌هایی که متعلق به ارتش هستند با فنس از بافت شهری اطرافش جدا شدند. ارتش سال‌ها پیش توانسته مجوزی برای واگذاری بخشی از زمین‌هایش به پرسنل هوانیروز ارتش را بگیرد و بعد هم شورای عالی معماری و شهرسازی با اضافه شدن ۳۷ هکتار از اراضی هوانیروز به شهر کرمان موافقت کرده اما مشروط به اینکه مساحت کلی شهر کرمان بیشتر نشود. شهرداری و اداره‌کل راه و شهرسازی کرمان هم پیشنهاد دادند پادگان ۰۵ و بخشی از کوه‌های صاحب الزمان کرمان از محدوده شهری حذف شوند.

قرار است ۳۷ هکتار از اراضی هوانیروز ارتش (واقع در انتهای بلوار رضوان و هوانیروز) به مساحت شهر کرمان اضافه شود و در ازای آن، بخشی از کوه‌های معروف به صاحب‌الزمان و پادگان ۰۵ از محدوده شهری کرمان خارج شوند. پادگان ۰۵ و کوه‌های صاحب‌الزمان کرمان که به مجموعه جنگل‌ دست‌کاشت قائم، گنبد جبلیه و بخش تاریخی کرمان نزدیک است در شرق و شمال شرقی کرمان قرار گرفتند. با این حساب اگر این اتفاق بیفتد، مساحت شهر کرمان از ۱۳ هزار هکتار به ۱۲ هزار و ۵۸۶ هکتار کاهش پیدا می‌کند. حذف پادگان ۰۵ از محدوده شهری طبق قانون باید انجام می‌شد، چه محدوده‌ای جدید به شهر کرمان اضافه شود چه نشود. حذف کوه‌های صاحب‌الزمان کرمان هم که یک جور خلط مبحث است، زیرا کوه‌ها بافت شهری محسوب نمی‌شوند و نیاز به ارائه خدمات شهرداری نداشتند. «شهر کرمان زیادی بزرگ است»، این را همیشه شهرداران و مدیران شهری، بهانه کمبود بودجه و کیفیت پایین خدمت‌رسانی شهرداری به شهروندان کرده‌اند. همچنین معاون خدمات شهری شهرداری کرمان به همین بهانه، سال گذشته در یک مصاحبه گفته بود جمع‌آوری زباله شهر کرمان از قسمت‌های میانی که بافت غیر متراکم دارند کار سختی‌ست.

شهرداری مقروض کرمان در طی چه فرآیندی و چطور می‌خواهد این ۱۸ هکتار را بفروشد و قرار است با پولش چه کند، موضوعی است که هنوز جزئیاتش را نمی‌دانیم

عملی شدن تحدید تازه شهر کرمان، تهدیدی برای حاشیه‌نشینی
اما تراکم واقعی شهر کرمان چقدر است؟ برای اینکه به درستی متوجه کم بودن تراکم شهر کرمان شویم می‌توانیم تراکم کرمان را با شهری شبیه به آن مقایسه کنیم. برای مثال شهر یزد ۲۱۲ نفر در هر هکتار تراکم دارد در صورتی که این عدد برای کرمان حداکثر ۵۰ نفر در هکتار است. اگر کمی به عقب برگردیم مثلا در ابتدای قرن چهاردهم شهر کرمان ۲۰ هزار نفر جمعیت و ۳ کیلومتر مربع مساحت داشت. این عدد در سال ۱۳۹۰ به ۵۳۴ هزار نفر جمعیت و ۱۱۴ کیلومتر مربع مساحت رسیده است. در سال ۱۳۴۵ تراکم کرمان ۲۱۳ نفر در هکتار و اکنون تراکم شهر کرمان بین ۴۰ تا ۵۰ نفر در هکتار است. این اطلاعات از رشد نامتوازن شهر کرمان حکایت دارد. رشدی که ۵۵ سال اخیر با ۸ونیم برابر شدن جمعیت مساحت را حدود ۶۵ برابر افزایش داده است. اگر این تصمیم عملی شود حاصلش چیزی جز توسعه نامتوازن نخواهد بود. این نوع از توسعه نامتوازن شهر باعث تخلیه بافت‌های مرکزی شهر و حتی افت قیمت املاک در بافت‌های میانی شهر کرمان شده است. در ازای این کاهش تراکم در بافت میانی شهر، این حاشیه شهر است که در حال توسعه و رشد است. مردم نیز از سرمایه‌گذاری در حاشیه شهر استقبال بیشتری می‌کنند.
ساز و کار نامعلوم شهرداری کرمان در فروش اراضی
در سمت بلوار جمهوری اسلامی کرمان خانه‌های لوکس و گران قیمت بیشتری به چشم می‌خورند. حالا قرار است باز هم این پهنه شهر کرمان بزرگ‌تر شود. البته شهرداری کرمان در گرفتن این تصمیم نقش چندانی نداشته اما نیمی از این ۳۷ هکتار متعلق به شهرداری کرمان است. معاون معماری و شهرسازی شهرداری کرمان با بیان اینکه ۶۰ درصد از این اراضی مربوط به کاربری‌های عمومی و تجاری است می‌گوید سهم شهرداری کرمان از همین ۶۰ درصد، خواهد بود. همچنین اینکه شهرداری کرمان در طی چه فرآیندی و چطور می‌خواهد این ۱۸ هکتار را بفروشد و قرار است با پولش چه کند، موضوعی است که هنوز جزئیاتش را نمی‌دانیم. اما اگر سری به سایت دیوار کرمان بزنید و کلمه هوانیروز را جست‌وجو کنید آگهی‌هایی با عنوان اراضی هوانیروز ارتش می‌بینید. ارتش این اراضی را به قطعات ۱۸۰ متری تقسیم کرده که هر قطعه را به ۳ نفر اختصاص داده است و هر نفر صاحب ۲ دانگ از زمین می‌شود. تمام این ‌اگهی‌ها قطعات ۶۰ متری و ۲ دانگی هستند که بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان به فروش می‌رسند. یعنی یک قطعه زمین ۱۸۰ متری بین یک میلیارد دویست میلیون تومان تا دو میلیارد و صد میلیون تومان معامله می‌شود این در حالی است که این اراضی هنوز جز محدوده شهری نیستند و سند ندارند. بر اساس اطلاعاتی که مشاوران املاک در محدوده بلوار هوانیروز در اختیار داشتند ظاهرا در این اراضی تا سقف ۳ طبقه می‌شود ساخت‌وساز کرد و بیش از آن مجوز ندارد. این آگهی‌ها نشان می‌دهد که قیمت این اراضی چه در بخش مسکونی چه در بخش تجاری برای شهر کرمان قابل توجه است و در صورت فروش توسط شهرداری نیز ثروتی قابل توجه از آن شهرداری کرمان خواهد بود. شهرداری مقروضی که اکنون در پرداخت حقوق کارکنانش نیز دست به عصاست.

این کار اشتباه است، چطور در شهری به بزرگی و کم‌تراکمی کرمان چنین کاری می‌کنند و ۳۷ هکتار از بیابان را وارد شهر می‌کنند حال اگر به قصد خانه‌دار کردن یک عده یا درآمدزایی برای شهرداری هم باشد، اشتباه است

حذف کوه از محدوده شهر به این راحتی‌ها نیست
در نهایت ترانه یلدا معمار و شهرسازی که با کرمان نیز آشنایی دارد، این تصمیم را از منظر معماری شهری و محیط زیست در گفت‌وگو با پیام ما بررسی کرد. او معتقد است حذف کوه‌ها از شهر کرمان خنده‌دار است. یلدا پیش از این نیز اظهاراتی در خصوص تخلیه بافت تاریخی کرمان و ساکن شدن افراد فرودست در بخش میانی شهر کرمان داشته است. این متخصص در خصوص اضافه شدن ۳۷ هکتار جدید به شهر کرمان با قاطعیت گفت: «این کار اشتباه است، چطور در شهری به بزرگی و کم‌تراکمی کرمان چنین کاری می‌کنند و ۳۷ هکتار از بیابان را وارد شهر می‌کنند حال اگر به قصد خانه‌دار کردن یک عده یا درآمدزایی برای شهرداری هم باشد، اشتباه است.» این معمار و شهرساز در گفت‌وگو با روزنامه پیام‌ما ادامه داد:« اینکه فکر کنیم برای اضافه کردن این ۳۷ هکتار بخشی از کوه را حذف می‌کنیم اشتباه است. اینکه کسانی در طرح تفصیلی کوه را در محدوده شهر کرمان قرار دادند یعنی کوه بخشی از این شهر بوده و حذف کردنش به این راحتی نیست.»