|صدف سرداری رفسنجانی| نمایندگان 175 کشور چهارشنبه هفته گذشته موافقت کردند که نوشتن یک معاهده جهانی را آغاز کنند که رشد انفجاری آلودگی پلاستیک را محدود می‌کند.
به گزارش نیویورک‌تایمز، این توافق کشورها را متعهد می‌کند که روی یک معاهده قانونی الزام‌آور کار کنند که نه تنها هدفش بهبود بازیافت و پاکسازی زباله‌های پلاستیکی جهان است، بلکه شامل محدود کردن تولید پلاستیک می‌شود. این پیمان می‌تواند اقداماتی مانند ممنوعیت پلاستیک‌های یکبار مصرف، که محرک اصلی تولید زباله است را به عنوان گزینه پیشنهاد دهد.
حامیان گفته‌اند که معاهده جهانی پلاستیک مهم‌ترین توافق محیط زیستی از زمان توافق پاریس در سال 2015 در مورد تغییرات آب‌و‌هوایی است. مذاکره‌کنندگان قرار است امسال با هدف امضای یک توافق تا سال 2024 برای اولین دور از مذاکرات برای تعیین جزئیات معاهده پلاستیک ملاقات کنند.
اسپن بارت ایدی، وزیر آب و هوا و محیط زیست نروژ و رئیس مجمع محیط زیست سازمان ملل که هفته گذشته در نایروبی، کنیا برگزار شد، گفت: «ما امروز در حال تاریخ‌سازی هستیم.»
حجم عظیم پلاستیکی که جهان تولید می‌کند غیرقابل تصور است. با یک اندازه‌گیری، کل مقدار تولید شده در حال حاضر بیشتر از وزن همه جانوران خشکی و دریایی است. برنامه محیط زیست سازمان ملل تخمین می‌زند که فقط 9 درصد این زباله‌ها تا به حال بازیافت شده است. در عوض بخش عمده به گونه‌ای طراحی شده است که فقط یک بار مورد استفاده قرار گیرد (نمادهای بازیافت تضمینی برای بازیافت نیستند) و پس از آن در محل‌های دفن زباله، زباله‌دانی و محیط طبیعی دفن و یا سوزانده ‌شود.
دانشمندان می‌گویند پلاستیک‌ها در طول چرخه زندگی خود باعث آسیب می‌شوند و در طول تولید، دفن زباله و سوزاندن، گازهای گلخانه‌ای سمی آزاد می‌کنند. طبق یک مطالعه، پلاستیک‌هایی که از سوخت‌های فسیلی تولید می‌شوند، باعث انتشار 4.5 درصد از گازهای گلخانه‌ای جهانی در سال 2015 شده‌اند که بیش از مجموع همه هواپیماهای جهان است.
توافق روز چهارشنبه تا حد زیادی از پیشنهاد مشترک توسط پرو و ​​رواندا ناشی شد که نشان می‌دهد چگونه در سال‌های اخیر، کشورهای در حال توسعه در خط مقدم برای مقابله با آلودگی پلاستیکی تلاش کرده‌اند. به عنوان مثال، رواندا بیش از یک دهه پیش ممنوعیت‌های شدیدی را برای واردات، تولید، استفاده یا فروش کیسه‌های پلاستیکی و بسته‌بندی تصویب کرد.
ژان دارک موجاواماریا، وزیر محیط زیست رواندا در این نشست گفت: «آلودگی پلاستیک یک بحران سیاره‌ای است. تهدیدی که همه ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. کار واقعی اکنون شروع می‌شود.»
در بسیاری از نقاط جهان، وظیفه جمع‌آوری، دسته‌بندی و بازیافت پلاستیک‌ها اغلب به عهده زباله‌گردهای غیررسمی است که با دستمزد کمی در میان آتش‌سوزی‌ها و بخارات سمی کار می‌کنند. در اقدامی مهم، توافقنامه نایروبی برای اولین بار به طور رسمی اهمیت جمع‌کننده زباله در اقتصاد پلاستیک را به رسمیت شناخت.
سیلویو رویز گریسالس از بوگوتا، کلمبیا که در سن 12 سالگی کار در محل‌های دفن زباله را آغاز کرد، گفت: «ما جمع‌کننده‌های زباله باید در این فرآیند مشارکت داشته باشیم». گروهی که از دستمزد، شرایط کاری و به شناسایی بهتر حمایت می‌کند. او گفت: «ما 12، 14 یا 16 ساعت در روز روی زباله کار می‌کنیم. این یک تله فقر است».
در میان دیگر ملزومات، این توافقنامه تصریح می‌کند که هر معاهده جهانی باید از نظر قانونی الزام‌آور باشد و باید به چرخه زندگی کامل پلاستیک، از تولید تا دفع، بازیافت و استفاده مجدد بپردازد. نمایندگان گفتند که امیدوارند این معاهده را بر اساس توافقنامه آب‌و‌هوای پاریس الگوبرداری کنند که بر اساس آن کشورها اهداف الزام‌آور تعیین می‌کنند اما می‌توانند با استفاده از طیف وسیعی از سیاست‌های مختلف به این اهداف دست یابند.
این معاهده همچنین باید به طراحی بسته‌بندی برای کاهش استفاده از پلاستیک، بهبود بازیافت و ارائه کمک‌های فنی و مالی به کشورهای در حال توسعه توجه کند. طبق این توافق باید به میکروپلاستیک‌ها نیز بپردازد، زباله‌های پلاستیکی ریز که در اثر تجزیه پلاستیک‌ها در طول زمان ایجاد می‌شوند. میکروپلاستیک‌ها توسط دانشمندان در آب‌های عمیق اقیانوس، صدف‌ها، آب آشامیدنی و حتی باران‌های ریزشی شناسایی شده‌اند.
پیش از این در سال 2020، بیش از 180 کشور توافق کرده بودند که محدودیت‌هایی را برای صادرات زباله‌های پلاستیکی به کشورهای فقیرتر از کشورهای ثروتمندتر تحت چارچوبی به نام کنوانسیون بازل اعمال کنند. ایالات متحده هنوز قوانین جدید را امضا نکرده است و یک ناظر محیط زیست اعلام کرده که تخلفات در حال گسترش است.
‏تادس آمرا، یک محقق محیط زیست مستقر در اتیوپی و رئیس مشترک شبکه بین‌المللی حذف آلاینده‌ها، یک گروه غیرانتفاعی، گفت که تمرکز بر سلامت و اثرات آب‌و‌هوایی پلاستیک بسیار مهم است. او گفت: «وقتی در مورد پلاستیک صحبت می‌کنیم، در واقع در مورد مواد شیمیایی و کربن صحبت می‌کنیم.»
نقش بخش خصوصی به عنوان مثال مساعدت صنعت به کمک‌های فنی و مالی به کشورهای در حال توسعه، احتمالاً یکی از موضوعات مهم بحث در مذاکرات معاهده است. در ایالات متحده و جاهای دیگر، هزینه بازیافت معمولاً، برخلاف تولیدکنندگان، بر عهده دولت‌های شهری است که پول نقد ندارند. اما حرکتی در میان گروه‌های محیط زیستی صورت گرفته است که تولیدکنندگان را ملزم می‌کند تا هزینه‌های بیشتری را متقبل شوند.