ضد و نقیض درباره توافق

«آزادی زندانی‌های غربی در مقابل آزادسازی پول‌های مسدود شده ایران در کشورهای ثالث»، این خلاصه گام اول توافق صورت گرفته برای احیای برجام است البته به ادعای خبرگزاری رویترز. این خبرگزاری پنجشنبه شب در خبری اختصاصی و به نقل از 3 منبع اروپایی حاضر در مذاکرات، جزئیات پیش نویس 20 صفحه‌ای توافق شده میان جمهوری اسلامی، ایالات متحده آمریکا، تروئیکای اروپایی و البته چین و روسیه را منتشر کرد. خبری که حتی اگر بخشی از آن هم صحت داشته باشد، می‌تواند دولت سید ابراهیم رئیسی در ایران را با تندروها دست به گریبان کند. سرنوشتی که حسن روحانی هم به خوبی آن را تجربه کرد. روحانی و ظریف و برجام، آن روزها نه تنها طعم حمایت را نچشیدند بلکه با انتقادات تند و تیزی هم مواجه شدند ولی حالا نهادهای تاثیرگذار، انتقادی به روند مذاکرات در دولت رئیسی ندارند. رویترز همچنین نوشته که در پیش‌نویس توافق، تمام غنی‌سازی‌های بالای 5 درصد در ایران متوقف می‌شود با این نکته که حداکثر خلوص غنی‌سازی تهران همان عدد ذکر شده در برجام خواهد بود: 3.67 درصد. براساس این گزارش، توافق جدید شامل الزام آمریکا برای صدور معافیت‌های تحریمی برای فروش نفت ایران است که چند ماه یک بار تمدید می‌شود و موضوع برداشتن آنی تحریم‌های نفتی مطرح نخواهد بود. ایران اما همه این جزئیات را رد کرد.
نور‌نیوز، رسانه متعلق به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی اولین منبع رسمی بود که اقدام به تکذیب جزئیات ارائه شده از سوی رویترز کرد. این رسانه به نقل از منابع آگاه خود، مساله اقدام پیش دستانه تهران در بازگشت به تعهدات هسته‌ای و سپس رفع تحریم‌ها را رد کرد و نوشت: «ایران از ابتدا اعلام کرده تا زمانی که آمریکا گام‌های لازم در مسیر لغو تحریم‌ها را بر ندارد، هیچ‌گونه فعالیتی برای کاهش اقدامات هسته‌ای خود که در ردیف تعهدات برجامی است انجام نخواهد داد.» رسانه شورای عالی امنیت ملی اما موضوع آزادی زندانیان آمریکایی را رد نکرده اما در شرایطی نوشت: «رویترز در حالی از آزاد شدن زندانیان آمریکایی و اروپایی زندانی در ایران به عنوان بخشی از توافق وین خبر داده که اساسا این موضوع هیچ ارتباطی به مذاکرات جاری در وین ندارد» که پیشتر رابرت مالی، مذاکره کننده ارشد آمریکا صراحتا اعلام کرده که آزادی این زندانیان بخشی از مذاکرات احیای برجام خواهد بود. با این حال اما بعید است در توافق 20 صفحه‌ای به این موضوع به طور مستقیم اشاره شود و احتمالا توافقی دوجانبه خواهد بود. نظیر آنچه در توافق برجام و آزادی جیسون رضائیان صورت گرفت. پس از این اخبار ضد و نقیض، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا با اذعان به «پشرفت‌های قابل توجه در روند مذاکرات در هفته‌ای که گذشت»، توپ را در زمین تهران انداخت و تاکید کرد که «اگر ایران جدیت نشان بدهد، ما می‌توانیم و باید ظرف چند روز به تفاهمی در زمینه بازگشت دوجانبه به اجرای کامل برجام دست یابیم.» پیش از او نیز لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه در اظهاراتی مشابه گفته بود «تا تصمیم نهایی درباره احیای برجام فقط چند روز مانده و حالا توپ در زمین ایران است که به یک انتخاب سیاسی دست بزند.» این اظهارات در شرایطی مطرح شده که مقامات ایران توپ توافق را در زمین آمریکا دانسته و همزمان بر پیشرفت در مذاکرات اذعان دارند. سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در توئیت خود، ضمن تکذیب متن منتشر شده توسط خبرگزاری رویترز، نوشته بود که با رسیدن به روزهای پایانی مذاکرات انتشار این قبیل اخبار بیشتر می‌شود. اشاره او به «روزهای پایانی مذاکرات»، نشانه‌ای است از نزدیکی به توافق. پیش از او اما علی باقری کنی، مذاکره کننده ارشد جمهوری اسلامی در وین در توئیتر خود نوشته بود: «بعد از هفته‌ها مذاکرات فشرده، بیش از هر زمان به توافق نزدیک شده‌ایم، اما تا وقتی درباره همه‌چیز توافق نشده باشد، درباره هیچ چیز توافق نشده است. واقع‌بینی، خودداری از زیاده‌خواهی و توجه به تجربه چهار سال گذشته لازمه تحقق این هدف است. زمان تصمیم‌گیری طرف‌های مذاکراتی ما فرا رسیده است.»