| پیام ما | معاون خدمات شهری شهرداری تهران مدتی پیش اعلام کرد که ماموریت ساماندهی سگ‌های ولگرد به سازمان مدیریت پسماند واگذار شده است. این وظیفه پیشتر به عهده شرکت ساماندهی صنایع مشاغل بود. شورای پنجمی‌ها با این توجیه که ساماندهی و جمع‌آوری سگ‌های ولگرد با ماموریت‌های اصلی این شرکت تفاوت قابل توجهی دارد، این ماموریت را به حوزه پسماند شهرداری تهران منتقل کردند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ساماندهی سگ‌های ولگرد که می‌توان آن را یکی از چالش‌های تازه محیط زیست شهری دانست در شهرهای دیگر کشور نیز به عهده سازمان مدیریت پسماند شهرداری‌هاست. با این وجود چالش‌های فعلی مدیریت پسماند پایتخت،‌ کارشناسان محیط زیست را از وظیفه تازه این سازمان نگران کرده است.

ابتلای دو نفر در ماه‌های گذشته به بیماری هاری در تهران باردیگر سیاست‌های کنترل سگ‌های ولگرد را در شهر را زیر سوال برد. همان روزها دعوایی میان طرفداران حقوق حیوانات و کارشناسان حیات وحش در فضای مجازی ایجاد شد. جنجالی همیشگی که میان دو گروهی که خبررسانی‌ها را کذب و مجوزی برای کشتار حیوانات می‌دانند و گروه دیگری که معتقدند بیماری ویروسی هاری برخلاف باور عمومی ریشه‌کن نشده و همچنان می‌تواند باعث مرگ‌ومیر شود، مرگ و میری که تنها راه آن کنترل جمعیت حیوانات بلاصاحب گوشت‌خواری است که می‌توانند منتقل کننده بیماری هاری باشند. سال 87 وزارت کشور دستورالعملی برای کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد داشت، دستورالعملی که مهم‌ترین وجه آن عقیم‌سازی سگ‌های ولگرد بود. این وجه در سال‌های اخیر در بعضی شهرهای کشور به درستی اجرا نشد و یکی از دلایل آن تناقض میان گروه دوستداران حیات وحش و حیوانات است. در تهران ماجرا قدری متفاوت است.
خبرگزاری ایلنا دی‌ماه سال گذشته، گفت‌وگویی با متولی سابق سگ‌های ولگرد در تهران یعنی مدیرعامل شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل سیار داشت. قدرت‌الله محمدی آن زمان به ایلنا گفته بود، تاکنون متوسط دو هزار سگ عقیم‌سازی شده‌اند اما این چرخه در گردش است و از جاهای دیگر حیوانات وارد شهر تهران می‌شوند. از هفته گذشته قراری را گذاشتیم که هر سال واکسن هاری را به همه‌ی سگ‌هایی که در اختیار داریم و زنده گیری می‌شوند به صورت دائم تزریق شود تا اگر شهروندی دچار گازگرفتگی شد خطر جانی برای او نداشته باشد. او حدس زده بود که در یک پروژه سه ساله عقیم‌سازی همه سگ‌های بلاصاحب در تهران انجام می‌شود.
به گفته قدرت‌الله محمدی، احتمالا بیش از 5هزار سگ بلاصاحب در تهران وجود نداشته باشد.
ماموریت ساماندهی سگ‌های ولگرد از شرکت ساماندهی صنایع و مشاغل به سازمان پسماند در دوره گذشته کلید خورد و سال گذشته از سوی معاون خدمات شهری شهرداری تهران اعلام شد. موضوعی که فعالان شهری را نگران وظایف روی زمین مانده سازمان پسماند در حوزه زباله‌های تهران می‌کند. با این حال بعضی کارشناسان نیز معتقدند که ساماندهی پسماند می‌تواند تاثیری در کاهش جمعیت سگ‌های ولگردی که از آن‌ها تغذیه می‌کنند نیز داشته باشد.
محمدمهدی عزیزی، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند در گفت‌وگو با «پیام ما» نگاه دیگری به مساله دارد. او معتقد است که وظیفه مدیریت جمعیت سگ‌های بلاصاحب در شهرهای دیگر ایران نیز بر عهده سازمان مدیریت پسماند است با این حال او معتقد است که ماموریتی که به سازمان واگذاری شده، علی‌رغم فعالیت‌های دیگر سازمان باید انجام شود. او تاکید می‌کند: «مجموعه و شهروندان در جریانند که این موضوع دو بعد دارد، یک بعد آن نارضایتی شهروندان از رهاشدگی سگ‌های بلاصاحب در سطح شهر است و بعد دیگر آن افرادی است که حامی حیواناتند. ما به دو طرف احترام می‌گذاریم و سعی می‌کنیم تا برای آن برنامه مدونی داشته باشیم، مشکلاتی وجود دارد و نمی‌توان آن را کتمان کرد اما برای سال 1401 برای آن برنامه‌ریزی می‌کنیم.
دو دستگی میان نظرات
او درباره مشکلاتی که تاکنون برای مدیریت جمعیت سگ‌های ولگرد مشخص شده است نیز می‌گوید: دوستان جمعیت حامیان حیوانات از نحوه نگهداری و جمع‌آوری نارضایتی‌هایی داشتند. از سوی دیگر تعداد سگ‌های رها شده در سطح شهر و محل نقاهتگاه‌هایی که اکنون وجود دارد و ظرفیت نگهداری، از جمله این مشکلات است. باید با وزارت بهداشت و حامیان حیوانات جلسه‌ای بگذاریم و بهترین مسیر را انتخاب کنیم.
نقاهتگاه تازه نداریم
آنطور که مسئولان پیشین شهرداری گفته‌اند، نقاهتگاهی در چیتگر با ظرفیت نگهداری ۴۰۰ سگ وجود دارد، این نقاهتگاه را حامیان حیوانات مدیریت می‌کنند. درباره نقاهتگاه سرخه حصار نیز که با ظرفیت نگهداری حدود ۴۰۰ سگ آماده افتتاح است در اطلاعیه ای اعلام شد که حامیان حیوانات درصورتی که دارای NGO ثبت شده هستند می‌توانند این نقاهتگاه را مدیریت کنند. علاوه بر این یک نقاهتگاه دیگر نیز در آرادکوه وجود دارد. عزیزی می‌گوید ایجاد نقاهتگاه تازه برای سگ‌های بلاصاحب را در دستور کار ندارد: «می‌توانیم با برنامه‌ریزی مدون و دستورالعمل وزارت کشور و دستورالعمل‌های سازمان بهداشت جهانی به نظرم می‌توانیم مولد بودن را کنترل کنیم.»
عزیزی در پاسخ به این پرسش که آیا یوتانایز سگ‌های بلاصاحب براساس دستورالعمل وزارت کشور در دستور کار سازمان است یا نه نیز تاکید کرد: بحث یوتانایز، برای سگ‌هایی مطرح می‌شود که مریضی دارند، هاری دارند و شرایط و بیماری خاصی دارند که به نظرم هم افکار عمومی را جریحه‌دار می‌کند و شرایط را سخت می‌کند. به نظرم ما در حوزه درمان باید پیشگیری را مدنظر قرار دهیم.
رهاسازی سگ‌های بدون صاحب بعد از عقیم شدن در سال‌های اخیر نارضایتی‌هایی میان فعالان محیط زیست در پی داشت، آنطور که رسانه‌ها روایت کردند. رهاسازی جزو مواردی است که در دستورالعمل وزارت کشور به آن اشاره‌ای نشده است. عزیزی در اینباره می‌گوید: رهاسازی باید با هماهنگی محیط زیست صورت بگیرد، آن‌ها هم اعتراضاتی در این قضیه داشتند، هم در سطح شرق و شمال تهران. گفته می‌شود که گونه‌های دیگر جانوران در معرض خطر قرار می‌گیرند، ما در این خصوص هم باید با محیط زیست صحبت کنیم و اگر شرایطی برای ما مهیا کنند حتما این اتقاق می‌افتد.