پیام ما/ ۴۳ نیروگاه خورشیدی در تهران در مدارند. نیروگاه‌های کوچک مقیاس که آخرین آن ۴ بهمن در منطقه ۲۰ با ظرفیت ۳۰ کیلووات افتتاح شد. نیروگاهی که می‌تواند موجب کاهش و صرفه‌جویی در مصرف ۴۰ تن گاز گلخانه‌ای در سال شود. تازه‌ترین گزارش‌های سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق در ایران نشان می‌دهد که مجموع نیروگاه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور به عدد 904 مگاوات رسیده است. تقی اکبرپور، مدیر دفتر نظارت بر مولدهای کوچک مقیاس و تولید پراکنده و انرژی‌های نو شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ نیز آخرین روز آذر امسال اعلام کرد که از نیروگاه‌های خورشیدی نصب شده در سال گذشته چهار هزار مگاوات ساعت، انرژی تولید شده است که این مقدار انرژی، معادل صرفه‌جویی در ۶ هزار و ۸۶ بشکه نفت خام بوده است. این رقم معادل جلوگیری از انتشار ۲ هزار و ۶۱۷ تُن گاز دی‌اکسید‌کربن و منافع حاصل را معادل کاشت بیش از ۶۰ هزار اصله درخت ۱۰ ساله است. همچنین ظرفیت سامانه‌های خورشیدی نصب شده در سازمان‌های دولتی و نهادهای عمومی و غیردولتی پایتخت را حدود 2 مگاوات دانست که به گفته او بیشترین ظرفیت نصب برای بانک ملی و شهرداری تهران بوده است. توسعه انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر امسال هم در شهرداری تهران دنبال می‌شود، هرچند که فعالان مستقل در حوزه انرژی تلاش‌ها را ناکافی می‌دانند. درباره آخرین اقدامات شهرداری برای توسعه این انرژی‌ها و البته موانع سد راه شهرداری‌ها در کشور برای توسعه انرژی‌های پاک با شینا انصاری، مدیرکل اداره محیط زیست و توسعه‌پایدار شهرداری تهران به گفت‌وگو نشستیم که مشروح آن در ادامه آمده است.

براساس مصوبه سال 94 هیات وزیران شهرداری تهران مکلف است تا حدود 20 درصد از انرژی‌های خود را از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کند. تاکنون چه اقداماتی برای رسیدن به این هدف در شهرداری تهران انجام شده است؟
به ما در شهرداری تهران تکلیف شده تا 20 درصد از انرژی‌های خود را از طریق انرژی‌های تجدیدپذیر تامین کنیم. همچنین براساس برنامه توسعه سوم شهرداری تهران، شهرداری بایستی دو درصد از انرژی‌های خودش را که در فضاهای عمومی تحت تملک شهرداری تهران است از محل انرژی‌های تجدید پذیر تامین کند.
ما براساس این مصوبه، برنامه‌ای را در قالب یک نقشه راه برای مناطق 22 گانه تدوین کردیم. یعنی هر منطقه باتوجه به پتانسیلی که دارد در راه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر گام بردارد و به موازات آن اصلاح الگوی انرژی در ساختمان‌های تحت مالکیت شهرداری تهران قدم بردارد. در این ساختمان‌ها سالانه ده درصد انرژی‌ها را کاهش دهیم. همچنین افتتاح 43 نیروگاه کوچک مقیاس خورشیدی در سطح مناطق 22 گانه که در مجموع حدود 800 کیلووات ساعت انرژی تامین می‌کنند از جمله اقدامات بوده است.
شهرداری تهران زمانی تجربه ایجاد آبگرمکن‌های خورشیدی را هم داشت، اکنون احداث آن‌ها در دستور کار نیست؟
ما در سنوات گذشته تجربه احداث آبگرمکن‌ها در فضای بوستان‌ها و بالای سرویس‌های بهداشتی را داشتیم. اما اکنون دیگر آبگرمکن‌ها در سیاست ما نیستند. نکته مهم این است که آبگرمکن‌ها نیازمند این هستند که بحث نگهداشت‌شان تامین شود. سال گذشته که ما ورود کردیم، دیدیم که از این حدود 900 آبگرمکن در سطح شهر تهران قرار دارند، در بعضی موارد باید جانمایی آن‌ها اصلاح شود. بعضی آبگرمکن‌ها تجهیزاتشان مستهلک شده بود، یعنی در واقع بحث نگهداشت آن‌ها مورد توجه قرار نگرفته بود. ما در نهایت با همکاری ادارات محیط زیست مناطق آبگرمکن‌هایی که قابلیت احیا داشتند را فعال کردیم و آن‌هایی که قابلیت فعالیت نداشتند و تجهیزاتشان کاملا مستعمل شده بود را صورتجلسه کردیم و سعی کردیم که از قطعات آن‌ها استفاده کنیم.
چه موانعی بر سر نهادهای عمومی و غیر‌دولتی مانند شهرداری تهران برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر وجود دارد؟
ما برای این توسعه این انرژی نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه هستیم. از آن طرف قیمت برق در کشور پایین است. ببینید ما اکنون در شهر یا بهتر است بگویم در قسمت عمده کشور بیش از 300 روز هوای آفتابی داریم، انرژی خدادی و رایگان و پاکی که می‌توان با سرمایه‌گذاری اولیه از آن استفاده کنیم و سیاست‌گذاری آن باید در حیطه کار دولت و وزارت نیرو باشد. یکی دیگر از موانعی که ما در شهرداری تهران با آن روبه‌رو هستیم، استقبال نکردن شرکت‌های فعال در این زمینه از مناقصات است. ما چندین نوبت مناقصه می‌گذاریم و نهایتا یک شرکت برنده می‌شود اما در نهایت انصراف می‌دهد و علت آن را تغییرات و نوسانات نرخ ارز عنوان می‌کند در واقع آن‌ها برای پای کار آمدن ریسک نمی‌کند. برای برخی از این تاسیسات می‌توانیم از شرکت‌های دانش بنیان و داخلی استفاده می‌کنیم اما بعضی تجهیزات باید از خارج وارد شود و همین موضوع هم مشکل توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را با مشکل روبه‌رو می‌کند. یکی دیگر از موانعی که شهرداری تهران با آن مواجه است، بحث فروش مازاد برق تولید شده است. به عبارت دیگر اگر ما در ساختمانی برق اضافه داشته باشیم در سه یا 4 سال پیش مازاد برق تولیدی را می‌توانستیم به وزارت نیرو بفروشیم اما اکنون این امکان از ما سلب شده است. در واقع بعد از انتشار فهرست اسامی مشمولان مصوبه هیات وزیران مبنی بر تامین ۲۰ درصدی انرژی مصرفی ساختمان‌های نهادهای دولتی و عمومی که به شهرداری تهران نیز در آن فهرست اشاره و ملزم به اجرای مصوبه شده است، وزارت نیرو تعهدات پیشین خود را در راستای قراردادهای گذشته با شهرداری انجام نداده و بالطبع هیچ گونه قرارداد جدیدی نیز منعقد نکرده است که این امر، انگیزه شهرداری تهران را برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بسیار کم کرده است.
امسال هم در ردیف بودجه اعتباری برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در شهرداری تهران تعریف شده است، این اعتبارات نسبت به گذشته بیشتر شده؟
ما یک کد پروژه‌ای داریم تحت عنوان توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، آنچه از لایحه بودجه برداشت کردیم، اعتبار قدری بیشتر شده اما هنوز نهایی نشده است. ما پیشنهاد خودمان برای توسعه انرژی‌های تجدید پذیر را دادیم و این کد پروژه پیش‌بینی می‌شود و در اختیار مناطق قرار می‌گیرد و در نهایت خود مناطق باید برای این موضوع توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اقدام کنند. یعنی مناقصه بگذارند و کارهای اداری را راسا بگذارند و ما تنها وظیفه نظارتی داریم و بعضا در جلسات مناقصه هم حضور داریم. پارسال اعتبارات حدود 30 میلیارد تومان بود که شامل احداث نیروگاه و به‌روز‌رسانی تجهیزات موجود بوده است.
با توجه به اینکه اینها هزینه‌ش بالاست رقم بالایی نیست، اما تلاش می‌کنیم که در سطح نیروگاه‌های خورشیدی کوچک مقیاس حداقل مصارف برق ساختمان‌ها را از این راه تامین کنیم به خصوص ساختمان‌هایی که اگر بحرانی رخ دهد مهم است که انرژی خورشیدی داشته باشند مانند ساختمان‌های مدیریت بحران که اکنون در اولویت ما هستند. البته اکنون در منطقه ۲۰ برق یک ساختمان اداری را از راه همین انرژی تجدید‌پذیر تامین کردیم.
مصوبه ساختمان‌های سبز که شورای پنجم شهر تهران در گذشته آن را ابلاغ کرد هم موضوع توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برای سازندگان ساختمان‌ها دیده شده بود، آیا این مصوبه تاکنون اجرایی شده؟
مصوبه ابلاغ شده است اما بحثی که وجود دارد، در مکانیزم اجرایی آن است. در واقع دبیرخانه آن اداره‌کل محیط زیست شده است و رئیس آن معاونت شهرسازی و معماری. این اصلا یک چالش اصلی است ما زیرمجموعه معاونت خدمات شهری هستیم، ما مکاتبه می‌کنیم و می‌خواهیم نفرات جلسه بگذارند اما چالش‌هایی وجود دارد.