این هفته برای حیات وحش ایران دردناک بود. ابتدا یک توله یوز ماده بر اثر تصادف جاده‌ای در حوالی پارک ملی توران از دست رفت. دیروز هم از خراسان شمالی خبر رسید یک خرس قهوه‌ای در تصادف جاده‌ای در خراسان شمالی تلف شده است. پس از از دست رفتن یوز ماده، کارشناسان حوزه حیات وحش به درستی به مساله کم‌کاری وزارت راه در ایمن‌سازی مسیرهای حاشیه زیستگاه‌های یوز اشاره کردند که در شماره دیروز در گزارش و یادداشت صفحه اول به آن اشاره کردیم. اما گذشته از این مورد، در خلال بحث‌های کارشناسی واقعیت دیگری هم برملا شد. برخی از کارشناسان حیات وحش فاش کردند که مدتی است اجازه نیافته‌اند از تجهیزات مورد نیازشان مانند دوربین تله‌ای در زیستگاه‌ها استفاده کنند. موضوعی که برخی دیگر از کارشناسان حیات وحش و منابع مطلع در سازمان حفاظت محیط زیست هم آن را تایید می‌کنند.

آنگونه که از توضیحات کارشناسان برمی‌آید مدیرکل حراست سازمان حفاظت محیط زیست محدودیت‌های گسترده‌ای را در استفاده از تجهیزات پایش اعمال کرده تا جایی که عملا شماری از طرح‌های پایش و حفاظت معطل مانده‌اند. این محدودیت‌ها با چه هدفی اعمال شده است؟ آیا اساسا مدیر مذکور سیاست‌های رئیس سازمان را اجرا کرده یا خودش به چنین تشخیصی رسیده است؟ اگر این سیاست اجرایی مطابق نظر ایشان است که باید برای وضعیت سازمان اظهار نگرانی کرد. شاید وقت آن باشد که خطاب به آقای سلاجقه نکاتی را یادآوری کنیم:
پس از روی کار آمدن دولت سیزدهم و در روزهایی که اسامی چهره‌های به شدت سیاسی و ناآشنا با محیط زیست به عنوان گزینه ریاست سازمان در رسانه‌ها منتشر می‌شد، فعالان محیط زیست کوشیدند مسئولان دولت را متوجه این نکته کنند که با انتصاب یک فرد ضعیف این سازمان تضعیف‌شده را نحیف‌تر نکنند. روزی که شما به عنوان رئیس سازمان حفاظت محیط زیست منصوب شدید تقریبا اکثر جریان‌های محیط زیستی با هر سلیقه سیاسی از این انتصاب استقبال کردند. برخی آن را پیروزی فعالان محیط زیست قلمداد کردند و برخی دیگر با رعایت جانب احتیاط صرفا اظهار خشنودی ملایمی کردند و صبر کردند تا عملکرد شما را ببینند. داوری بدون سوگیری درباره عملکرد سازمان حفاظت محیط زیست در زمان تصدی مسئولیت شما نیازمند بررسی دقیق است و موضوع این نوشته هم نیست. اما در اینجا یکی از نقاط تاریک و مبهم عملکرد شما مورد بحث است. اداره کل حراست سازمان حفاظت محیط زیست در دوره شما چرا با فعالان محیط زیست و پژوهشگران حیات وحش سختگیرانه رفتار می‌کند؟ معطل نگه داشتن طرح‌های حفاظت و پایش حیات وحش و جلوگیری از دوربین‌گذاری در مناطق مصداق بارز این سیاست مبهم است. این موارد چیزی نیست که سازمان آن را کتمان و تکذیب کند چرا که بسیاری از کارشناسان قابل و دلسوز حیات وحش از این وضعیت ناراضی‌اند و این نارضایتی را به «پیام ما» هم منعکس کرده‌اند. فعالان محیط زیست از شما به عنوان چهره‌ای دانشگاهی و دلسوز محیط زیست انتظار دارند که در زیرمجموعه‌تان رویکرد تخصصی را جایگزین نگاه امنیتی کنید و در تغییر نگرش‌های منفی به فعالان محیط زیست پیشرو باشید. متاسفانه ادامه روند فعلی در بخش پایش و حفاظت از حیات وحش می‌تواند برای محیط زیست ایران پیامدهای بدتری داشته باشد و تنوع زیستی ایران بیش از پیش تهدید شود. امیدواریم این نوشته خیرخواهانه موجب تغییر روند کنونی شود. حتما واقفید که «حفاظت» بدون مشارکت سازمان‌های مردم نهاد و فعالان محیط زیست غیرممکن است. رویکرد فعلی از شعار «محیط زیست مردم‌پایه، هوشمند و فناورانه» نشانی ندارد.