600 میلیون تومان تمام بودجه تکثیر یوزپلنگ‌ در اسارت است. این رقمی است که معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی دیروز به آن اشاره کرد و گفت که کل اعتبار سازمان حفاظت محیط زیست برای احیای یوزها 3 میلیارد تومان است و باید بین 5 استان تقسیم شود. نشست خبری فرصت‌ها و چالش‌های تکثیر در اسارت گونه‌های جانوری در معرض انقراض که ظهر دیروز در سازمان محیط زیست برگزار شد، فقط به صحبت از دلایل مرگ توله یوزهای متولد شده در پشت فنس‌های توران و تمام مصائب یوزها و زیستگاه‌هایشان در ایران گذشت؛ مصائبی چون تهدید عبور جاده از زیستگاه‌ها و معدن‌کاوی در این مناطق. این بار هم همچون روزهای پیشین، حسن اکبری، معاون محیط زیست طبیعی گفت که اشتباهات را می‌پذیریم و حتما اصلاح می‌کنیم و بهرنگ اکرامی، دامپزشک معتمد سازمان هم از آنچه در روند زایمان «ایران» رخ داد گفت و به عکس اظهارات پیشینش، از عملکرد سازمان دفاع کرد.

حسن اکبری، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست و بهرنگ اکرامی، دامپزشک معتمد سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخ به سوال «پیام ما» درباره فراموش کردن زیستگاه‌ها با وجود تمرکز بر تکثیر در اسارت گفت: «حفظ زیستگاه همواره اولویت ما بوده است. من در تمام بازدیدها به مسئول منطقه توران این را گفتم که شما به هیچ وجه نباید به مسئله تکثیر ذهنت را متوجه کنی و از حفاظت باز بمانی. در همین مدت تجهیزات توران اضافه شده است. 10 تا موتورسیکلت به توران اضافه شده، نیرو هم اضافه شده و یک کمیته ساماندهی دام تشکیل شده و این موضوع را به دفتر زیستگاه‌ها ابلاغ کرده‌ام. آنها هم در حال پیگیری هستند که دام‌هایی که قبلا خریداری شده و محدوده‌هایی که آزاد شده را کنترل کنند چون بخش‌هایی از جنوب توران، ورود شتر را داشتیم. بنابراین مسائل حفاظت از زیستگاه هم دنبال می‌شود و در سازمان ذهن ما بیشتر متوجه حفاظت بوده و سعی کردیم که کمرنگ نشود.»

بهرنگ اکرامی، دامپزشک معتمد سازمان گفت که حال «ایران» خوب است، همین دیشب (شنبه) وارد محوطه 5 هکتاری شده و زندگی روزمره‌‌اش را شروع کرده و قرار است هفته بعد دکتر پیترز، از کارشناسان خارجی رحم ایران را سونوگرافی می‌کند تا وضعیت سلامتش مشخص شود

اکبری همچنین در پاسخ به سوال دیگر «پیام‌ما» درباره آشفتگی در طرح تکثیر در اسارت یوزپلنگ آسیایی، نبود برنامه‌ریزی برای تولد توله‌ یوزهای «ایران» و همچنین فراهم نکردن تجهیزات به‌طوری که دامپزشک ناچار به استفاده از تجهیزات شخصی‌اش شده و همینطور انتخاب نکردن تیمارگر برای توله‌ها توضیح داد: «درباره تکثیر، آقای اکرامی که جدا از سازمان نیست. او دامپزشک معتمد ما بوده و در آن شرایط تماما سعی کردم نظرات ایشان را بشنوم. اگر در هر مسئله‌ای با من تماس گرفته، پذیرفته‌ام. در حالی که آقای دکتر مرعشی، دامپزشک خود سازمان و همینطور دکتر ظاهری (مدیر کل محیط زیست استان سمنان) هم در این برنامه بوده‌اند اما سعی کردیم که نظرات مسئول فنی پروسه زایمان را بشنویم و اعمال کنیم. تجهیزاتی که او آورده بود، در راستای رفع و پاسخ‌دهی به اعتماد و نیازی است که ما داشتیم.» این سخنان اکبری در حالی است که پیش از این بهرنگ اکرامی، دامپزشک معتمد سازمان از نبود تجهیزات گلایه کرده و گفته بود که اگر تجهیزات پزشکی‌اش را با خود به توران نمی‌برد، ممکن بود ایران و توله‌هایش از دست بروند. معاون محیط زیست طبیعی سازمان در ادامه چندین بار تاکید کرد که نباید مسائل پیش آمده را آشفتگی خواند و درباره نبود آمادگی برای سزارین «ایران» گفت: «دو هفته قبل از زایمان سه جلسه با مدیریت مدیر کل محیط زیست استان سمنان برگزار شد که کارشناسان دفتر حیات وحش هم در آن دعوت بودند. من از قول رئیس سازمان به او اعلام کرده بودم که تمام پیش‌نیازها دیده شود. اینکه حالا آیا در آن جلسات به موضوع فکر نشده، یا فکر شده و بعدش کوتاهی شده، مسئله‌ای است که گروه حقیقت‌یاب در حال کار روی آن هستند و نتیجه‌اش بیرون می‌آید. درباره سزارین و تمام پیش‌نیازها در آن جلسات پیش‌بینی شده بوده. اینکه چه چیزهایی در کمیته‌ها پیش‌بینی نشده، یا چه چیزهایی پیش‌بینی شده اما فراهم نشده، در حال بررسی است.»او درباره انتخاب نکردن تیمارگر برای توله‌ها از سوی سازمان هم چنین توضیحی داد: «تیمارگری که تخصص نیست. یک کار تجربی است. الان یک گروه هستند که از توله بازمانده محافظت می‌کنند و بالاخره آنها استراحت می‌خواهند و نمی‌توانیم فرد دیگری را پیدا کنیم. سه روز است دنبال تیمارگر می‌گردیم. اما اگر می‌خواستیم واقعا به یک پروسه تکثیر با مفهومی که در ذهن شما و انتظار مردم وجود دارد، شاید همان روزی که این یوز از تهران به توران منتقل شد باید کسی را می‌فرستادیم آفریقا تا تیمارگری یاد بگیرد. از طرف دیگر اینطور نبود که وقتی زایمان اتفاق افتاد فراخوانی بزنیم و سریعا تیمارگر پیدا کنیم. عمده برداشت و انتظار ما این بود که یوز موارد، توله‌هایش را بردارد. حتی هنوز محیط‌بانان ما قبول نمی‌کنند و می‌گویند حتما این یوز توله‌هایش را برمی‌دارد. بنابراین به نظر من این آشفتگی نیست. آن هم در حالی که اولین بار است چنین کاری در کشور انجام شده. ممکن است بعضی مسائل آن تجربه و تخصص آن در داخل کشور نباشد یا ممکن است حتی مواردی دیده نشود. با این همه پیش از این هم گفته‌ام، باید خطاهای این کار را بپذیریم و حتما اصلاحش کنیم.»

حسن اکبری: تمام جاده‌های کشور بدون اصول احداث می‌شوند و در زیستگاه یوز معدن‌کاوی می‌کنند و هیچ ابزاری دست سازمان محیط‌ زیست نیست تا جلوی این کار وزارت راه را بگیرد چه انتظاری داریم؟

بی‌توجهی سازمان برنامه و بودجه به درخواست‌ها
در بخش دیگر این نشست معاون سازمان حفاظت محیط ‌زیست عنوان کرد: «ریشه یوز را جاده و فعالیت‌های معدنی نابود کرده، چون این فعالیت‌ها زیستگاه را از بین برد. وقتی تمام جاده‌های کشور بدون اصول احداث می‌شوند و هیچ ابزاری دست سازمان محیط‌ زیست نیست تا جلوی این کار وزارت راه را بگیرد چه انتظاری داریم؟ در این زمینه قانونی را تهیه و به مجلس ارسال کردیم حالا باید ببینیم تصویب می‌شود و اصلا وزارت راه زیر بار می‌رود؟» او در عین حال اضافه کرد: «ما از گردونه استعلام‌های معدنی حذف شده‌ایم. وضع اعتبارات ما را ببینید. ضعیف‌ترین وسیله نقلیه دنیا در حوزه حفاظت برای ماست. حتی افغانستان ماشینش تویوتاست اما ما نه. این دردهای ماست. مواردی که در این نشست مطرح شد، اعتبار سنگین می‌خواهد. با این همه سعی می‌کنیم از این به بعد با مشورت و کارشناسی بیشتر در تجربه‌های آینده این اشتباهات را مرتکب نشویم. »
اکبری در ادامه گفت: «این نکته هم قابل توجه است که ما برای احیای یوز ۳ میلیارد تومان اعتبار برای کل پنج استان مدنظر در اختیار داشتیم. برای این طرح نیز در کل ۶۰۰ میلیون تومان اعتبار وجود داشت. در این شرایط اقداماتی مثل رادیوگرافی و سونوگرافی هم برای توله‌ها انجام شد که هر کدام هزینه زیادی داشت.» او با اشاره به این ارقام گفت: «برای احیای یوز و پروژه تکثیر به 5 میلیارد تومان پول احتیاج است.»
او با بیان این موارد اضافه کرد:‌ «از آذرماه که ما در سازمان حفاظت محیط زیست مستقر شدیم به سازمان برنامه و بودجه اعلام کردیم که دوسال برای نجات یوزپلنگ وقت داریم. پاسخی که به ما داده شد این بود که بودجه شما مشخص است و آن را مدیریت کنید. ما نقشه عمل دو صفحه‌ای تعیین کردیم که فردا عصر نهایی می‌شود و آن را منتشر می‌کنیم.»
شانس بقای توله سوم مشخص نیست
بخش زیادی از زمان این نشست به صحبت از مرگ یوزها و دلایل آن گذشت. بهرنگ اکرامی، دامپزشک معتمد سازمان گفت که حال «ایران» خوب است، همین دیشب (شنبه) وارد محوطه 5 هکتاری شده و زندگی روزمره‌‌اش را شروع کرده و قرار است هفته بعد دکتر پیترز، از کارشناسان خارجی رحم ایران را سونوگرافی می‌کند تا وضعیت سلامتش مشخص شود.
او سپس درباره موضوعاتی که در نشست درباره نداشتن دستکش و لمس یوزها مطرح شده بود گفت: «من بدون دستکش لمسشان کردم اما در زمان سزارین دستکش داشتم و آن عکس بدون دستکش مربوط به 48 ساعت بعد از عملیات معرفی توله‌ها به مادر بود. ضمن اینکه دست من ضدعفونی شده و استریل بود و در آن زمان از دستکش غیراستریل بهتر بود.» اکرامی همچنین درباره اینکه گفته می‌شود بوی بدن انسان باعث شده ایران فرزندانش را نپذیرد هم چنین توضیحی داد: «ایران، حیوانی نیمه‌دست‌آموز است و اصلا نمی‌داند طبیعت چیست. ضمن اینکه به بوی انسان عادت دارد و حتی به بوی آنتی‌بیوتیک خوراکی هم حساسیتی نشان نداد و به راحتی خورد.»
اکرامی از سوی دیگر به این اشاره کرد که شاید امکانات موجود در حد یوزپلنگ به عنوان گونه‌ای در معرض انقراض و با این میزان اهمیت نبوده است اما در نهایت «نتیجه خوبی داشت».
اکبری هم درباره وضعیت توله سوم با اشاره به اینکه کار بزرگی در این پروژه انجام شده گفت: «اکنون یک توله زنده و تا حدودی سالم است اما شانس بقای توله سوم مشخص نیست در حال کمک از دامپزشک‌ها هستیم. به هر حال شیر خشک مصرف می‌کند و هرگز این تغذیه جایگزین شیر مادر نیست. در این شرایط مشکل گوارشی به‌طور مکرر پیش می‌آید. با این حال تاکنون چندین بار سونوگرافی کامل انجام شده و با کمک چندین دامپزشک و متخصص شرایط درمان و نگهداری پیش می‌رود. شرایط کنونی درمان بهتر از توران است که 7 ساعت تا تهران فاصله داشت و سه ساعت تا مرکز شهر. همچنین درباره تلف‌شدن توله دوم هم منتظر نتایج قطعی هستیم.»معاون سازمان حفاظت محیط‌ زیست درباره اینکه آیا امکان داشت که توله دوم زنده بماند توضیح داد که تاکنون بر اساس آنچه از نمونه‌برداری‌ها پیداست، لخته شدن شیر در دستگاه گوارش باعث تلف شدن توله شده اما نتیجه پاتولوژی تا ۱۰ روز دیگر مشخص می‌شود، این وضعیت می‌تواند به نحوه شیر دادن، نوع شیر و حتی استرس برگردد.
اکبری همچنین در پاسخ به این سوال که مسئول پروژه تکثیر یوز کیست، چنین توضیحی داد: «این پروژه به استان سمنان واگذار شد و حتی کارشناسان ستادی کمتر در جریان قرار می‌گرفتند.»